nieuws

Schuin sonderen beperkt overlast treinverkeer

bouwbreed

delft ­ Met sonderen kom je te weten hoe sterk de ondergrond is. Recht onder spoorwegen sonderen is een probleem. Het treinverkeer moet nu eenmaal door. GeoDelft verzon voor sonderingen bij de Goudse Lijn een even voor de hand liggende als doeltreffende manier: schuin sonderen vanaf een plek direct naast de baan.

Het grondonderzoek aan het intensief bereden spoortracé tussen Rotterdam en Gouda is nodig in verband met het ontwerp van een boortunnel onder de Goudse Lijn voor Randstadrail, de light rail verbinding tussen Rotterdam. Zoetermeer en Gouda.

Eén van de manieren om informatie over de ondergrond te verkrijgen, is het uitvoeren van sonderingen. Bij deze relatief eenvoudige en goedkope techniek wordt een stang met een conusvormig uiteinde in de grond gedrukt. Gevoelige apparatuur in de conus meet onder meer welke druk de conuspunt ondervindt, hoe groot de wrijving is tussen de conus en de omringende grond en welke waterspanning heerst rond de punt. Met deze gegevens kunnen geotechnici nauwkeurig de samenstelling en opbouw van de ondergrond bepalen.

Normaliter wordt een sondering uitgevoerd vanuit een sondeerwagen die recht boven de plek staat waar de grondgegevens moeten worden gemeten. Deze aanpak is niet altijd zonder problemen. Een sondeerapparaat op een intensief gebruikt spoor zou bijvoorbeeld enorme overlast veroorzaken voor het treinverkeer. Bepaling van de ondergrond onder een spoortracé is namelijk alleen mogelijk tijdens een zogeheten buitendienststelling. Het regelen van een buitendienststelling neemt vele maanden in beslag. Voor de planning van het aanvullende grondonderzoek onder de Goudse Lijn was dat ongewenst.

Hoek

GeoDelft heeft voor sonderen onder de spoorbaan van de Goudse Lijn besloten tot een nieuwe aanpak, waarbij sonderingen zijn uitgevoerd onder een hoek van 30° met de verticaal.

Door plaatsen van een klein sondeerapparaat naast de spoorbaan heeft het Delftse kennisinstituut gegevens kunnen verzamelen over de ondergrond onder de spoorbaan. Dit zorgde ervoor dat het grondonderzoek direct kon beginnen en het treinverkeer geen hinder ondervond. Bovendien stonden de werkzaamheden niet onder tijdsdruk, wat bij een buitendienststelling van een aantal uren meestal wel het geval is.

Schuin sonderen is volgens R.R. Schrijver van GeoDelft in beginsel niet moeilijker dan verticaal sonderen. Uiteraard moet de diepte­indicatie wel worden gecorrigeerd. In het zand onder de Goudse Lijn is scheef gesondeerd maar wel recht. Bij andere grondslagen verwacht Schrijver echter geen problemen.

Het schuin sonderen is het beste te doen met een klein sondeerapparaat. Schuin zetten van de gebruikelijke zware sondeerwagen zou een mogelijkheid zijn geweest, maar die kan helemaal niet naast het spoor komen.

Behalve gewone sonderingen heeft GeoDelft schuine metingen gedaan met een elektrische dichtheidsonde. Met deze sonde is het mogelijk om de dichtheid van zand vast te stellen.

Bij het onderzoek onder de Goudse Lijn is dit van groot belang geweest.

Deze spoorbaan is ­ zoals vele oude wegen en spoorlijnen in gebieden met een slappe bodem ­ gebouwd door middel van ‘doorpersen’: er is net zo lang zand aangebracht totdat het niet verder wegzakte. Door deze werkwijze is een met water verzadigd zandlichaam ontstaan dat vooral aan de onderkant bestaat uit losgepakt zand. Trillingen ­ bijvoorbeeld van een tunnelboormachine of een heistelling ­ kunnen in dat geval leiden tot verdichting van het zand met de bijbehorende grote vervormingen .

De sonderingen zijn inmiddels afgerond. Het bestek voor de boortunnel is gereed. De aanbestedingsprocedure loopt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels