nieuws

Betonkolos IJmuiden krijgt extra aandacht

bouwbreed Premium

ijmuiden – De combinatie VBK-Van Laere nam een periode van vijf maanden als voorbereiding op de uitbreiding van het bestaande gemaal bij het sluizencomplex in IJmuiden. Die tijdsinvestering werpt zijn vruchten af nu de bouwcombinatie na het storten van maar liefst 11.000 kubieke meter beton voor het gebouw van 20 bij zestig meter conform de planning zijn voltooiing nadert. Deze week gaat de laatste bekisting van een van de twee hijsbalken af en kan de aannemer de afbouw vervolgen.

Het metersdikke dak, de meer dan één meter dikke onderwaterbetonvloer en een constructievloer die op zijn dikste punt 3 meter dik is, geven het gebouw het enorme gewicht van 28.000 ton. Volgens ir. R.H.J. Bleiji, projectleider van aannemingsbedrijf VBK-Van Laere is dat gewicht noodzakelijk om de horizontale waterdruk bij zeer hoge buitenwaterstanden op te kunnen nemen. “De uitbreiding is, net als het bestaande gemaal, gefundeerd op staal en moet in staat zijn de horizontale druk op te vangen van een waterkolom met een hoogte van maximaal 18 meter.”

Het storten van het beton vergde vanwege het volume extra aandacht. Bouwplaatscoördinator M. Langeberg: “Het is van belang de temperatuurverschillen tussen het reeds gestorte beton en het nieuwe beton zo gering mogelijk te houden.” Het vloeibare beton zal in het begin warmte ontwikkelen en daardoor enigszins uitzetten. “Reden tot krimpscheuren ontstaat als het beton afkoelt en het zijn sterkte ontwikkelt”, aldus Bleiji. Door tijdens het uitharden het beton nauwkeurig te monitoren kon de bouwcombinatie scheurvorming voorkomen.

Een andere zorg was de warmteontwikkeling in het beton. Bleiji: “Omdat het in de kern meer opwarmt dan aan de buitenzijde kan scheurvorming ontstaan.” Om dat te voorkomen zijn in de zware onderdelen koelbuizen ingestort. Langeberg: “In totaal hebben we 1,5 kilometer dunwandige cv-buizen met een diameter van 28 millimeter in een gesloten circuit in het beton opgenomen. Door de buizen stroomde koel leidingwater.”

De aannemerscombinatie koos bij dit werk voor de aanschaf van een nieuw koelsysteem. Bleiji: “Dat was voor ons financieel en uitvoeringstechnisch interessanter, want we hebben nu bijna een jaar intensief van de koelinstallatie gebruikgemaakt. Bovendien konden we een installatie ontwerpen volgens de laatste stand van de techniek in een gesloten constructie die daardoor weers- en vandalismeongevoeliger was.”

De 1,5 kilometer buizen midden in het beton zitten de wapening niet in de weg die voor het overgrote deel ter plaatse van de verwachte trekkrachten aan de randen in het beton zijn opgenomen. Na het uitharden zijn de cv-leidingen met injectiemortel afgevuld.

VBK-Van Laere paste conform de uitvoeringseis het type 1A-bekisting toe. Het beton behoefde daardoor na het ontkisten geen nabehandeling meer. Voor de eenzijdig gekromde onderdelen van het stroomkanaal gebruikte de aannemer in een de gewenste richting gebogen stalen bekisting.

Voor de twee instroomkanalen (venturi) waren unieke bekistingsmallen noodzakelijk. Bleiji: “Hier is het beton tweezijdig gekromd en dat is in staal zeer lastig uit te voeren. Er is nog wel navraag gedaan bij scheepswerfen, maar al snel bleek dat dit niet binnen het budget te realiseren was. We hebben daarom twee contramallen geheel in hout vervaardigd.

De venturi zijn bijna vijf meter lang, hebben een rechthoekig uiteinde van 5 bij 6 meter en een ronding in het midden waar de pompen in komen met een diameter van 4 meter.

Met behulp van een computer is de maatvoering van de gecompliceerde trechters vastgelegd. Aan de hand hiervan zijn stalen mallen 1:1 voor de vervaardiging van de houten schenkels gemaakt. Vervolgens zijn de schenkels met hout bekleed. Volgens de fabrieksopgave van Nijman Pompen uit Winterswijk had de aannemer een tolerantie van plus of min 10 millimeter. De nauwkeurige werkwijze leidde tot een speling van slechts 1 tot 2 millimeter.

De pompen zijn tegen de uitstroomzijde afgezekerd. Voor het definitief inhangen en positioneren maakt de aannemer gebruik van drukcilinders die in sparingen in het beton zijn opgenomen. De twee nieuwe pompen zijn in staat 50 kubieke meter water per seconde te pompen. De twee pompen wegen 120 ton per stuk.

Bij de constructie van de hijsbalken maakte de aannemer geen gebruik van paltorens. Omdat de werkruimte daarvoor ontbrak bedacht Langeberg een constructie om stalen profielen dwars in de kolommen op te nemen als ondersteuning van de bekisting. Door in de kolommen met een doorsnede van 1,0 bij 1,0 meter een stuk polystyreen mee te storten, kon de aannemer na het ontkisten de stalen balk in de kolom afbranden en het 5 centimeter diepe gat in de kolom dichten. Daarmee blijft de dekking van het staal in de kolom gewaarborgd.

De grote betonstorten zijn uitgevoerd met een snelheid van 100 kubieke meter beton per uur. De grote storts vonden plaats tussen vrijdagavond 19.00 uur en zaterdagmiddag. Bleiji: “Het gunstige van betoncentrale Korrelbeton is de ligging op een Amsterdams bedrijventerrein. De route tussen de centrale en IJmuiden leidt niet door woonwijken, dus van verkeersoverlast was geen sprake.”

Volgens Langeberg was het geen probleem om mensen gemotiveerd te krijgen voor het nachtelijke werk. “Ik werk al jaren samen met dezelfde vakbekwame ploeg. Voor ons maakt juist het hoge werktempo het werk goed; we werken hard maar nooit onder stress.”

Vanaf april gaat VBK-Van Laere het gemaal testen en rond half mei start een duurtest waarbij de pompen een maand lang storingsvrij moeten draaien. De definitieve oplevering vindt plaats op 30 juni.

�Hier is het beton tweezijdig gekromd en dat is in staal lastig uit te voeren�

Reageer op dit artikel