nieuws

Overheid heeft geen grip op fusies corporaties

bouwbreed

amsterdam ­ Fusies van corporaties onttrekken zich praktisch aan de wettelijk verplichte controle van de overheid. Dat blijkt uit het rapport ‘Nederlandse woningcorporaties, slapende reus wordt wakker’ van de zakenbank Kempen & Co. De onderzoekers pleiten voor een onafhankelijke beoordeling van fusies en meer transparantie.

Volgens de studie van Kempen & Co is de beoordeling van fusies tussen corporaties praktische onmogelijk. De instellingen gaan hierbij steeds vaker over de lokale grenzen heen, waardoor onduidelijk is waar het wettelijk verplichte advies moet worden aangevraagd: bij de gemeente, de provincie of het Rijk. Objectief vaststellen of de voorgestelde samenwerking inderdaad tot lagere huren, meer kwaliteit en meer keuzevrijheid leidt is hierdoor erg lastig. Onafhankelijke specialisten zouden de beoordeling van fusies in corporatieland op zich moeten nemen, zo stellen de onderzoekers. Daarbij zouden de fusiebesluiten van de corporatiedirecteuren moeten worden getoetst op hun maatschappelijke, operationele, financiële, fiscale en juridische aspecten.

Black box

“Door een gebrek aan transparantie zijn corporaties overgeleverd aan de mening van de zittende minister”, stelt M. Berkelder van Kempen & Co Vastgoed Research. Hij stelt voor de voorwaarden waaronder corporaties moeten fuseren net als bij het bedrijfsleven in regels vast te leggen. “De SER (Sociaal Economische Raad, red.) heeft allemaal regels waaraan ondernemingen zich bij fusies moeten houden. Maar hier is helemaal niets. Het is een soort black box. Je moet je voorstel aan de minister voorleggen en dan maar zien wat er wanneer uitkomt.”

Een betere beoordeling is volgens het rapport ook nodig omdat de organisaties geen eigenaarsstructuur hebben. Veel corporaties zijn stichtingen en verenigingen waardoor de woningen en het andere vastgoed van de instellingen formeel collectief bezit zijn.

Sinds het najaar van 2002 is over de hele periode verspreid iedere maand een fusie beklonken. Daarbij ging het om samenwerkingen in Enschede, Eerbeek, Rucphen, Rotterdam, Hilversum, Tilburg en Breda, Apeldoorn en Deventer, en Zwolle en omstreken. Daarbij piekte het aantal fusies in december naar vier.

Verplicht

Als corporaties besluiten tot een fusie, moet de stap in het belang zijn van de volkshuisvesting, zo heeft de huidige demissionair minister J. Remkes van Binnenlandse Zaken vastgelegd toen hij in het tweede paarse kabinet staatssecretaris was bij het ministerie van VROM.

Als gevolg van de beleidsmaatregel zijn corporaties verplicht om advies te vragen bij de overheid die de voorgestelde samenwerking beoordeelt op basis van vier criteria: de huurontwikkeling, de garantie van lokale binding, de professionaliteit en de aanwezigheid van een degelijke financiële basis. Daarnaast kan de minister ook advies vragen aan de gemeenten waar de corporaties zijn gevestigd en de betrokken huurders.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels