nieuws

Historische groepsaccommodatie niet te redden

bouwbreed

sondel – Het bunkercomplex in het Friese Sondel wordt gesloopt. De Duitse radarpost uit 1942 is sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in gebruik als groepsaccommodatie. Bijna alle Friese kinderen brachten er wel eens een schoolreisje door of leerden er hun liefje kennen. De bunkers zijn echter uit de tijd. Ze rotten, lekken en zien er niet meer uit. Reden voor recreatiecentrum Sondel BV, waarvan het complex deel uit maakt, om de bunkers te laten vervangen door moderne vakantiehuisjes.

Ê ‘Kijk zelf maar. Dat zegt genoeg.’ E. Landman, eigenaar van recreatiecentrum Sondel BV, loopt hoofdschuddend langs de zestien bunkers en een commandopost die in drie rijen zijn gebouwd. Ten tijde van de oorlog zijn de bunkers gerealiseerd door de bevolking van Sondel in opdracht van de Duitsers. Die maakten er een radarpost van. ‘Er zijn honderden van dit soort posten gebouwd, vanaf Noord Denemarken tot Zuid-Frankrijk’, weet Landman. ‘Ze maakten deel uit van de Atlantik-Wal. Maar deze bunkers zijn niet goed gebouwd. Er zit nauwelijks cement tussen de stenen, de stuc laat los en het betonnen dak van 40 centimeter dik, lekt! Dat was de manier van de inwoners van Sondel om in verzet te komen tegen de Duitsers.’ Na de oorlog werd het bunkercomplex verbouwd tot groepsaccommodatie. ‘Er kunnen hier in principe 270 mensen slapen. In de jaren vijftig, zestig en zeventig was dit complex bekend in heel Nederland. Uit het hele land kwamen groepen kinderen hier hun schoolreisje door brengen. In de hoogtijdagen kwamen er 25.000 mensen per jaar.’ In de jaren zeventig ging het complex over in andere handen. Er werd geen onderhoud meer gepleegd en de verpaupering sloeg toe. ‘Het begin van het einde’, vindt Landman, die sinds 1998 eigenaar is van het complex. ‘We willen het centrum nieuw elan geven. Maar mensen willen hun vakantie of schoolreisje vandaag de dag niet meer in een bunker doorbrengen. Bovendien voldoen ze niet meer aan de eisen van deze tijd. Ze lekken, zijn donker en koud van binnen en in twaalf van de zestien bunkers staat het hele jaar door een laag water. Opknappen vergt een miljoeneninvestering. En waar haal ik dat geld vandaan?’ Samen met Tasta Bouw BV in Leeuwarden maakte Landman een plan om de bunkers te slopen en ze te vervangen door veertig recreatiewoninkjes. De gemeente Gaasterlân-Sleat toonde zich positief. Mensen die vroeger in het complex hebben gelogeerd, vinden het echter zonde en ook een aantal inwoners van Sondel vindt dat de radarpost bewaard moet blijven uit historisch oogpunt. Subsidie om het complex als oorlogsmonument of museum op te knappen is er echter niet, zo hielden de gemeente en de provincie Landman voor. ‘We hopen dit jaar de eerste modelwoning te kunnen bouwen’, vertelt projectmanager P. Braam van Tadema Projecten waaronder Tasta Bouw valt. Het gaat om koopwoninkjes in het middensegment met een prijskaartje van ruim een ton op kavels van 400 vierkante meter. ‘Een budgetneutraal plan.’ Braam en Landman steggelen nog met de gemeente over de grondprijs. ‘De gemeente wil een toeslag heffen wegens te verwachten planschade.’ De inspraak volgt nog. Dan wordt ook duidelijk hoe erg de inwoners van Sondel nog gehecht zijn aan de verpauperde bunkers. ‘Als het plan het niet haalt, verkoop ik de boel’, besluit Landman. ‘Dan is het park niet te exploiteren.’ ‘Mensen willen hun vakantie of schoolreisje niet meer in een bunker doorbrengen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels