nieuws

Bouwvergaderingen, dikwijls toneel van strijd en spanning

bouwbreed

eindhoven – Het is niet goed gesteld met de etiquette in de bouw. Bouwvergaderingen zijn vaak het toneel van strijd en leveren spanningen tussen partijen op. Daar is de opdrachtgever vaak de bron van, vindt hoogleraar F. Scheublin van de Technische Universiteit Eindhoven.

In zijn intreerede gaat de hoogleraar Construction Engineering nadrukkelijk in op de beeldvorming rond de bouw. In zijn visie is kartelvorming in de bouw absoluut niet goed te praten, maar wel verklaarbaar in het licht van de traditionele manier van aanbesteden. Selectie op de laagste prijs en eenzijdige aanbestedingsregels drijven bedrijven in het nauw, zo betoogt hij.

Weliswaar mag volgens de bestaande regels selectie plaatsvinden op basis van de economisch meest voordelige aanbieding. Probleem daarbij is hoe dat objectief en meetbaar te beoordelen is. “Waar schattingen moeten worden gemaakt, komt men licht tot aanvechtbare conclusies”, aldus Scheublin.

Gevolg is dat een verliezende aannemer in de verleiding komt de aanbesteding bij de rechter aan te vechten omdat zijn afgewezen aanbieding verkeerd zou zijn beoordeeld. Die juridische procedures leiden dan weer tot vertraging voor de opdrachtgever of tot schadevergoedingen. Dat is volgens hem een belangrijke reden waarom de laagste prijs dan maar als enige selectiecriterium wordt gebruikt.

Dat vindt Scheublin om verschillende redenen geen goede zaak. Een opdrachtgever die uitsluitend op prijs selecteert, krijgt nooit meer kwaliteit dan hij vraagt. Maar ook voor bouwbedrijven is het slecht. Die zullen laag en soms zelfs te laag inschrijven, zeker onder slechte marktomstandigheden.

“Het gevolg is dat de opdrachtgever wordt geconfronteerd met een aannemer die probeert via meerwerk zijn verlies nog enigszins te beperken. Dus elke omissie of strijdigheid in het bestek wordt aangegrepen om meerwerk te claimen. De verhoudingen op het project worden snel onaangenaam. Alle partijen besluiten zich hard op te stellen. Zo komt de bouw aan een slecht imago”, vindt Scheublin.

Het is tevens een verklaring voor kartelvorming, mede in het licht dat vooroverleg tot 1992 werd gesanctioneerd door de overheid. “Conclusie: het parlement enquêteerde de bouwsector nadat het deze sector het maken van een redelijke winst vrijwel onmogelijk had gemaakt en het kartelmatig vooroverleg jarenlang had goedgekeurd.”

Nevenaannemers

Het is ook een probleem als opdrachtgevers niet één hoofdaannemer aanstellen, maar ook werk uitbesteden aan nevenaannemers. Die verwachten een krachtige coördinerende rol van de opdrachtgever die niet wordt ingevuld. “Het gevolg is vaak een slechte samenwerking, onnodige kosten en arbitrage”, weet hij.

En dat, terwijl er een alternatief beschikbaar is dat niet alleen de samenwerking verbeterd, maar ook de kosten lager houdt en de bouwtijd versneld. Het gaat dan om nieuwe contractvormen, die teamwork bevorderen. Opdrachtgevers denken vaak dat die contractvormen duurder zijn. Ten onrechte, zo betoogt Scheublin. Hij verwijst daarbij naar onderzoek van de Universiteit van Reading waaruit blijkt dat de investering uiteindelijk gemiddeld 13 procent lager is dankzij goed samenspel en een kortere bouwtijd. Die is gemiddeld 12 procent korter. Als ook naar de voorbereidingstijd wordt gekeken, dan is er sprake van een tijdwinst van zelfs 30 procent.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels