nieuws

Middeleeuwse huizen in Amersfoort gaan schuil achter nieuwere façade

bouwbreed Premium

amersfoort – Monumenten zijn soms veel ouder dan gedacht. Zo kwam bij bouwhistorisch onderzoek in Amersfoort een middeleeuws huis achter een negentiende-eeuwse voorgevel tevoorschijn. Een en ander is te lezen in Middeleeuwse huizen in Amersfoort, waarin de geschiedenis staat beschreven van enkele monumenten die de afgelopen drie jaar zijn onderzocht.

Het klinkt onlogisch, maar het achterwege blijven van bouwactiviteiten is goed voor het behoud van onroerend goed. Het afnemen van de welvaart geeft een toekomstige rijkere generatie de gelegenheid onderzoek naar het verleden te doen. Dit is ook het geval in Amersfoort dat in de Middeleeuwen een stad van belang was en in de veertiende eeuw een grote welvaart kende. In die periode van groei en bloei verrezen veel grote stenen huizen en de stad kreeg een regionale centrumfunctie. Ondanks het feit dat de stad binnen de eerste stadsmuur vol is, neemt men de beslissing voor de aanleg van een tweede muur die de stad qua oppervlakte drie keer zo groot maakt.

Vanaf de zeventiende eeuw stagneert de groei als gevolg van een afname van de welvaart. Geld ontbreekt om oude huizen af te breken en nieuwe te bouwen. Het is juist hieraan te danken dat de stad op dit moment zoveel middeleeuwse huizen bezit. In �Middeleeuwse huizen in Amersfoort� onthult bouwhistoricus Albert van Engelenhoven de geschiedenis van enkele huizen die tot de oudste in de stad behoren.

Hieronder bevinden zich ook zogenaamde muurhuizen, die zijn gebouwd op de plaats van de eerste stadsmuur. Deze �vorstelijke� woonhuizen zijn vaak ouder dan gedacht. Zo dateert het huis Tinnenburg in de oudste vorm van de vroege bloeiperiode van de veertiende eeuw.

Bij het dateren van stenen huizen geven de muren vaak uitsluitsel omdat het formaat in volume in de loop der tijd geleidelijk afneemt van kloostermoppen tot het laat negentiende-eeuwse waalformaat. Ook het dendrologisch of jaarringenonderzoek maakt deel uit van de dateringstechnieken. Van Engelenhoven besteedt hieraan een apart hoofdstuk. Heel aardig is dat Van Engelenhoven aan de hand van de bouwhistorische opnamen fraai gedetailleerde tekeningen in de uitgave heeft opgenomen, waarin bouwsporen zijn aangegeven en met kleuren de dateringen van verschillende bouwfasen zijn te onderscheiden. Het boek besluit met een verklarende woordenlijst van de bouwkundige termen en notenregister.

�Middeleeuwse huizen in Amersfoort� is door uitgeverij Thoth in Bussum uitgegeven in samenwerking met Bureau Monumentenzorg en Archeologie Amersfoort. Auteur: Albert van Engelenhoven. Paperback met flappen – 22 x 22 centimeter – 132 pagina�s met 135 illustraties, deels in kleur. ISBN: 9068684094 Prijs: 15 euro.

Reageer op dit artikel