nieuws

Verplichtingen architect over hoogte bouwkosten

bouwbreed

klem betwist.

De architect stelt dan dat de opdrachtgever zulks in het vage zou hebben gelaten. Daarbij stelt hij dat het vervolgens niet aan hem valt te verwijten dat de opdrachtgever niet of niet eerder de omvang van zijn financiële kunnen oftewel een budget, heeft opgegeven.

Het gevolg is dan vaak dat het ontwerp voor de opdrachtgever onuitvoerbaar blijkt. Mijns inziens verzaakt de architect hierdoor een belangrijke regel uit de veelal door de architect van toepassing verklaarde SR 1997, welke regel – naar ik aanneem – ook onderdeel zal vormen van de DNR (De Nieuwe Regeling). Het is de bepaling omtrent de opdracht (in artikel 2, lid 3 onder �d� opgenomen) dat partijen in onderling overleg vaststellen hoeveel het bouwproject mag kosten.

Als de architect vervulling van de opdracht mogelijk acht, stelt hij in overleg met de opdrachtgever een schriftelijk concept van de opdracht op, waaruit duidelijk de toepasselijkheid van deze SR blijkt, alsmede hetgeen verder tussen partijen is vastgesteld, waaronder het bedrag aan bouwkosten. Als de architect van dit concept afwijkt – en dus afwijkt van zijn verplichtingen tot het deugdelijk vastleggen van de overeenkomst en van het deugdelijk vaststellen van de bouwsomlimiet – stelt de literatuur dat in dat geval de architect moet aantonen dat er geen bouwsomlimiet is overeengekomen.

Tekortgeschoten

In een uitspraak van het Arbitrage Instituut voor de Bouwkunst uit 1992, werd al aangenomen dat het in beginsel op de weg van de architect ligt om het initiatief te nemen tot het duidelijk vastleggen van de opdracht, met name waar het betreft de bouwkosten. In die uitspraak werd het de architect verweten dat hij had verzuimd om een deugdelijke overeenkomst in concept aan de opdrachtgever voor te leggen waarin hetzij de bouwkosten waren gedefinieerd, dan wel nadrukkelijk werd aangegeven dat de architect de vrijheid had het programma van eisen naar eigen inzicht te verbeelden, zonder enige financiële beperkingen vooraf. In dat geval ging het om een woonhuis dat niet voor de overeengekomen bouwsom kon worden uitgevoerd.

Niet één van de ontwerpen die de architect had gemaakt kon worden gerealiseerd nu het budget van de opdrachtgever, bij de architect bekend, niet toereikend was. Het waren dus niet-uitvoerbare ontwerpen.

Zo ook een uitspraak in Bouwrecht van 2002, waarbij werd vastgesteld dat de architect onmiskenbaar was tekortgeschoten in de nakoming van zijn verplichtingen en daarbij bepaald ook nog eens eigenwijs en eigengereid was opgetreden. Arbiter stelde hier de vraag of, als de architect, na een reeks mislukte ontwerpen, niet één ontwerp heeft kunnen voltooien dat kan worden uitgevoerd, hij dan wel enig honorarium voor zijn werkzaamheden moet ontvangen. In die zaak bepaalde arbiter dat de architect het honorarium toekwam van het voorlopige ontwerp van het eerste en aangepaste tweede ontwerp, uitgaande van de stelling dat het werk van de architect voor de opdrachtgever niet zonder waarde was geweest. De annotator die een toelichting bij die uitspraak schreef, was het daar volstrekt mee oneens.

Exorbitant

De annotator stelde vast dat, indien de architect bij het maken van een ontwerp toerekenbaar is tekortgeschoten om een te realiseren ontwerp te maken, dit ontwerp volstrekt zonder enig nut voor de opdrachtgever kan blijken te zijn en stelde dat de architect dan geen recht heeft op enige vergoeding.

Dat de kwestie van de verplichtingen van de architect met betrekking tot de kosten.actueel is blijkt ook uit een uitspraak van het Arbitrage Instituut voor de Bouwkunst van februari 2004. In die zaak oordeelden arbiters dat een architect zich gedurende alle fasen van de opdracht bewust moet zijn van de ontwikkeling van de bouwkosten en hij bij stijging daarvan de opdrachtgever op de hoogte dient te stellen. Dat kan ook betekenen dat de architect niet nogmaals in de gelegenheid wordt gesteld om een aangepast plan te leveren. Dit is met name van belang nu zich in de afgelopen jaren exorbitante prijsstijgingen hebben voorgedaan die weliswaar in vakbladen werden gepubliceerd, doch waarvan de financiële vertaling door architecten aan opdrachtgevers niet zelden achterwege is gebleven.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels