nieuws

Vier bruggen geven rivier Dommel de ruimte

bouwbreed

eindhoven – Bij de definitieve vaststelling van de materiaalkeuze voor een civiel project kan het vreemd lopen. Na langdurig onderzoek naar alternatieven voor twee aluminium bruggen over de Dommel, handhaafde de opdrachtgever het ontwerp. Maar door het uitstel en inmiddels gestegen staalprijzen kregen de gebogen corten-stalen verkeersbruggen die tot hetzelfde project behoren, een rechte vorm en worden zij uitgevoerd in prefabbeton.

Uit een voorselectie van drie bureauontwerpen voor de fiets- en verkeersbruggen over de Dommel koos de opdrachtgever, de gemeente Eindhoven, voor de aluminium en corten-stalen bruggen van ingenieursbureau DHV Bouw en Industrie. Ir. R. Brouwers, architect DHV: “Voor de fietsbruggen lag aluminium vanwege de volledig onderhoudsvrije eigenschappen voor de hand. Omdat aluminium niet geschikt is voor de zwaarder belaste verkeersbruggen, kozen we aanvankelijk voor een uitvoering in corten-staal.”

Corten-staal heeft als voordeel dat het evenals aluminium nagenoeg onderhoudsvrij is maar constructief bij een zelfde dimensionering zwaarder kan worden belast. Een nadeel is dat het slechts in geringe mate bestand is tegen zoutaantasting. “Maar we zitten hier niet aan de kust dus de zoutbelasting is minimaal. Alleen bij vorst zou de gemeente de bruggen met zand moeten bestrooien of direct moeten spoelen”, aldus Brouwers.

Kostenbesparing

Omdat aluminium een �dure� uitstraling heeft, is volgens Brouwers uit budgettaire overwegingen zwaar aan de constructie gerekend waarbij werd onderzocht of een stalen ontwerp voordeel zou opleveren. Brouwers: “Interessant was dat aluminium niet duurder bleek; zeker niet als je het onderhoud op langere termijn in ogenschouw neemt.”

Met het onderzoek naar varianten op de aluminium bruggen en de besluitvorming was inmiddels enige tijd verloren gegaan terwijl in dezelfde tijd de prijsontwikkeling van staal een enorme vlucht nam.

Hierdoor kwam het plan voor de corten-stalen bruggen onder vuur te liggen. In het voorlopig ontwerp bestond de basisconstructie uit twee zware gebogen leuningen van corten-staal per brug. Het corten-staal als constructiemateriaal bleek inmiddels te duur.

Arcadis, die onder meer verantwoordelijk is voor de technische uitwerking, lanceerde vervolgens het idee om de bruggen in beton te laten uitvoeren in dezelfde uiterlijke vorm als het stalen ontwerp. Voor DHV was de keuze voor het behoud van vorm geen optie. Brouwers: “Een brug in staal heeft een andere vorm dan een brug in beton. Pas daarom het ontwerp aan aan het materiaal.” Bovendien bleek er geen mogelijkheid om �goedkoop� een gebogen prefab betonnen ligger met een overspanning van 23 meter te laten produceren.

Hij ging daarom weer opnieuw aan de slag en stelde voor een rechte brug te maken waarvan de buitenzijden van de leuningen met corten-staal waren bekleed. “Het had het voordeel dat het probleem met zoutbelasting in de winter in één keer was opgelost, zonder het materiaal helemaal op te geven.”

Bovendien bleek Brouwers eigenlijk nog wel meer gecharmeerd van het rechte ontwerp voor de verkeersbruggen dan het origineel. “Eigenlijk zie je dan het voordeel van het gericht met een opdracht zoeken naar een passende vorm.” Het alignement van de weg blijft wel behouden.

Voor de bevestiging van de corten-stalen bekleding maakt de aannemer gebruikt van een hoeklijn aan de onderzijde waar de platen met verstelbare doken in lijn worden bevestigd. Vervolgens zet de aannemer de bovenzijden recht en vult de ruimte tussen de betonnen balustrade en het staal uit.

Doorvaarthoogte

Door gebruik te maken van de rechte liggers krijgen de verkeersbruggen aan de oevers een hogere aanleghoogte, omdat de doorvaarthoogte gegarandeerd moest zijn. “De bruggen moeten de Dommel de �ruimte� geven. Als je het water nu kruist, heb je niet eens het idee dat dat gebeurt. Met een overspanning van 23 meter over een rivier die ongeveer 15 meter breed is, heb je dat wel.”

Een andere eis voor het verhogen van de brug was de doorlopende ruimte die daardoor ontstond onder de brughoofden aan de zijden van de oevers voor passerende dieren. Verder was een minimale hoogte boven het wateroppervlak vereist om te voorkomen dat zich onder de brug een nieuw bedompt ecosysteem zou ontstaan los van de rivier.

Licht en lucht krijgen met het ontwerp onder de bruggen volop de ruimte hetgeen nog wordt versterkt door vier �losse� bruggen in plaats van een brede brug.

In januari is Ballast Nedam begonnen met de werkzaamheden. In september zijn de eerste verkeersbrug en fietsbrug gereed. Voor het eind dit jaar levert de aannemer het werk op.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels