nieuws

Staatssecretaris Wijn

bouwbreed Premium

Als het aan staatssecretaris Joop Wijn ligt, komt er een maximum aan wat je hoeft uit te geven voor wonen en zorg. En ook voor kinderen moeten gezinnen een inkomensondersteuning krijgen. Even waande ik me weer in de jaren zeventig. Maar het was niet Joop den Uyl, maar Joop Wijn die zijn gedachten de vrije […]

Als het aan staatssecretaris Joop Wijn ligt, komt er een maximum aan wat je hoeft uit te geven voor wonen en zorg. En ook voor kinderen moeten gezinnen een inkomensondersteuning krijgen.

Even waande ik me weer in de jaren zeventig. Maar het was niet Joop den Uyl, maar Joop Wijn die zijn gedachten de vrije loop liet. Tenminste daar ga ik maar vanuit, want als het serieuze plannen zouden zijn, staat ons nog wat te wachten. Met een gemaximeerd aandeel in het inkomen voor specifieke uitgaven kom je een aardig eind in de richting van de beloning naar behoefte in plaats van wat je op de markt kan verdienen. Een ideaal uit het verleden dat een wijkend perspectief is gebleken.

Het aanwijzen van een deel van het inkomen voor specifieke uitgaven, gekoppeld aan een inkomensondersteuning door de overheid als dit maximum is bereikt, staat haaks op de algemene politiek van het huidige kabinet. Dit kabinet heeft zich voorgenomen een reeks onderdelen van de verzorgingsstaat op te ruimen. De gezondheidszorg is een van de sectoren die als eerste onder het mes komen. Eigen bijdragen, een eigen risico en het volstrekt verschuiven van zaken naar de private sfeer behoren tot het pakket maatregelen. Uitgerekend tegen deze achtergrond wil de CDA�er een maximering in de uitgaven. Wat is de logica van de afbraak van een collectieve verzekering die wordt vervangen door een uitkering via de belastingdienst, dus uit de collectieve middelen?

Bij het maximeren van uitgaven voor het wonen is de logica van het voorstel van staatssecretaris Wijn nog verder te zoeken. Voor het wonen zijn de meeste mensen een zeer fors deel van hun inkomen kwijt: huur, gas, licht, verzekeringen, belastingen enz. kunnen zomaar 40 procent van het inkomen opslokken. De individuele huursubsidie is op een onderdeel van de woonlasten behulpzaam om de uitgaven wat in te perken. Uitgerekend deze regeling is een onderdeel van het bezuinigingspakket van het kabinet.

Het schijnt ook de bedoeling te zijn om niet meer dan een bepaald deel van het inkomen te moeten uitgeven voor kinderen. Mocht je daar overheen komen dan biedt een uitkering via de Belastingdienst de helpende hand. Over de maakbaarheid van de samenleving gesproken. Waren we daar net een beetje vanaf en nu dreigen weer allerlei initiatieven om het nog een keer te proberen.

Rond de afschaffing van de aftrekbaarheid voor de belasting van premies voor vut of prepensioen hoorde ik bewindslieden zeggen dat deze luxe niet meer door het kabinet gesponsord zal worden. Met andere woorden, je inkomen is eigenlijk van de overheid en wij geven aan wat je ervan mag houden. Als troostprijs krijg je een levensloopregeling toegeworpen. Je mag met behulp van de fiscus een spaarpotje openen voor bijzondere gebeurtenissen. Rouw, trouw of gewoon er een tijdje tussenuit. Als je het helemaal niet kunt laten, kun je zelfs voor een prepensioen sparen.

De opschoning van de verzorgingsstaat was hard nodig om deze op wezenlijke onderdelen in stand te houden. Wat we ervoor terugkrijgen, lijkt mij geen verbetering. Het is paternalistisch, op onderdelen moralistisch en in strijd met de mogelijkheid eigen keuzes te maken. De sterk toegenomen welvaart dient naar mijn gevoel ook of zelfs juist tot uitdrukking te komen in de vrije besteding van inkomens. In plaats daarvan wordt een relatie gelegd met uitgaven die de overheid kennelijk nuttig acht. Ik begrijp dat een toenemende welvaart leidt tot een ander oordeel over arm en rijk. Immers relatieve begrippen. Ik begrijp ook dat solidariteit een zekere invulling moet hebben. Wat ik niet begrijp, is de gedwongen winkelnering waar we nu op aankoersen.

Reageer op dit artikel