nieuws

Risicomanagement voorkomt zwartepieten bij bodemsanering

bouwbreed Premium

deventer – Verkeerd kiezen tussen een traditioneel of innovatief contract en een gebrek aan risicomanagement, waardoor het zwarte pietenspel tussen opdrachtgever en aannemer begint. Helaas gebeurt het nog regelmatig bij bodemsaneringprojecten.

Adviesbureau Tauw heeft de afgelopen twee jaar onderzoek gedaan om het prestatiecontract en het aanbestedingstraject voor bodemsaneringen te verbeteren. Tauw heeft samen met opdrachtgever Stichting Kennisontwikkeling en kennisoverdracht Bodem (SKB), SBNS en enkele aannemers een nieuwe richtlijn opgesteld voor de aanbesteding van prestatiecontracten. Deze richtlijn behelst de twee belangrijkste speerpunten: een goede keuze maken tussen een traditioneel contract of een geïntegreerd contract. Laatstgenoemde variant houdt in dat de aannemer ontwerp en uitvoering voor zijn rekening neemt.

Het andere speerpunt is het standaard invoeren van een risico-inventarisatie van de sanering en een daarmee gepaard gaand risicomanagement. Tauw heeft daarvoor een speciale methodiek (in de vorm van een soort checklist) opgesteld die de opdrachtgever en aannemers in het voorbereidende stadium in staat stelt een risico-inventarisatie te maken en de verantwoordelijkheid voor die risico�s te verdelen onder de partners.

De risico�s bij een bodemsanering zijn talrijk. Bezwaarmakende omwonenden, verontreinigingen die groter en ernstiger zijn dan vooraf was ingeschat, zaken die verkeerd gaan tijdens de uitvoering etcetera. Volgens productmanager Henberto Remmerts en projectadviseur Chantal Schrijver van Tauw komen aannemer(s) en opdrachtgever pas in actie als problemen optreden. En dan worden de kosten voor meerwerk vaak stilzwijgend afgewenteld op de aannemer die lang niet in alle gevallen iets te verwijten valt. Gevolg: arbitragezaken en een forse overschrijding van het budget. Volgens Remmerts gebeurt het te vaak dat bodemsaneringen veel meer kosten dan is begroot.

De opdrachtgever dient eerst een goede afweging maken welk contract het meeste resultaat oplevert tegen een prijs die het budget niet overschrijdt. Die afweging wordt nu niet altijd nauwkeurig gemaakt, zo heeft Tauw uit onderzoek geleerd. “Een opdrachtgever kiest voor een geïntegreerd contract omdat ze bijvoorbeeld geen goede ervaringen heeft met het traditionele RAW-bestek”, stelt Schrijver. “Vaak zie je dan dat opdrachtgevers alle risico�s neerleggen bij de aannemer, zodat die opdrachtgever er lekker van af is. Zo werkt het niet. Risico�s leg je neer bij de partij die ze het beste kan beheersen. De ene keer functioneert een traditioneel proces beter, de andere keer is een geïntegreerd contract de beste oplossing. Dat hangt af van factoren in de omgeving van het saneringsproject, de uitkomsten van het bodemonderzoek, beschikbare doorlooptijd en de opstelling van de opdrachtgever. Als deze bijvoorbeeld veel controle wil houden tijdens de uitvoering, kun je beter met een traditioneel RAW-contract werken.”

Tauw heeft zelf ervaringen opgedaan met de nieuwe aanbestedingsrichtlijn voor een prestatiecontract. Bij een recent project hebben opdrachtgever en aannemers van tevoren risico�s vastgelegd en verdeeld. Zo kwamen alle tegenvallers binnen het saneringsgebied boven het grondwaterpeil voor rekening van de aannemer en tegenvallers onder het grondwaterpeil voor rekening van de opdrachtgever. Reden hiervoor was dat de omvang van de vervuiling niet volledig te voorspellen was. Volgens Remmerts moet er tijdens het aanbestedingsproces nog ruimte zijn voor aanvullend bodemonderzoek om de risico�s zoveel mogelijk in beeld te krijgen. “De opdrachtgever zou daarvoor geld en tijd beschikbaar moeten stellen.”

Om de richtlijn te testen is een pilot uitgevoerd op de Vetgas-locatie in Zwolle. Opvallend was volgens Remmerts dat het om tafel zitten met meerdere partijen nauwelijks extra kosten betekende. Hij signaleert na enkele praktijkervaringen en een SKB-workshop dat aannemers en opdrachtgever zich beter bewust zijn van het belang van risicomanagement en contractkeuze, maar dat ze er nog altijd niets mee doen.

�Opdrachtgever mag niet alle risico�s neerleggen bij aannemer�

Reageer op dit artikel