nieuws

Welstandsvrij Nesselande toont wat mensen willen

bouwbreed Premium

rotterdam – “Arrogant”, noemt de Rotterdamse wethouder M. Pastors de kritiek op het resultaat van het welstandsvrij bouwen in de Vinex-wijk Nesselande. “Als je wilt weten wat mensen écht wensen, moet je daar gaan kijken.”

Het experiment in het deelgebied Waterwijk blijkt vooral boerderettes en herenhuizen in jaren-dertigstijl te hebben opgeleverd. Prima, wat Pastors betreft. “Dat is waar vraag naar is. Hij spreekt wat liefdevoller van “vrijstaande woningen met een historisch verantwoorde, typisch Nederlandse vormgeving. Wat is daar mis mee?”

Pastors ziet een enorme afstand tussen mensen die zich beroepshalve met woningbouwplannen bezighouden en degenen voor wie de huizen zijn bedoeld.

“Dat is mogelijk, omdat de woningmarkt in Nederland een rare markt is. Er is een schaarste gecreëerd die mensen dwingt iets te kopen wat ze niet willen. Het is meer een dictatuur. Middelmatige architecten kunnen ontwerpen kwijt waarover niemand enthousiast is.”

Als ze echt voor de vraag zouden werken, meent hij, moeten ze boerderijtjes gaan ontwerpen en daar hebben ze geen zin in.” Bij de overheid en projectontwikkelaars ziet hij dezelfde mentaliteit: “Ze hebben allemaal geleerd dat architectuur modern en vooruitstrevend moet zijn. Maar sinds wanneer is avant-garde de maat der dingen?”

Het leuke van welstandsvrij bouwen vindt hij juist dat woningzoekenden aan allerlei dwang weten te ontsnappen. “Je ziet in Waterwijk de keuzes van de mensen die er hebben gebouwd. Dat maakt het bijzonder en daarom vind ik het mooi”, zegt hij over de tachtig woningen die in de eerste fase zijn verrezen. “Een traditionele Hollandse vormgeving, huizen met erkertjes, kapjes, brede dakgoten, rieten daken; je treft het er allemaal aan. Maar er zitten ook heel bijzondere ontwerpen tussen.”

Middelmatig

In de tweede fase zal de vrijheid voor de particuliere opdrachtgever overeind blijven. Pastors wil niet zwichten voor de roep om meer regels omdat de eerste fase rommelig, te gewoon of te middelmatig – afhankelijk van wie de kritiek levert – zou zijn. Naar verwachting zal een meerderheid van de gemeenteraad met hem meegaan.

Kritiek op de grondprijs als een obstakel voor een wat spannender en dus prijziger bouw, wimpelt hij af. Kopers hebben gemiddeld 500 euro per vierkante meter moeten neertellen. Dan kan de prijs van een kavel aardig oplopen. “De grond daar is ook wel wat waard; voor de degenen die het kunnen betalen, is het niet te veel.”

Door meer bekendheid te geven aan de kavelverkoop hoopt hij voor de tweede fase meer kandidaat-kopers – en dus meer mensen die het goed kunnen betalen – te bereiken. Later volgt nog een derde fase. Uiteindelijk zullen er zo�n driehonderd vrije kavels zijn bebouwd.

De resultaten van het experiment bieden hem inspiratie voor toekomstige woningbouwplannen. “Op elke markt”, klaagt Pastors, “groeit het aanbod toe naar de vraag. Alleen bij woningen zien we dat niet gebeuren.” Dat het tekort aan gewilde huizen de prijzen opdrijft, blijkt profijtelijk voor tal van betrokkenen en dat bevordert, constateert hij, niet de ontwikkeling naar een echte woningmarkt. “Daarom is het nuttig naar Waterwijk te kijken”, presenteert hij zijn les consumentgericht bouwen.

“Zo�n 20 procent – dat zijn mensen die wat meer te besteden hebben – zal iets vooruitstrevends, avant-gardistisch willen. Maar 70 tot 80 procent zet iets traditioneels neer; dat betekent veel ruimte voor weinig geld. Die verhouding zie je in Waterwijk terug. Degenen die voor die 70 tot 80 procent hun neus ophalen, daarvoor gaan we een straf bedenken”, schampert de wethouder.

Reageer op dit artikel