nieuws

Werk enquÍtecommissie dreigt als nachtkaars uit te gaan

bouwbreed

Tot 1 januari 2002 was de spoorbeheerder op basis van afspraken met de overheid en de vakbonden gebonden aan drie procesaannemers: Strukton (een volle dochter van de NS), Volker Wessels Stevin en BAM NBM. Deze drie hebben enkele jaren geleden grote delen van het eigen onderhoudspersoneel van voormalig overheidsbedrijf NS overgenomen. Dat heeft dispensatie van de NMa opgeleverd. En laat het nou uitgerekend een dochter van Strukton zijn, zegt Arie de Klerk, die door kleinambtelijk denken het verboden stelsel van vooroverleggen opblaast.

De glazige blik waarmee de parlementaire enquÍtecommissie bouwnijverheid de verhoren aanving, was tekenend voor de kloof tussen de denkwereld van de bouw en die van de grootste opdrachtgever in de gww-sector: de overheid in al haar geledingen. Eenzelfde glazige blik kan men alleen nog te zien krijgen als ooit een parlementaire enquÍte wordt gehouden over de handel en wandel van pensioenfondsen. Zoals door deskundigen al was voorspeld hebben de verhoren weinig nieuws opgeleverd, of het zou het systematische element in de zogenaamde schaduwboekhouding moeten zijn, die na 1992 beter kan heten: de ëschaduwbekhoudingí. Alle ontkenningen ten spijt; de top van de bouwbedrijven wist van het plaatsvinden van vooroverleg. Alleen al omdat men het meer dan eens heeft trachten te stoppen. Maar tevergeefs. Niet omdat de bouwers de wet wilden overtreden, maar omdat men veel waarde hechtte aan de continuÔteit binnen de onderneming. En zo was het wachten op diegenen die hun onschuld wensten te bewaren. Lang heeft de top gedacht het handelen te kunnen rechtvaardigen met de gedachte dat het hier ging om iets dat los van de boekhouding stond. Dat het niet om geld ging maar om pepernoten. In zekere zin was dat ook zo, tot echter ook pepernoten werden verzilverd. En dat kon niet anders dan met valsheid in geschrifte en dus strafbaar. Met het tillen van de overheid heeft het niets te maken. Het opvullen van de ruimte tussen de kostprijsbegroting van de aannemers enerzijds en de raming (lees: budget) van de opdrachtgever anderzijds houdt relatie met de conjunctuur. Het is net als bij de residuele grondwaardebepaling zoals gemeenten die bezigen. Die zeggen ook, gesanctioneerd door het Rijk, je moet de ruimte benutten. In vergelijking daarmee heeft het uitvoerend bouwbedrijf zich bescheiden opgesteld. Onderwijl dreigt het werk van de commissie als een nachtkaars uit te gaan. Te lang heeft ze zich laten leiden door het fenomeen schaduwboekhouding en het frauduleuze karakter daaromheen. Daar kwam bij dat ze haar onderzoek deed langs de lijn van projecten waar toch al een luchtje aan zat en dan nog projecten uit vooral de gww-sector.

Karakter

Zo heeft ze zichzelf de mogelijkheid ontnomen dieper in te gaan op het bijzondere karakter van de bouwnijverheid. Kansen dat wel te doen liet ze lopen. Want waarom niet aan AVBB-voorman Brinkman een toelichting gevraagd op zijn voorstel tot het instellen van een zware commissie? Naar verwachting komt de enquÍtecommissie in november met haar verslag. Aansluitend is er de behandeling in de Tweede Kamer. In de eerste helft van 2003 komt vervolgens de NMa met aanbevelingen. Mogelijk dat in beide iets van een aanzet zit tot normalisering van de verhoudingen. Je mag het hopen. Het is niet verstandig voor een serieus probleem de ogen te sluiten.

Arie de Klerk Publicist over bouwen en wonen ëCommissie heeft zich te lang gericht op schaduwboekhoudingí

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels