nieuws

Traag

bouwbreed

Toen ik een kwarteeuw geleden in een studentenhuis aan een Delftse gracht kwam wonen, betrok een jong echtpaar het pand naast ons. Beide panden waren ongeveer een eeuw eerder gebouwd en er slecht aan toe. Ons interesseerde de bouwkundige staat maar weinig, maar de buren begonnen direct aan een verbouwing. Naarmate het eerste jaar vorderde […]

Toen ik een kwarteeuw geleden in een studentenhuis aan een Delftse gracht kwam wonen, betrok een jong echtpaar het pand naast ons. Beide panden waren ongeveer een eeuw eerder gebouwd en er slecht aan toe.

Ons interesseerde de bouwkundige staat maar weinig, maar de buren begonnen direct aan een verbouwing. Naarmate het eerste jaar vorderde werd er steeds meer puin uit het huis afgevoerd en kwam er nauwelijks nieuw bouwmateriaal naar binnen.

Na een paar jaar werd ons duidelijk dat hier niet zo maar een klein verbouwinkje aan de gang was, maar dat de zaken grondig werden aangepakt.

Na een lange periode van afbraak werd er uiteindelijk toch ook gebouwd. Op een gegeven moment werden wij uitgenodigd om met de buren het nieuwe dak te vieren. Het was de eerste keer dat ik het pand betrad. De eerste verdieping kon alleen worden bereikt door een wankele ladder die tussen het tot aan het plafond opgetaste bouwmateriaal stond. De onbewoonde verdiepingsvloer kon alleen worden gekruist door van balk op balk te stappen. De nieuwe dakverdieping was als tijdelijke woning ingedeeld, inclusief twee kinderkamers, want het gezin was in de tussentijd met twee kinderen uitgebreid.

Wij waren wel wat gewend wat betreft improviserend wonen, maar dit sloeg alles. Onder het genot van een pilsje vertelde de buurman dat hij al slopend en bouwend steeds meer lol in het werk begon te krijgen. Zijn vrouw leek minder enthousiast, maar had zich kennelijk al lang bij het onvermijdelijke neergelegd. Na het dak volgde de totale achtergevel, die minstens een jaar in oranje bouwplastic ingepakt is geweest.

Aan de straatzijde was op een geven moment een bouwsteiger van tweedehands steigermateriaal verschenen. Af en toe was de buurman bezig met het verwijderen van een kozijn en hier en daar wat los voeg- en timmerwerk. Maar gedurende jaren stond die steiger er meestal maar te staan.

Toen ik na zeven jaar een andere woning kreeg, ben ik nog een keer op bezoek geweest. Dezelfde ladder was nog steeds de enige toegang naar de verdieping, maar daarboven was de situatie drastisch gewijzigd.

De helft van de zoldervloer was verdwenen – buurman had opeens het idee gekregen om de ruimtelijke ervaring van zijn woning middels een vide te gaan verbeteren. Het gezin kampeerde nu deels op zolder en deels op de verdiepingsvloer, waarvan het niet bewoonde gedeelte nog steeds bestond uit open balken zonder vloerdelen.

De kinderen leken zich het bijzondere van deze woonsituatie nauwelijks bewust, ze wisten niet beter of wonen was verbouwen. Mijn verbazing van enige jaren terug schoof langzamerhand op naar bewondering. Traag, maar doorwerkend zonder ooit echt te stoppen, was het verbouwen een manier van leven geworden en was het veranderende huis voor het gezin, waarschijnlijk dieper dan ooit in een normale woning het geval zou zijn geweest, een wezenlijk onderdeel van het leven geworden.

De verbouwing is uiteindelijk wel afgerond, maar pas nadat de kinderen het huis uit waren. Toen de buurman de steiger wilde verwijderen bleek deze totaal vastgeroest. Met een snijbrander is hij gedemonteerd. Een restant op de verdieping is als balkon gebleven, een herinnering aan meer dan twintig jaar verbouwen. De buurman heeft het pand naast zijn eigen woning gekocht en is opgewekt verder gegaan met verbouwen, hij kon niet anders meer.

Iedereen kent wel een voorbeeld van een totaal uit de hand gelopen verbouwing die uiteindelijk uitmondde in faillissementen, echtscheidingen, zware depressies en andere tragische toestanden. Maar daarvan was bij mijn vroegere buurman een zijn gezin geen sprake, ze leken met overtuiging en uiteindelijk zelfs met veel plezier de verbouwingschaos als habitat te hebben gekozen.

Ze leefden een leven dat in de meest wezenlijke zin gewijd was aan het bouwen. Er wordt de laatste tijd weer veel gesproken over het (gebrek aan) engagement onder architecten. In zijn particuliere toewijding aan het bouwproces versloeg mijn vroegere buurman met zijn gezin de gehele Nederlandse bouwwereld met straatlengtes.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels