nieuws

Groei

bouwbreed

Eigenlijk kunnen we niet zonder economische groei. Voor politici zou zonder groei gelden, dat nieuwe dingen echt alleen kunnen als andere achterwege blijven en worden afgeschaft. Ondernemingen zouden niet weten hoe ze het hebben als er geen groei is om naar te streven. Vakbonden zouden hun loonruimte kwijtraken en ook steeds oude dingen voor nieuwe […]

Eigenlijk kunnen we niet zonder economische groei. Voor politici zou zonder groei gelden, dat nieuwe dingen echt alleen kunnen als andere achterwege blijven en worden afgeschaft.

Ondernemingen zouden niet weten hoe ze het hebben als er geen groei is om naar te streven. Vakbonden zouden hun loonruimte kwijtraken en ook steeds oude dingen voor nieuwe moeten ruilen.

Economische groei is het doel en het smeermiddel om maatschappelijke processen zonder veel problemen te laten verlopen. Geen groei zal tot veel problemen leiden en verdelingsvraagstukken nog moeilijker oplosbaar maken dan met groei al het geval is. Voorbeelden te over. Neem de gezondheidszorg. De uitgaven hiervoor nemen toe en zullen dat blijven doen. Er zijn verschillende oorzaken. Ouderen doen een groter beroep op de gezondheidszorg dan jongeren. In een vergrijzende samenleving zal een groter deel van het inkomen opgaan aan uitgaven voor verzorging en genezing. Dit proces wordt verder aangejaagd door het beschikbaar komen van nieuwe technieken en medische middelen. Zeker bij de introductie hiervan gaat het om forse bedragen. Maar wie wenst de patiënt de mogelijkheden toegang te hebben tot de zorg terug te dringen of zelfs te onthouden?

Vast staat dat een deel van de economische groei bestemd zal worden voor uitgaven voor gezondheidszorg. Een belangrijke mate betreft het hier een autonoom proces.

Een ander voorbeeld zijn de lasten van het wonen. Voor huurwoningen geldt een proces waarbij huren worden aangepast aan marktprijzen. Dat leidt voorlopig tot huurverhogingen en dus tot een groter beslag op het beschikbare budget van huurders. Ook voor het wonen gelden dat flinke autonome verhogingen van de prijs optreden door de verbetering van de kwaliteit. Oppervlakte en uitrusting van woningen zijn niet bevroren. De kwaliteit neemt toe en dus ook de prijs. Het gevolg is een beslag op de economische groei.

Verkeer en vervoer zullen duurder worden. Ter voorkoming van volledige stilstand van de vervoersstromen zal infrastructuur moeten worden bijgebouwd en zullen systemen van beprijzing worden ingevoerd. Er zal moeten worden betaald voor diensten die eerder om niet leken te worden aangeboden. Wederom een beslag op economische groei. Veel mensen hebben de neiging om hogere uitgaven af te wentelen door de hogere kosten in rekening te brengen bij klanten, de werkgever of de overheid. Iemand moet immers betalen. Bij het ontbreken van groei betekent dit afwentelingsproces dat er altijd iemand moet inleveren. Dat inleveren is overigens een beperkt begrip, want voor het duurder worden van veel zaken worden ook diensten geleverd of worden kostenvoordelen uit het verleden verrekend.

Toch kan iedereen uitrekenen wat er kan gebeuren voor 1 procent economische groei. Dat is niet veel. Voor een deel kan de groei ook nog worden toegeschreven aan de groei van de beroepsbevolking. Dus is er van groei per hoofd (de maat voor de welvaartsontwikkeling) zelfs bijna geen sprake. Het geringe succes van groepen die naar een maatschappij zonder groei willen, hoeft tegen de achtergrond van het voorgaande geen nadere verklaring. Dit geldt tevens voor de organisaties die zich inspannen voor milieubehoud.

Weinig of geen groei betekent de noodzaak om scherpere keuzen te maken. In ieder geval voor collectieve arrangementen. De afspraken tussen sociale partners en het kabinet getuigen hiervan. Voor een belangrijk deel zal de invulling echter nog moeten plaatsvinden.

Totnogtoe zijn alleen de kaders waarbinnen gekozen moet worden bekend. In de bedrijfstakken en ondernemingen dient het tot concrete afspraken te komen. Daarbij kunnen het verschil in groei en de vooruitzichten voor een sector een belangrijke rol spelen. Stellig zal de agenda niet alleen bepaald worden door economische data en dat is maar goed ook. Overeind blijft de onmogelijkheid om groei die er niet is te verdelen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels