nieuws

Onder druk van het budget word je inventief

bouwbreed

bunnik – Tijdig de bakens verzetten. Daar gaat het om bij grote bouwondernemingen. In zijn 35-jarige loopbaan heeft betonman ir. J.A.A.M. Vollebregt gezien hoe de focus zich in grote lijnen verlegde van het jackblock-bouwsysteem via stadionbouw naar virtueel bouwen met een 3D-aanpak van ontwerp en voorbereiding van de uitvoering.

Ir. J.A.A.M. Vollebregt is tot en met vandaag in dienst bij BAM Advies & Engineering. Zijn arbeidsverleden ligt echter vooral bij het Utiliteitsbouw Ontwikkelings Bureau (UOB) van HBM dat nu volledig in de engineeringsafdeling van BAM is geïntegreerd. Vollebregt gaat met prepensioen. De afdeling Constructie waaraan hij al ruim 25 jaar leiding geeft, is een relatief kleine afdeling geweest met circa twintig man. Bij piekhoeveelheden werk schakelde hij externen in, een aanpak die volgens hem goed heeft gewerkt.

In 35 jaar als constructeur is heel wat gebeurd op betongebied. Het begon in 1969 met het jackblocksysteem, herinnert hij zich nog goed. Dat is een bouwsysteem voor hoge kantoorgebouwen, waarbij hij ruim tien jaar betrokken is geweest. Bij deze revolutionaire wijze van bouwen werd eerst de dakverdieping gemaakt. Na het opvijzelen daarvan via de wanden en kolommen met vijzels in de kelder, werd elke week een volgende verdiepingvloer gemaakt en opgevijzeld. Dat ging door tot het gebouw op hoogte was gebracht.

Tot 1980 is het jackblocksysteem met succes toegepast in elf gebouwen. De concurrentie zat echter niet stil en ontwikkelde de traditionele bouwwijze verder tot een systeem dat weer met het jackblocksysteem kon concurreren.

“Het was een goed systeem. Het vroeg om een organisatiegraad die in die tijd ver uitging boven dat wat de concurrentie kon bieden. Heel succesvol, de winstmaker voor HBM”, stelt Vollebregt. Na het jackblocksysteem kwam de nadruk te liggen op de stadionbouw. Dat zag ook Vollebregt als belangrijk werkveld en koppelde een topconstructeur aan een actieve aquisiteur. Met toepassing van cad-systemen en goede ideeën als basis, is dat ook heel succesvol gebleken. Het PSV-stadion is gebouwd en inmiddels al gerenoveerd en uitgebreid. Ook bij de renovatie van het Feyenoordstadion was Vollebregt nauw betrokken. Samen met ingenieurs- en adviesbureau ABT en Mosche Zwarts als architect is een ringvormige dakconstructie gerealiseerd boven de tribunes.

Bij het Gelredome is een schuifveld toegepast. Vollebregt weet nog dat het een hele klus was om dat voor elkaar te krijgen. Schuiven op teflonstroken was de oplossing. De vorm van de glijschoenen bleek kritisch. Na aanpassingen zijn geen problemen meer opgetreden. Het oplossen van die kinderziekten kwam goed van pas bij het volgende project met schuifveld: de Arena Auf Schalke in Gelsenkirchen. “Kolenwinning naast de bouwlocatie zorgde daar voor een eigen problematiek. Maar als je je goed voorbereidt, loopt het werk als een trein”, stelt Vollebregt. Hij doelt mede op het toepassen van virtueel bouwen met de 3D-aanpak waarbij in de voorbereiding alle details al zijn uitgewerkt voordat het echte bouwen begint.

Stempelraam

Echt trots toont Vollebregt zich op het betonnen stempelraam dat hij in 1989 voor de bouwput voor het Robecogebouw in Rotterdam ontwierp. Een moeilijke plek voor een bouwput met heel kleine toelaatbare verplaatsingen. Het oorspronkelijk ontwerp in staal kwam ver boven het budget uit. Binnen een maand is toen een nieuw ontwerp gemaakt in beton B35. Het staalontwerp kostte 1,7 miljoen gulden en voor beton ongeveer de helft en dat was binnen het budget. “Onder druk van het budget wordt je echt inventief”, laat Vollebregt weten. Dat eerste betonnen raam moest na gebruik nog worden gesloopt. Later zijn bij andere gebouwen betonnen stempelramen opgenomen in de eigenlijke constructie.

Betonman Vollebregt heeft ook kritiek op de betonbranche. In de florerende betonreparatiebranche ziet hij desgevraagd de noodzaak dat het beter moet. Met de huidige techniek moet dat kunnen. Iedereen weet dat water een belangrijk ingrediënt is voor beton. Maar zit er een gaatje in de bekisting, dan heb je zomaar een grindnest. “Kijk, kwaliteit moet uit de mensen komen. Een kwaliteitssysteem is goed en ISO is dat ook, maar kwaliteit moet uit de mensen komen. Het gaat om twee pijlers: vakmanschap en zorgvuldigheid. De kracht van die combinatie is dat je een voorspellend vermogen ontwikkelt om problemen te vermijden.”

Vollebregt denkt dat beton in fabriekshallen de toekomst heeft. Nu is dat het terrein van het staal, maar hij verwacht weer een verschuiving naar toepassing van beton. Uiteindelijk blijft het een keuze op basis van geld. Hoe de verschuiving eruit zal zien, is volgens hem eigenlijk niet te zeggen. Terugkijkend op 35 jaar construeren in beton is duidelijk dat ook in de toekomst accenten anders zullen komen te liggen. Eerst werd alles in het werk gestort. Toen kwamen breedplaten en kanaalplaatvloeren en nu bubble deck. “Alles verschuift, ook in de toekomst”, stelt Vollebregt vast.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels