nieuws

Gebouw krijgt netwerk-intelligentie Local Operating Network Laboratorium Waterproef, Edam

bouwbreed

zwolle – Pratende theepotten en communicerende speelkaarten waren tot voor kort alleen mogelijk bij Alice in Wonderland. Intussen leven we zelf in Wonderland en is innovatie de orde van de dag. Vandaar dat de technologie om alle systemen en apparaten in een gebouw intelligent met elkaar te laten communiceren inmiddels zo reëel is als een bakstenen muur. LonWorks vormt een voorbeeld van een dergelijke technologie.

De integratie van werktuigbouwkunde en regelelektronica gaat maar door. Na internet en mobiel staat daarom nu een nieuwe technologische revolutie op doorbreken, die van de embedded systemen. Dat zijn systemen waarin elektronica en software een dominante rol vervullen, waardoor apparatuur extra functionaliteit en intelligentie krijgt. Steeds vaker is sprake van communicatie met andere systemen in hun (directe) omgeving.

Ook in gebouwen en gebouwsystemen dringen netwerkende, intelligente apparaten door. Het simpelste voorbeeld is een verbinding tussen een bewegingsmelder en ruimteverlichting. Je komt binnen: het licht gaat aan. Je gaat weg en het licht gaat weer uit. Maar het kan ook om veel meer en veel complexere verbindingen gaan. Dat leidt tot hoeveelheden bekabeling die niet handig meer zijn. Als er verspreid over een gebouw veel apparaten in een complexe relatie tot elkaar staan, wordt embedded netwerktechnologie interessant.

Ing. Jo Harmsen, accountmanager bij Unica Gebouwautomatisering in Zwolle schetst het toepassingsgebied: “LonWorks-technologie komt bijvoorbeeld van pas voor het alarmeren van de juiste personen als de temperatuur in een koelcel boven een kritische waarde komt.”

Een ander voorbeeld: het verbinden van de luchtbehandeling aan een teller bij de deur maakt het mogelijk de ventilatie af te stemmen op de hoeveelheid mensen in een ruimte.

Maar de onderlinge relaties gaan verder: “De ventilatie kan ook weer in relatie staan met automatisch werkende zonneschermen. Die zonneschermen kunnen verfijnd worden ingesteld, zodat ze niet onafgebroken op en neer gaan op een dag met zowel zon als bewolking. Ze kunnen zelfs openblijven als je in de winter zonnewarmte wilt opvangen en de bewegingsmelder aangeeft dat er niemand in de ruimte is. En neem ingangscontrole in combinatie met een bewegingsmelder. De deur opent automatisch als de receptioniste aanwezig is. Als ze even van haar plaats is, blijft de deur dicht en moet de bezoeker aanbellen.”

Energiebesparing

Het maken van de functionaliteiten is betrekkelijk eenvoudig en verloopt softwarematig. Een visualisatiesysteem, zoals Unica�s Uniview, brengt alle apparaten in het netwerk in beeld en maakt daarbij procesbewaking mogelijk.

“Maar �plug&play� is het niet”, waarschuwt Harmsen. “Installateurs moeten het inregelprogramma LON-maker for Windows kennen om de signalen van de apparatuur met elkaar te verbinden. Ook moeten ze de gewenste intelligente relatie kunnen instellen, op basis van variabelen als temperatuur, lichtniveau, beweging, druk en flow.”

In nieuwbouw zullen netwerkoplossingen vanwege de besparing op bekabeling en montage vaak niet duurder uitvallen. Bovendien ligt de infrastructuur voor eenvoudig uitbreiden dan al vast. Bij het achteraf installeren van grote hoeveelheden nieuwe apparaten is het met het oog op montagekosten zeker aan te raden voor intelligente netwerken te kiezen.

De intelligentie in het netwerk zorgt niet alleen voor gemak en comfort, maar regelt ook dat apparatuur en energie alleen worden ingezet waar en wanneer het echt nodig is. Harmsen: “De intelligente koppelingen leveren daarom vaak energiebesparing op. De mogelijkheden daartoe zijn groot; de enige beperking ligt in de fantasie van de gebruiker bij het bedenken van zinvolle functionaliteit.”

LonWorks is niet nieuw. Al in 1989 startte Echelon de ontwikkeling die in 1991 tot het Local Operating Network leidde. Kern ervan is de Neuron-chip, die ervoor zorgt dat allerlei apparaten met decentrale intelligentie samen een netwerk kunnen vormen. In de drie processoren van de Neuron-chip zijn alle zeven lagen van het ISO-OSI communicatieprotocol ondergebracht. Elke laag beschrijft exact hoe de uitwisseling van Standard Network Variable Types (SNVT) moet plaatsvinden. Elke chip heeft een 42-bits adres dat het apparaat uniek maakt. De chip is vrij op de markt verkrijgbaar; duizenden fabrikanten hebben de chip al in hun apparatuur ingebouwd. Waar ter wereld het apparaat ook is gemaakt, het �LON-mark� garandeert dat het kan samenwerken met elk ander LON-apparaat.

In onder andere grootkeukens en laboratoria is het tegenwoordig verplicht de temperatuur van warm tapwater en de temperatuur in koelkasten en -cellen continu te monitoren. Dat leidt al snel tot een enorme hoeveelheid kabels en hoge montagekosten.

De afweging is: leg je dertig analoge ingangen met evenveel kabeltjes aan of is het per saldo voordeliger om LON in combinatie met iets duurdere temperatuurregelaars toe te passen.

In het gefuseerde laboratorium van de Dienst Waterbeheer en Riolering en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in Edam installeerde Unica Gebouwautomatisering het laatste.

Ing. Jo Harmsen: “We hebben de hele gebouwinstallatie en de totale temperatuurregistratie met al z�n broedstoven, droogstoven, koelbroedstoven, moffel-ovens, destructieblokken en koelkasten geïntegreerd in één gebouwbeheersysteem. De temperatuurmetingen lopen nu via decentrale intelligente meetunits, in combinatie met draad- en batterijloze temperatuuropnemers die worden gevoed door zonnepaneeltjes, direct naar het ethernet.

Bekabeling is overbodig en de meetobjecten zijn zonder aanpassingen verplaatsbaar. Afwijkingen van bepaalde temperatuurwaarden resulteren in een automatisch sms- of e-mailbericht.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels