nieuws

Gelderse Poort mooier en mooier

bouwbreed

deb haag – Er kan klei gewonnen worden voor de baksteenindustrie en de natuur spint er ook nog eens garen bij. Die optimistische boodschap valt te lezen in het boek Land van levende rivieren over de Gelderse Poort, dat inmiddels zijn tweede druk beleeft.

De Gelderse Poort is het gebied ten oosten van Arnhem en Nijmegen, waar de Rijn Nederland instroomt en zich verspreidt over een aantal rivieren. Nadat de gletsjers van de laatste ijstijden zich hadden teruggetrokken, nam de mens geleidelijk de regie over in het gebied. Het boek �Land van Levende rivieren� toont dat haarscherp met tekeningen en foto�s. Mensen bouwden niet alleen dijken of gingen over tot de ontginning van gronden; ze groeven bijvoorbeeld ook het Pannerdens Kanaal in 1707, waardoor Nederrijn en IJssel meer water kregen ten koste van de Waal. Latere ingrepen deden het gebied geen goed. Zoals het afsnijden van bochten en het normaliseren van het rivierprofiel waardoor het een ecologische eenheidsworst werd. Tegelijkertijd raakte de rivier vervuild door industrie en lozing van ongezuiverd rioolwater.

Sinds een jaar of dertig gaat het weer de goede kant op. De opnieuw uitgezette bever houdt stand, de ooievaar werkt aan een comeback, de zeearend is alweer gesignaleerd. Dat kan alleen maar beter worden als volgend jaar de Haringvlietsluizen weer op een kier worden gezet.

Kanttekeningen

Natuurlijk zijn er ook kanttekeningen te plaatsen bij de ontwikkelingen in de Gelderse Poort.

De rietvogels verdwenen nagenoeg en de dorpen aan de Nederlandse kant zijn de afgelopen twintig jaar flink uitgebreid rondom de kernen. De verstedelijking van het KAN-gebied rukt hard op, maar kan het gebied niet in haar greep krijgen. Sinds een paar jaar krijgt de rivier meer ruimte om hoofd te bieden aan de verwachte grotere waterafvoer. Dat blijkt een effectief wapen tegen oprukkende verstedelijking. Naarmate kleiwinning voor de baksteenindustrie het reliëf van de bodemlagen volgt en niet alleen de meest profijtelijke kavels betreft, neemt de variatie aan landschapstypen toe en worden nog meer nieuwe soorten naar de Gelderse Poort gelokt.

In het boek zijn ze al te vinden op fraaie foto�s. Wie de uitgave in handen heeft gehad, begrijpt waarom het na amper twee jaar al aan een tweede druk toe is. Rijkswaterstaat, Grontmij en Boskalis werkten mee aan de totstandkoming.

Land van levende rivieren – De Gelderse Poort, KNNV Uitgeverij en Stichting Ark, ISBN: 9050111505, prijs: 27,50 euro.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels