nieuws

Ontwerp hsl had veel lelijker gekund

bouwbreed

rotterdam – Het ontwerp van de hsl is als een wilde leeuw die krachtig uithaalt. Supervisor Paul Wintermans voelt zich de dompteur die het dier weet te temmen, maar wel onder de schrammen zit. “Ik ben ondanks alles best tevreden. In België kun je het resultaat bekijken als vormgeving je echt niets interesseert.”

Hij is er trots op dat langs de hele lijn dezelfde geluidsschermen, hekken en viaducten komen. “Het is heel makkelijk schoppen en kritiek hebben, maar het is ook een waanzinnig ingewikkeld project.” Vooral het grote aantal verschillende partijen maakt het lastig communiceren. De architect zit regelmatig met twintig verschillende mensen om tafel, maar dan zijn er nog meer dan duizend mensen aan zowel opdrachtgevers als opdrachtnemerskant die ook iets zouden kunnen inbrengen. De 101 kilometer lange lijn had er namelijk totaal anders uitgezien als Wintermans vanaf het begin had mogen tekenen. Hij is met name ontevreden over de bundeling van de hsl met de A16 en het bestaande spoor. “In Brabant hebben we het karakteristieke van de lijn verloren en dat is jammer voor de hsl.”

Gemiste kans

Ook het stuk bestaande spoor in Rotterdam vindt hij een gemiste kans. De architect wil echter niet te veel achteruit kijken, maar wel kritisch evalueren om bij nieuwe infrastructuur niet in dezelfde fouten te vervallen. “De Zuiderzeelijn staat voor de deur. Begin met de vraag �wat willen we met die lijn� en �wat hebben we er voor over�. De prijs wordt niet alleen betaald met geld, maar ook in ruimte en veiligheid.”

Een andere belangrijke les hoort volgens de architect te zijn dat gemeenten nooit meer individueel mogen onderhandelen over hoe de paar vierkante meter op hun grondgebied er uit gaat zien. “Integraliteit is het sleutelwoord. Zodra daar aan wordt getornd is dat verlies.”

Volgens Wintermans hebben de 34 gemeenten gebruikgemaakt – “laat ik het woord misbruik niet gebruiken” – van hun macht en eisen gesteld die vergaande invloed hebben gehad op het uiterlijk van de hsl. “Berkel wilde de rails op hoge palen om de kassen en bedrijven te sparen, de ander wilde de lijn per se onder de grond.”

Het resultaat noemt hij één grote struikelpartij die dan weer eens onder grond en dan weer eens boven de grond loopt.

Sommige besluiten, zoals de tunnel onder het Groene Hart, heeft hij nooit begrepen. “Met één zo�n tunnel is het hele project niet te redden. Dat deel had net zo goed boven de grond gekund, want je ziet de lijn ook onder de grond helemaal lopen.”

Toch vindt hij dat de lijn mooi in het Nederlandse landschap zal passen. “Het had veel erger gekund, kijk maar naar België. Ga net over de grens kijken, dan zie je wat er gebeurt als niemand zich bekommert om inpassing en ontwerp.”

De klus zit er voor Wintermans bijna op. Hij bemoeit zich nu nog met de laatste ontwerpen van de bovenbouw, na een hele intensieve periode van ontwerpen voor de onderbouw.

Makkelijker is dat bij de bovenbouw maar één combinatie is betrokken. In tegenstelling tot de onderbouw dat in vijf deelcontracten is opgedeeld. “Maar de rails, leidingen, hekken en geluidsschermen zijn wel het meest zichtbare deel.” Hij vergelijkt zich met een leeuwentemmer die het ontwerp van de hsl onder controle heeft gekregen. Dan moet je niet zeuren over de schrammen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels