nieuws

Klokslag vijf uur geeft ProRail de baan weer vrij

bouwbreed

utrecht – Het zijn niet meer dan afgeronde hoekjes op de spoorkaart van Nederland. Toch is bijna 200 miljoen euro gemoeid met de realisatie van twee imposante bogen in de buurt van Amsterdam, die vanaf half december forse tijdwinst betekenen voor de treinreiziger. Assistent projectmanager Jaap Kaptein van ProRail vergelijkt precies een maand voor oplevering de Hemboog met de Gooiboog.

Het zijn de bekende zware laatste loodjes. De bouw van de Hemboog werd stilgelegd om geen slapende egels te storen terwijl 2632 betonnen palen de grond in moesten. Bovendien moest voor de Hemboog eerst een trambaan worden verlegd.

Bij de Gooiboog bleven de gevreesde bommen uit, maar viel helaas een dodelijk slachtoffer te betreuren. Zoals bij elk werk zat het soms mee en soms tegen.

“Bij alle bouwwerken is de hectiek net voor oplevering het grootst.” De planning is krap want half december gaat het nieuwe spoorboekje van de Nederlandse Spoorwegen in waarin het gebruik van beide bogen al is meegenomen. Zaterdag 13 december opent minister Peijs (verkeer) beide projecten tegelijk.

Kaptein is van begin af aan bij beide projecten betrokken geweest en ziet veel overeenkomsten. De bogen zijn met 3,3 kilometer even lang en de tunnelbak en viaduct meten beide 2,2 kilometer. Met de bouw van de twee bogen wordt letterlijk een stuk afgesneden van het bestaande spoortraject waardoor de treinreiziger minuten korter onderweg is (zie kaartje).

Er zijn natuurlijk ook verschillen. De gemeente Weesp heeft zich jarenlang verzet tegen de komst van de Gooiboog die dwars door een natuurgebied loopt.

In de driehoek die door de boog ontstaat is een zogenoemd �plas-dras-gebied� aangelegd waar vooral watervogels op af moeten komen.

De Hemboog snijdt daarentegen het stedelijk gebied doormidden en grenst aan achtertuinen. “Bewoners zijn lastig te overtuigen, maar dat is niet verwonderlijk want ze hebben geen enkel voordeel van zo�n bouwwerk.” Kaptein is altijd eerlijk richting omwonenden en zegt het ook als hij het antwoord niet weet. “Voor leugens moet je wel een geweldig geheugen hebben.”

De bouw vindt voor een groot deel �s nachts plaats. De druk om tussen één en vijf uur te werken is groot en vergt een enorme inspanning van de bouwer, vindt Kaptein. “Ik heb ontzag voor die mannen die vrijwel elke nacht in touw zijn.”

Hij is er zelf helemaal op gefocust om uiterlijk 5.00 uur de baan weer vrij te kunnen geven. “Als ik de radio aanzet en aangepaste dienstregelingen hoor, denk ik meteen �dat is bij collega zus of zo�. Vroeg of laat overkomt het jóu, want niet alles valt te plannen.” Die instelling om klokslag 05.00 uur klaar te zijn is behalve bij ProRail niet bij iedereen aanwezig, weet Kaptein uit eigen ervaring. Gemeentewerken wilde bijvoorbeeld niet eerder dan maandagochtend langskomen toen zaterdagnacht een rioolbuis kapot werd gestoten en het hele werk blank stond.

Prijsverschil

Opvallend is het prijsverschil tussen beide projecten. Het werk is volgens de manager redelijk vergelijkbaar, maar de Hemboog is 20 miljoen euro duurder dan de Gooiboog.

Het gaat in beide gevallen om traditionele contracten al is bij de Gooiboog sprake van een contract met een bestek en bij de Hemboog zijn drie bestekken in drie deelcontracten aanbesteed. Een simpele verklaring voor het verschil tussen raming en aanbesteding heeft Kaptein niet, behalve dan dat de drie bestekken op het hoogtepunt in een gespannen markt kwamen.

De discussie om contracten meer met design en construct op de markt te brengen volgt hij op de voet. De manager ziet echter weinig mogelijkheden voor het mee aanbesteden van onderhoud. “Dat zou alleen corridorgewijs kunnen of bij uitzonderlijke gevallen zoals de hoge snelheidslijn waarbij begin en eindpunt duidelijk zijn af te bakenen.” Tot zijn spijt is de discussie over nieuwe contractvormen de komende jaren nauwelijks relevant. “Voorlopig valt er weinig bij te bouwen en vergt beheer en onderhoud de volledige aandacht.”

GooiboogHemboog

Op de lijnAlmere – Hilversum Zaandam – Schiphol

Lengte3,3 kilometer3,3 kilometer

Tunnelbak2,2 kilometer2,2 kilometer

Tijdwinst reiziger20 minuten10 minuten

Financierministerie Ven Wministerie Ven W

Opdrachtgever ProRailProRail

Ontwerp & directieHolland RailconsultHolland Railconsult

AannemerBAM NBMBallast Nedam,

Raming in 199960 miljoen euro111 miljoen euro

Budget nu81 miljoen euro100 miljoen euro

Begin bouweind 2000begin 2000

Oplevering13 december 200313 december 2003

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels