nieuws

Haags spoor van leidingen Design, Build, Finance, Operate

bouwbreed Premium

delft – De komende jaren wordt in de Haagse regio 40 kilometer transportleiding getrokken. De aan- en afvoer voor de nieuw te bouwen afvalwaterzuiveringsinstallatie Harnaschpolder in Schipluiden heeft heel wat voeten in de aarde.

Afvalwaterzuiveringsinstallatie Harnaschpolder verrijst op 25 hectare, krijgt een capaciteit van 1,3 miljoen vervuilingseenheden en wordt daarmee de grootste in Nederland. Het is een uitbreiding van de bestaande rioolzuiveringsinstallatie (RWZI) Houtrust in Scheveningen die qua omvang niet kan voldoen aan de gestelde Europese milieunormen. Vanaf medio jaren negentig is gezocht naar een locatie die werd gevonden in Schipluiden.

De aanleg van het leidingennet is momenteel in volle gang. Opdrachtgever is het Hoogheemraadschap van Delfland dat als adviseur Segmeer vof (Haskoning, Grontmij, Tauw en Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam) in de arm nam.

Al het gezuiverde water zal uiteindelijk via een dubbele leiding – één nieuwe en één bestaande leiding – op de Noordzee worden geloosd. De zuiveringen zijn gezamenlijk goed voor de verwerking van circa 50.000 kuub water. “Het unieke is dat op dit transportstelsel twee zuiveringen zijn aangesloten. Het vormt een ring waardoor een grote mate van veiligheid en flexibiliteit is gewaarborgd” aldus ir. D.M.E. Anink, projectmanager Leidingen en Gemalen van het hoogheemraadschap.

De investeringskosten die met de persleidingen en gemalen zijn gemoeid, belopen circa 300 miljoen euro. De 40 kilometer transportleiding betreft zowel nieuwbouw als vervanging van bestaande influent- (vuil afvalwater) en effluentleidingen (gezuiverd afvalwater). Onder de nieuwkomers een circa 9,5 kilometer lange persleiding vanaf de Zoetermeerleiding bij gemaal Leidschenveen naar de Harnaschpolder via Ypenburg. Het leidingwerk is onderverdeeld in zeven bestekken. Twee daarvan bevinden zich nog in de aanbestedingsfase.

Verrassingen

Delfland nam de RWZI Houtrust met alle leidingen begin jaren tachtig over van de gemeente Den Haag. “Wij hebben het oorspronkelijke transportstelsel niet aangelegd waardoor we nu soms voor verrassingen komen te staan, zoals bij rioolgemaal Laakwijk waar leidingen braken omdat het bijna 100-jarige transportstelsel maximaal 2 bar bleek aan te kunnen. De hele leiding van rioolgemaal Laakwijk naar Houtrust wordt daarom vervangen door een leiding die 4 bar kan verwerken en gaat afvoeren naar de Harnaschpolder.”

De grondwerkzaamheden vinden plaats in druk stedelijk gebied verspreid over zo�n tien gemeenten. Zo komt vanaf Zoetermeer uit veiligheidsoverwegingen zelfs een tweede leiding richting Harnaschpolder. In het zuidelijk deel van de Haagse regio (Berkel en Rodenrijs) worden nog twee kleine zuiveringsinstallaties gesloopt; het afvalwater wordt gezuiverd op de Harnaschpolder en via een nieuwe persleiding daarnaar toe afgevoerd.

De aanleg gebeurt op verschillende plaatsen tegelijkertijd. Anink: “Veel delen van het tracé zijn vervroegd aangelegd. De leiding van rioolgemaal Leidschenveen door de Vinex-locatie Ypenburg had prioriteit door de geplande woningbouwontwikkelingen. Het streven is om werk met werk te maken. Als een gemeente een weg wil reconstrueren proberen we daar gelijk de leidingen aan te leggen.”

Met de betrokken gemeenten zijn aanlegovereenkomsten getekend, maar de uitwerking in detail vergt het nodige overleg. “Onder trambanen leggen we geen leidingen. We vermijden daarnaast zo veel mogelijk winkelstraten, maar dat is niet altijd te voorkomen. Het verklaart het bochtige tracé in Loosduinen. Zo�n ingreep vereist de nodige voorzorgsmaatregelen. “Vooraf maken we opnames van huizen met het oog op mogelijke schadeclaims.”

Een gedegen voorbereiding met grondboringen en historisch onderzoek biedt echter geen garantie. “We zijn bij een grondboring op een brughoofd gestuit die we konden verwijderen. Niet alles staat op tekening en je weet nooit wat er daadwerkelijk in de grond zit.” Anink noemt het meest heikele punt de gesloten frontboring onder het emplacement van Den Haag centraal. “Het grootste probleem is dat de boring vast komt te zitten. In dit geval hadden we geen ander tracé voor handen.” De boring werd rond de jaarwisseling succesvol uitgevoerd.

Frontboringen

De diameter van de toegepaste leidingen verloopt van circa 1000 millimeter tot het dubbele, afhankelijk van de te verwerken hoeveelheid water. Daarbij geldt een gronddekking van 1,5 meter; de onderkant van de buis ligt 3,5 tot 4 meter diep. In principe zijn drie materialen toegestaan: nodulair gietijzer, voorgespannen beton en glasvezelversterkte kunststof (gvk). “De uiteindelijke materiaalkeuze is overgelaten aan de markt.”

Voor gesloten frontboringen wordt beton gebruikt met een uitstekende plaatstalen kern die wordt gelast en met beton dichtgesmeerd. Anink: “Gvk is concurrerend maar wordt alleen bij open ontgravingen gebruikt. Een snelle manier van aanbrengen is met sleepkisten (een bekisting met een constructie om de gleuf open te houden). Deze werkwijze is alleen toepasbaar wanneer er voldoende ruimte is tot de woningen en deze op palen staan. Per dag kunnen dan zo�n twee tot drie buizen worden gelegd, oftewel 12 tot 18 meter. Dichtbij de woningen moeten damwanden worden geslagen.”

Alle persleidingen moeten 1 januari 2006 klaar zijn. De in totaal achttien rioolgemalen die een grote onderhoudsbeurt krijgen, moeten in de loop van 2008 gereed zijn. Per gemaal wordt een bestek gemaakt. Datzelfde geldt ook voor de kruisingen met de spoorlijnen waarvoor beheerder ProRail alleen gekwalificeerde aannemers voorschrijft. “Voor Delfland ligt daar dus een stukje risico. Maar tot dusverre komen de besteksramingen overeen.” De Harnaschpolder wordt naar verwachting medio 2006 opgestart.

De Harnaschpolder is het eerste afvalwaterzuiveringsproject dat via pps wordt uitgevoerd en voorziet in het ontwerp, de bouw van de nieuwe installatie en aanpassing van de bestaande zuivering Houtrust, financiering en beheer/onderhoud van installaties en transportstelsel voor een periode van dertig jaar. Opdrachtgever Hoogheemraadschap van Delfland sloot daarvoor een contract met Delfluent, een consortium van Veolia, Delta Water, Waterbedrijf Europoort, Rabobank, Heijmans en Strukton. Gekozen is voor een DBFO-contract (Design, Build, Finance, Operate). De besparing voor Delfland door pps is 215 miljoen euro.

�Als een gemeente een weg construeert, leggen we meteen de leidingen aan�

In de Loevesteinlaan zijn de werkzaamheden aan het leidingennet in volle gang. De aanleg gebeurt op verschillende plaatsen tegelijkertijd. Foto: Peter van Mulken

Reageer op dit artikel