nieuws

Monumenten van wanhoop!

bouwbreed

Monumenten van wanhoop!

Vanmiddag heeft in Amsterdam de opening plaats van de zestiende ‘Open Monumentendagen’, die iedereen aanstaande weekend 14 en 15 september kan bezoeken. Wederom zullen vele honderdduizenden mensen honderden monumenten in het gehele land bezoeken. De Open Monumentendagen vormen een van de grootste openluchtevenementen van het land. Overigens doet een aantal Europese landen in dit weekend mee aan deze monumentendagen. Maar is alles goud dat er blinkt?

In het jaarverslag van de rijksmonumentendienst over 2001 las ik dat ons land 48.519 rijksmonumenten kent. Hieronder bevinden zich woonhuizen, boerderijen, watertorens, pakhuizen, kantoorpanden, stations, kerken, paleizen en dergelijke. Al jaren is er gedonder over de vraag wie de onderhouds- en restauratiekosten van al die monumenten moet betalen. De eigenaar of de overheid (van ons belastinggeld)? Ik krijg de indruk dat voor de financiering van deze kosten een aardige oplossing is gevonden.

Toch hoop ik dat al die enthousiaste bezoekers gedurende aanstaand weekend zich terdege realiseren, dat de eigenaars van die monumentale panden zich niet alleen grote financiële offers moeten getroosten. De zorgen die zij hebben (gehad) zijn er niet minder om, en vergeet ook niet de schier eindeloze gevechten die zij moeten leveren met monumentenbureaus van overheden, aannemers, architecten, banken en leveranciers. Deze moedige eigenaars verdienen ons respect.

Dan is er nog een groep institutionele monumenteneigenaars, waarover ik al schreef in mijn column van dit blad van 18 september 1998. Dat zijn de stichtingen en nv’s, die monumenten kopen, restaureren en verhuren. Uit de huuropbrengsten, zowel woningen als bedrijfsruimten, kunnen zij kosten en hypotheekrente betalen. In 1998 heb ik al gewaarschuwd dat de wijziging van huurprijsberekening van woningen in rijksmonumentenpanden zal leiden tot rampen bij deze stichtingen en nv’s. En die dreigen nu ook te komen.

Neem bijvoorbeeld de NV Stadsherstel te Amsterdam. Dit is een nv zonder winstoogmerk, althans zij stopt alle winst weer in investeringen in monumenten die zij steeds aankoopt. Voor haar financiering is zij sterk afhankelijk van subsidies en huuropbrengsten van zowel bedrijfsruimten als woningen. Bij de huur van de woningen zit nu een probleem.

Tot dit jaar berekende men in Amsterdam de huurprijs van een rijskmonumentenwoning via de zogenoemde Amsterdamse methode op basis van gedane investeringen (inclusief aankoopsom) en restauratiekosten. Het totaal bedrag mocht men vermenigvuldigen met een rendementspercentage, dus de dynamische kostprijsberekening. Per dit jaar heeft de huurcommissie (Amsterdam) de Amsterdamse methode vaarwel gezegd en de Utrechtse methode voor hetzelfde doeleinde in gevoerd. Bij deze methode berekent men de huurprijs van een rijksmonumentenwoning via de puntentelling van Huurprijzenwet woonruimte en de uitkomst daarvan mag men dan met dertig procent verhogen. Stadsherstel heeft nu berekend dat zij door deze wijziging circa 3 miljoen gulden (1.360.000 euro) misloopt aan huuropbrengsten, dit is crica dertig procent. Hierbij dient u zich te realiseren dat Stadsherstel dit niet kon weten toen zij de panden aankocht en haar investeringen daarin deed. Tevens dat de huurcommisie deze wijziging eenzijdig en zonder fatsoenlijk overleg heeft doorgevoerd. Ik heb begrepen dat Stadsherstel zich inmiddels tot de rechter heeft gewend en de rechter zal vragen om de Utrechtse methode weer te schrappen en haar toe te staan de Amsterdamse methode weer toe te passen. Dit alles op grond van een consistente rechtsgang.

Kijk, dat is nu de wanhoop waartoe sommige monumenteneigenaars worden gedreven. Deze eigenaars klampen zich vast aan de minister van cultuur en monumentenzorg, maar de minister van volkshuisvesting straft hen af. Inderdaad lijkt dit wanhopig veel op wanbestuur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels