nieuws

Doorbraak onder het Twentekanaal Uitvoering

bouwbreed Premium

almelo – Ten zuiden van Almelo wordt nog dit jaar een begin gemaakt met de aanleg van een 13 kilometer lange waterloop: De Doorbraak. Voor deze ecologische verbindingszone moeten veel infrastructurele barrières worden geslecht. De eerste fase is bijna besteksklaar. Het project neemt tien jaar in beslag.

De nieuwkomer takt in het oosten aan op de Loolee en mondt westwaarts uit in de Eksosche Aa en vervolgens de Regge. “Met de aanleg van De Doorbraak moet de Regge zijn dynamiek weer terugkrijgen” verklaart projectleider H. Lansink van het waterschap Regge en Dinkel, dat samen met de provincie Overijssel verantwoordelijk is voor de uitvoering.

De Doorbraak laat zich het best omschrijven als een 75 meter brede natuurstrook van een halve meter diep, met daarin een 10 meter breed en 1,80 meter diep slootje dat Lansink omschrijft als “een klein meanderend bakje voor de zomerafvoer”. �s Winters bestaat de mogelijkheid dat de volle breedte onder water komt te staan.

De komst van de beek is om meerdere redenen gewenst. Naast veiligheidsoverwegingen (ruimte voor de rivier) om zowel uitdroging als wateroverlast te voorkomen, vormt de waterloop een ecologische verbindingszone tussen Oost- en West-Twente zodat beschermde diersoorten hun leefgebied kunnen uitbreiden. Tegelijkertijd draagt de waterloop bij aan een betere waterkwaliteit. H0et stedelijk water wordt afgekoppeld, waardoor de Regge uiteindelijk alleen landelijk water vervoert.

De aanleg heeft heel wat voeten in de aarde. De watergang loopt door vier gemeenten (Wierden, Almelo, Borne en Tubbergen) en moet onder het Twentekanaal, Rijksweg 35, twee provinciale wegen en de spoorlijn Almelo-Hengelo door. Afgezien nog van alle ondergrondse infrastructuur waaronder een 80 centimeter dikke gasleiding.

Gunningseis

De uitvoering vindt gefaseerd plaats. Vanaf de westkant, benedenstrooms, wordt nog dit jaar begonnen met de eerste twee kilometer. Lansink: “Het eerste traject zit nu in de bestemmingsplanprocedure. We verwachten dat we alle benodigde grond binnen een jaar in eigendom hebben.”

Het eerste deelproject vergt een investering van 8 miljoen euro (inclusief grondaankoop) en wordt momenteel besteksklaar gemaakt. Het omvat grondwerk en de aanleg van de eerste drie van de zes bruggen die in hetzelfde bestek worden meegenomen. Het project wordt in juni Europees aanbesteed.

Lansink: “Als gunningseis geldt dat aannemers voldoende ervaring met natuurbouw moeten hebben.” Medio 2006 moet het werk klaar zijn. Voor deze eerste fase is 2 miljoen euro Europese subsidie in het kader van Interreg toegekend.

In totaal worden op het hele traject achttien kunstwerken aangelegd. Daarnaast wordt plaatselijk “maatwerk” geleverd door het aanbrengen van diverse stuwen om een optimaal waterpeil voor de landbouw te garanderen. “Het gaat om een combinatie van natuur en water in een gebied dat verstedelijkt. De beek zal bijvoorbeeld halverwege over een afstand van circa 2 kilometer een kanaalachtig uiterlijk krijgen. Om verdroging van de directe omgeving te voorkomen moet hier onder de watergang een waterdichte constructie worden aangelegd.”

Gaande het project vinden wellicht op verschillende plaatsen in het landschap werkzaamheden plaats. Lansink: “Het streven is zo veel mogelijk werk besteksklaar te hebben en daar aan de gang te gaan, waar zich kansen voordoen.”

Onderleider

Zo wordt de komende maanden de eerste aanzet gegeven voor een �onderleider� bij het Twentekanaal. “Hier komen twee of drie grote duikers met een diameter van 2 tot 2,5 meter. Daarvoor moeten aan beide kanten schachten worden gemaakt tot een diepte van 12 meter. De buizen worden vervolgens van de ene naar de andere oever geperst.” Ingenieursbureau Witteveen + Bos is momenteel bezig met de voorbereidende werkzaamheden. Vanwege het specialistische werk wordt dit openbaar aanbesteed met voorafgaande selectie.

Ook de afkoppeling van het stedelijk water dat noordwaarts zijn weg moet vervolgen, vordert gestaag. “We zijn bezig met de contractvorming. Voor de benodigde betonnen infrastructuur liften we mee met Rijkswaterstaat, die de doortrekking van de A35 richting Wierden als turnkey project laat uitvoeren.”

Om de doorsnijding ondergeschikt te maken aan het landschap passen ontwerpers de boogbruggen bij het Twentekanaal esthetisch in het landschap. “Door de landhoofden op te laten gaan in het dijklichaam vallen deze overgangen nauwelijks in het zicht. Het bureau Zwarts en Jansma komt binnenkort met inrichtingsvarianten. Lansink: “Omdat de bruggen allemaal dezelfde overspanning hebben, ligt hier een uitdaging voor de leveranciers.”

Voor de kruipende en zwemmende fauna zijn overigens nog niet alle barrières geslecht. “We moeten nog nader uitzoeken hoe de dieren bij het Twentekanaal en de rijksweg hun weg moeten vervolgen. Wellicht door de damwand wat te verlagen en bij de kruising met de A35 nog een extra, droge duiker aan te leggen. Her en der zul je concessies moeten doen.”

De aanleg van de 13 kilometer lange nieuwe beek De Doorbraak vergt 40 miljoen euro (grondaankoop 13,6 miljoen, inrichtingskosten 27 miljoen euro) en wordt gefinancierd door waterschap Regge en Dinkel, de provincie Overijssel en het Ministerie LNV. De uitvoering vindt gefaseerd plaats. Nog dit jaar wordt begonnen met de eerste deel (Mokkelengoor), het traject van de Eksosche Aa tot aan het Twentekanaal. Daarna volgen Bomerbroek (Twentekanaal-Tusveld), Tusveld (Tusveld-Loolee) en Het Fleer (Azelerbeek-Tusveld). Tevens komt er een noordelijke aftakking voor het stedelijk water, Stadsregge genoemd. Voor De Doorbraak moet de komende tien jaar circa 700.000 kuub grond worden verzet en 18 kunstwerken worden aangebracht. In 2014 moet de nieuwe beek door het Twentse stromen.

Reageer op dit artikel