nieuws

Sociale onveiligheid in de infrasector

bouwbreed

Onlangs presenteerde de vakcentrale FNV een plan van aanpak voor het toenemende probleem van de sociale onveiligheid in Nederland. Cees van Vliet vraagt zich af hoe het zit met de sociale onveiligheid in de wegenbouw? Net als in de trein en in de supermarkt is ook daar de scheidslijn tussen werknemers en publiek immers flinterdun.

Steeds meer mensen worden op hun werkplek geconfronteerd met agressie, geweld en intimidatie. Op 18 augustus 2003 presenteerde de vakcentrale FNV het plan van aanpak Een veilig idee. Het belangrijkste voorstel is een verbod op alleen werken in risicovolle beroepen en situaties. �De sociale onveiligheid van werknemers moet een veel prominentere plek krijgen op de maatschappelijke agenda en binnen de bedrijven�, vindt bestuurder Ton Heerts. Daarom wil de FNV meer dan een werknemer op een �risicobuslijn�, minimaal twee verplegers op psychiatrische afdelingen en twee pompbedienden in de nachtelijke uren.

Ik spreek geen oordeel uit over het standpunt van de FNV en meng me niet in hun voorstellen voor het verbeteren van de huidige situatie. Het heeft me echter wel aan het denken gezet hoe het staat met de sociale onveiligheid in de wegenbouw. Want ik denk dat ook de wegenbouw een voorbeeld is van een sector waar de sociale onveiligheid een probleem is. Er zijn geen cijfers bekend, maar een probleemverkenning onder werknemers, werkgevers en ervaringsdeskundigen bewijst dat bijvoorbeeld agressie regelmatig voorkomt.

Automobilisten rijden pionnetjes omver of scheren zo dicht mogelijk langs de mensen om ze de stuipen op het lijf te jagen. Straatmakers krijgen het aan de stok met winkelende vrouwen, agressieve tieners, winkeliers, café­eigenaren en hun toeleveranciers. Automobilisten verplaatsten afzettingen om sneller hun bestemming te bereiken. Er is regelmatig verbaal geweld en hier en daar gaat een aansteker de schildjes over of (gelukkig uniek) stapt een voorbijganger uit zijn auto om een stoeptegel naar een groepje wegwerkers te gooien.

Informatiestroom

De sociale onveiligheid is een probleem in de wegenbouw. Niet voor niets hield de overkoepelende organisatie Vianed in de jaren negentig tot twee keer toe een bewustwordingscampagne. Borden (Hier timmert oranje aan de weg) moesten begrip vragen voor het oponthoud. Op de piekmomenten in het jaar, als veelvuldig aan de weg wordt gewerkt, kan dit oponthoud groot zijn. Zelfs �s nachts staan files, want wegwerkzaamheden worden vaker dan voorheen buiten de normale werktijden gepland.

Oponthoud is de bron van de sociale onveiligheid. Oponthoud leidt tot agressie. Openheid en communicatie zijn mijns inziens de kernwoorden in de oplossing van dit probleem. Als oponthoud onontkoombaar is, moet de informatiestroom richting het publiek tot in de puntjes verzorgd zijn. Dat is nu niet het geval.

Ook ik baal ervan als ik in de file sta terwijl er niemand staat te werken achter de soms kilometers lange afzetting. Dus moet ik zelfs dan kunnen lezen waarom ik stil sta. Ook kan een slimmer beleid ten aanzien van het plaatsen van de wegafzetting bijdragen aan een snellere doorstroming van het verkeer, en dus minder irritaties. En dat geldt ook vooraf. Geruime tijd voor aanvang van het werk zou het de regelmatige passant helder moeten zijn wat hem in een bepaalde periode te wachten staat. Dat geeft hem de gelegenheid zijn eigen plan te trekken. In elk geval wordt de weggebruiker door de werkzaamheden niet verrast. Dat is belangrijk, want onvoorziene gebeurtenissen leiden ook tot agressie.

Natuurlijk is het daarnaast van belang dat de afzettingen deugdelijk zijn en bovendien helder en logisch op het publiek overkomen. Een goede afzetting met een veilige vrije werkruimte zorgt ervoor dat de scheidslijn tussen publiek en wegwerkers niet meer zo dun is. Maar het volledig afzetten van de weg draagt nog het meest bij aan de veiligheid. Misschien gebeurt dit nog onvoldoende. Vaak staat het economische belang en de doorstroming van het verkeer centraal. Waar ik voor pleit is een benadering waarbij juist de mens op de werkvloer centraal staat. Volledig afzetten betekent overigens omleiden en dus moet het publiek ook dan goed worden geïnformeerd.

Middelvingers

Tot slot kan het bedrijf in procedures vastleggen wat er moet gebeuren als werknemers toch met agressie te maken krijgen. De sociale onveiligheid moet dus als risico worden benoemd in de risico­inventarisatie en ­evaluatie van het bedrijf. Het spreekt voor zich dat de sociale onveiligheid in de wegenbouw een triest feit is. Ik heb het over het werkplezier van tienduizenden wegenbouwers, straatmakers, kabel­ en buizenleggers en wegmarkeerders die zich vijf dagen, en vaak ook nachten, dicht langs het verkeer bewegen. Die mensen houden van hun vak en zijn bezig de weg beter en veiliger te maken. De bedrijfstak, maar zeker ook de opdrachtgevers hebben er alle belang bij dat die mensen dagelijks gezond en veilig, en vooral ook met plezier aan het werk kunnen gaan. Instructie van opdrachtgevers naar weggebruikers is cruciaal voor hun veiligheid. Hier valt nog veel te winnen. Zolang dit niet adequaat gebeurt, zullen de mensen langs de weg helaas met opgestoken middelvingers geconfronteerd blijven worden, maar vaak nog meer.

Onvoorziene gebeurtenissen leiden ook tot agressie

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels