nieuws

Graafmachine oorzaak gasexplosie Gellingen

bouwbreed

gellingen – De enorme gasexplosie van vrijdag in Gellingen (Ghislenghien) in Wallonië, die tot nu toe zeventien doden heeft geëist, terwijl nog vier personen vermist zijn, is zeer waarschijnlijk veroorzaakt door een zware graafmachine. 

Op de plaats van de ramp werden tussen maart en midden juli op een parkeerterrein naast de bedrijfsgebouwen van Diamant Boart, die door de gasexplosie en verschroeiende hitte letterlijk wegsmolten, graafwerken uitgevoerd boven de gaspijpleiding. Deze gaspijpleiding werd daar in 1991 aangelegd voor het vervoer van aardgas van Zeebrugge naar Frankrijk. Het industrieterrein van nu was toen nog landbouwgrond.

Dat graafwerken de oorzaak zijn van de gasexplosie moet nog worden bevestigd door onderzoek van de justitie in Doornik, maar volgens verschillende topfunctionarissen van Fluxys, het bedrijf dat als monopoliehouder verantwoordelijk is voor het  transport van aardgas in België, is dat zo goed als zeker. Een stuk buis van 11 meter met een gewicht van 1 ton, dat door de explosie werd weggeslingerd en 200 meter verwijderd van de krater werd teruggevonden, is door de justitie in beslag genomen en wordt nu dag en nacht in een nabije kazerne bewaakt als belangrijkste bewijsstuk voor de ramp, zegt een justitiewoordvoerder in Doornik.

Volgens een legerofficier en chef van de genietroepen die het stuk pijpleiding met een diameter van 1 meter ontdekte, vertoonde het stuk buis sporen van beschadiging die al minstens enkele weken oud moeten zijn. Het parkeerterrein werd aangelegd tussen maart en half mei. Maar nadien is de Intercommunale Ideta, die het industrieterrein exploiteert, tot midden juli bezig geweest met de aanleg van een extra toegangsweg die de pijpleiding kruiste. De maatschappij Fluxys was van beide werkzaamheden op de hoogte en heeft verschillende keren controleurs gestuurd die nooit iets abnormaals constateerden.

Vermoedelijk is er wel een klein gaslek ontstaan, maar werd daar niets van gemerkt, omdat het parkeerterrein met een betonnen laag werd afgedekt. Waarschijnlijk heeft het vloeibare aardgas zich opgehoopt onder het parkeerterrein met het bekende gevolg.

Fluxys houdt de aardgasleidingen in België via een centrale controlepost in Brussel 24 uur per dag in de gaten. Pas na de enorme explosie om 08.57 uur vrijdagochtend in Gellingen werd in Brussel een enorm drukverlies geconstateerd en werd de pijpleiding twee minuten later afgesloten. Dat was bijna twee uur nadat een arbeider van Diamant Boart een doordringende gaslucht op het industrieterrein had waargenomen en zijn baas waarschuwde.

In België mag tot 15 meter van een pijpleiding alleen met de hand worden gegraven. Kranen mogen helemaal niet worden gebruikt. Voor graafwerk in de nabijheid van pijpleidingen geldt een meldingsplicht bij Fluxys, maar dat gebeurt lang niet altijd. Volgens Fluxys bedraagt de verplichte diepte van een aardgasleiding 80 centimeter, maar lag de ontplofte pijpleiding op een diepte van 1,20 meter.

Getande schop

De gaspijpleiding die ontplofte, is 145 kilometer lang en bestaat uit gewalst staal van 13,6 millimeter dikte. Eromheen zit een beschermlaag van polyethyleen. Om de 10 tot 25 kilometer bevinden zich afsluitkleppen.Volgens een woordvoerder van Fluxys zijn alleen een getande schop van een graafmachine of een zware mechanische grondboor in staat een lek in de pijpleiding te veroorzaken. Aardbevingen of grondverschuivingen kunnen dat niet.

De gasexplosie heeft een diepe krater geslagen. Een uiteinde van de gasleiding met diameter van 1 meter is zichtbaar op de foto. Een stuk leiding van 11 meter lang is 200 meter verderop teruggevonden. Foto: AFP/Philippe Huguen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels