nieuws

Waterwolf

bouwbreed

De psychologie van onze ruimtelijke ordening is Freudiaans. We worden in onze ordeningstraditie gedreven door driften, angsten en lusten. Dat laat zich goed zien bij het meest onvoorspelbare element waar we mee worstelen: het water. In de middeleeuwen werd de organisatiedrift uitgeleefd in onze roemruchte �strijd tegen het water�. De waterwolf die onze streken bezocht […]

De psychologie van onze ruimtelijke ordening is Freudiaans. We worden in onze ordeningstraditie gedreven door driften, angsten en lusten. Dat laat zich goed zien bij het meest onvoorspelbare element waar we mee worstelen: het water. In de middeleeuwen

werd de organisatiedrift uitgeleefd in onze roemruchte �strijd tegen het water�. De waterwolf die onze streken bezocht moest beteugeld worden. U kent het verhaal wel: van de terp kwam de dijk en van de dijk kom je met reuzenstappen bij de Deltawerken. Het

is een schitterend verhaal waar we internationaal eer mee inleggen. God schiep de wereld en de Nederlanders maakten Nederland. Dat hebben we goed gedaan.

De indrukwekkende Deltawerken zijn echter niet de �grand finale� gebleken en ook de rivier- en veendijken blijken kwetsbaar. Toch zijn burgemeester Zomerdijk en Wilnis nog geen deel geworden van ons collectief geheugen en – vooral – handelen.

We leven niet zonder risico achter de dijken, maar vinden dat dat wel moet kunnen. Peter

Timofeeff roept ons in de campagne toe dat Nederland moet léren leven met water. Dus: niet verdringen, maar accepteren en er iets mee doen. En inderdaad: we kunnen onze praktische zin maar beter benutten om de wateropgave te lijf te gaan.

Wat dat betreft dreigt nu enige verdringing in de praktijk. Het kabinet kiest voor verder bouwen in de laagst gelegen gebieden van West-Nederland. De nood is hoog, maar het klinkt niet comme il faut. We begrijpen dat het niet kan, maar we zeggen dat we het technisch heel goed kunnen. Een soort cognitieve dissonantie, om het in termen van psychologie te houden.

Zo zijn we ijverig bezig om de diepgelegen Zuidplaspolder te benutten als bouwgrond. Moeten we proberen, denk je dan, maar niet als vanouds. Want daarbinnen zoekt Gouda ruimte voor een forse woningbouwopgave in de zes (6!) meter min NAP gelegen polder Westergouwe. Natuurlijk kunnen we veel en past het bij ons dat te laten zien. Maar ook hier? Je zou zeg gen: dit is de lakmoesproef van het waterbeleid, in relatie tot een – laten we het eens dik formuleren – duurzame ruimtelijke ontwikkeling. Een slechtere plek is nauwelijks denkbaar. Fysiek en psychologisch.

We moeten dus niet alleen leven, maar ook bouwen met water. En daar ligt psychologisch ook de winst. Enige tijd terug zag ik op televisie een manier om huizen te bouwen die, mocht de nood aan de man komen, kunnen drijven op het stijgende water. Een enthousiaste projectleider en een blijmoedig commentaar van Frans Tielrooij – het vleesgeworden �non plus ultra� voor het waterbeleid. Dit kan helpen.

Gaat het ons dan toch lukken om met ons klassieke vernuft, met slim gecombineerd ruimtegebruik en met een vruchtbare ontwikkelingspsychologie die waterwolf opnieuw te temmen? Boven onszelf uit te stijgen?

Wat mij betreft ligt de sleutel in het accepteren van enig risico (niet de overheid lost het op), het leren van oude fouten en innovatief zijn met inrichting en bouw. Dus veel projecten in, aan en op het water, met wonen, recreatie, natuur en waterberging. Dat soort innovatie en inventiviteit. Maar om nu te beginnen met ingewikkeld, duur en risicovol bouwen in de laagstgelegen polders? Twee Deltaplannen moet toch genoeg zijn, meneer Freud?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels