nieuws

Wielerstadion Alkmaar ingrijpend gerenoveerd

bouwbreed Premium

alkmaar ­ Grensverleggend. Dat was het Alkmaarse wielerstadion bij de bouw in 1984 met name door de grote overspanning van de kapconstructie als een toonbeeld van grensverleggend constructief denken. Nog geen twintig jaar later krijgt het stadion een grondige renovatie.

Twee verhoogde stervormige puntdaken en een immense lichtstraat zullen de wielerbaan en het middenterrein overkappen. Bouwbedrijf De Nijs uit Warmenhuizen bouwt het multifunctionele en overdekte stadion. Maar de snelle houten wielerbaan zelf steelt de show. Vooral ook door zijn uiterst complexe onderconstructie.

Juist in een tijd dat het baanrennen zich mag verheugen in een groeiende belangstelling, wordt de belangrijkste huurder van het stadion, Wielervereniging Alcmaria Victrix, geconfronteerd met de gebreken. De accommodatie schiet te kort, in de winter mijden sporters en publiek het stadion en de oude betonnen wielerbaan staat bij renners bepaald niet bekend als snel. Met steun van gemeente, provincie, rijk en subsidies van NOC­NSF en de Stichting CAI Alkmaar bleek echter de benodigde 4,1 miljoen euro bij elkaar gebracht te kunnen worden voor een grondige opknapbeurt. Voorwaarde van de gemeente was dat het stadion niet meer het exclusieve domein van baanrenners moest worden maar dat de accommodatie ook ter beschikking zou komen voor zaalsporttoernooien.

Voor de vrijgemaakte miljoenen krijgt het stadion onder meer een nieuwe overkapping waarbij de bestaande staalconstructie in tact blijft. Het ontwerp van het stadion is afkomstig van Sander Douma Architecten uit Stompetoren. Dit architectenbureau mag zich inmiddels specialist noemen wat betreft de bouw van wielerstadions. Zo ontwierp Douma onder andere de stadions van Manchester, Adelaide, de Olympische wielerbaan in Athene en dichter bij huis de baan in Geleen.

De huidige stalen dakconstructie wordt gedragen door vier kolommen die op de hoeken van het middenterrein staan. Bij de bouw in 1984 haalde de constructie nog de vakpers omdat met vier relatief slanke kolommen een overkapping met buitenmaten van 110×60 meter kon worden gerealiseerd. De overkapping beperkte zich echter uitsluitend tot de baan.

Dakconstructie

Onder de nieuwe overkapping zullen de vier kolommen verdwijnen. Het verhoogde dak wordt straks ondersteund door twee kolommen die geplaatst worden onder de twee knooppunten boven de korte zijden van het middenterrein. Om de verhoogde kap te realiseren worden de bestaande knooppunten beide verhoogd met een kolom van 6,5 meter van waaruit vervolgens tien spantbenen het stervormige dak zullen dragen. Het staaldak, dat dus voor een gedeelte over het bestaande dak komt te liggen, wordt opgebouwd uit geperforeerd damwandprofiel, een isolatie van minerale wol, en daarop een kunststof dakbedekking. Tussen de twee stervormige puntdaken komt een zeshoekige lichtkap van polycarbonaat. Deze lichtkap is voorzien van te openen delen en wordt voor het belangrijkste deel ondersteund door een grote vakwerkligger tussen de twee kolommen in het midden van het stadion.

Inmiddels is hoofdaannemer De Nijs al een poosje bezig met de sloop van de oude betonnen wielerbaan en het grondwerk. Daarna start de aannemer met de bouw van een 35 meter lange tunnel die de verbinding vormt tussen kleedruimten en het middenterrein. De tunnel moet die lengte hebben omdat de opdrachtgever de mogelijkheid open wil houden het stadion in de toekomst ook uit te rusten met een atletiekbaan. Met een tunnel is het middenterrein bereikbaar zonder de wielerbaan over te steken. De tunnel zal bestaan uit gestorte vloeren en wanden van 25 centimeter dik. Veel aandacht zal de waterdichtheid van de tunnel moeten krijgen omdat deze zo’n 3 meter onder het grondwaterpeil komt te liggen.

Na de bouw van de tunnel is de drainage van het middenterrein aan de beurt. Dit terrein wordt circa 1,5 meter verdiept aangelegd ten opzichte van het peil van de kantines en kleedkamer. Daarna kan een begin worden gemaakt met het storten van de fundering op staal voor de wielerbaan. De vloer in het middenterrein wordt als laatste aangepakt, als het stadion wind­ en waterdicht is. Omdat het een sportvloer betreft ­ waarschijnlijk valt de keuze op een vezelversterkte monolietvloer ­ zijn de eisen wat betreft de vlakheid bijzonder hoog en het vlinderen van de vloer kan dan ook het beste plaats hebben onder geconditioneerde omstandigheden.

Het stadion dat overigens rondom een nieuwe wand krijgt die wordt opgetrokken uit staalprofiel is boven alles een wielerstadion. Volgens Hans Koning projectleider van het architectenbureau ligt in de uitvoering van de wielerbaan de grootste uitdaging van dit project. De wanden van de ellipsvormige baan vormen tegelijk de boarding aan de bovenzijde en worden in het werk gestort. “Dat worden werkstukken van enorme precisie,” aldus Koning. “De keuze om deze wanden in het werk te storten is mede ingegeven door de beperkte ruimte die we hebben. De aannemer moet onder het dak werken en het gebruik van een telekraan is niet mogelijk. De 6,5 meter brede nieuwe houten wielerbaan wordt ondersteund met een kleine vierhonderd spanten die vanaf de bovenkant van de betonwand naar de voet van de fundering lopen. De spanten staan in de buitenbochten maximaal op 1 m afstand van elkaar. In de binnenbochten staan er op de voet van de baanfundering op elke twee meter drie.” Van de kleine vierhonderd houten spanten die onder de wielerbaan worden verwerkt hebben er slechts telkens twee dezelfde maat. De wandhoogte is bepalend voor de maat. De uitdraai van de coördinaten alleen al beslaat zo’n twintig A4­tjes.

In verband met de werking van het hout in de baan mag de onderliggende houtconstructie niet vastgemaakt worden aan de betonconstructie. De baan krijgt zijn stabiliteit pas wanneer de vloer erin wordt gelegd. De ambities van de opdrachtgever en de huurder Alcmaria Victrix zijn groot. Het moet een snelle baan worden en om die reden is gekozen voor een vloer van het fijn nervige Siberisch lariks. Zo’n 50.000 meter latjes van 4×4 cm worden blind op de houten onderconstructie gespijkerd.

Geen verwarming

In oktober moet de oplevering van het wielerstadion plaatsvinden. Sporters en publiek zitten dan droog en uit de wind maar in de winter zal het wat betreft de temperatuur toch nog een beetje behelpen worden. Het geld voor verwarming en klimaatbeheersing ontbreekt. Maar voorzitter Louter van de wielervereniging heeft de moed nog niet opgegeven. Hij is een lobby opgestart onder raadsleden en wethouders om tweehonderdduizend euro extra op tafel te krijgen voor de verwarmingsinstallatie. Helemaal afwijzend staat de gemeente er niet tegenover. Maar de wethouder wil het eerst een jaartje aanzien zonder verwarming. Het uitstel moet duidelijkheid geven over het aantal evenementen dat het stadion misloopt vanwege het ontbreken van een klimaatbeheersing. De wielervereniging hoopt stilletjes dat de gemeente al eerder over de brug komt. “Dit is de kans om het in één keer goed te doen,” laat zijn voorzitter weten.

Aanbesteding per onderdeel

De bouw van het Wielerstadion Alkmaar is financieel mogelijk dankzij bijdragen van de provincie Noord­Holland, de gemeente Alkmaar, het Ministerie van VWS, de Stichting CAI Alkmaar en het NOC ­ NSF. Omdat de overheid niet als opdrachtgever optreedt, is de 4,3 miljoen euro kostende renovatie niet Europees aanbesteed. In tegenstelling tot de gangbare bouwpraktijk, voert architectenbureau Sander Douma ook de directie over de bouw. Om budgettaire redenen is besloten tot aanbesteding in delen. Zo zijn de volgende onderdelen als afzonderlijke werken uitbesteed: de staalbouw, het bouwkundige deel, het plaatsen van de wielerbaan, de montage van dak­ en gevelbeplating, de montage van de lichtkap en het schilderswerk. Ingeval er alsnog middelen vrijkomen voor de klimaatbeheersing van het stadion, dan volgt ook hiervoor een aparte aanbesteding.

Renovatie Wielerstadion Alkmaar

Opdrachtgever Wielerstadion Alkmaar BV

Architect Sander Douma Architecten BNA, Stompetoren

Hoofdaannemer Bouwbedrijf M.J. de Nijs en Zonen BV, Warmenhuizen

Lichtkap BIK BV, Opmeer

Constructeur Tentij BV, Castricum

Bouwsom 4,1 miljoen euro

Het geld voor verwarming en klimaatbeheersing ontbreekt nog

Reageer op dit artikel