nieuws

Het raadselachtige gedrag van de gebroeders Bos

bouwbreed

beverwijk – Hij is al driekwart jaar onafgebroken onderwerp van gesprek, maar wist zelf de pers veelal handig te ontlopen. Nu duikt zijn broer ineens op, al weet die weinig van de bouw. Wat drijft toch Ad Bos? Is het louter rancune jegens zijn oude werkgever, of is het rechtschapenheid zoals hij de laatste tijd wil doen geloven?

Het is een merkwaardige vertoning, maandag 12 augustus in het Haagse hotel Des Indes. Wordt er een boek gepresenteerd over de hoofdpersoon in de bouwfraudeaffaire, is het niet Ad Bos zelf maar diens broer Cok die de show steelt en wiens naam op de kaft prijkt. Dat is vast een slimme truc om straks lastige vragen van advocaten, de enquêtecommissie of de NMa te omzeilen: ‘Dat heb ik immers nooit gezegd of geschreven; zo heeft mijn broer dat opgevat’, is het voor de hand liggende excuus. ‘De werkelijkheid ligt net even anders.’ Zo kan Ad Bos zijn verhaal kwijt en proberen zijn naam te zuiveren, zonder later ergens op te worden vastgepind. Maar iets aan die redenering lijkt niet te kloppen. Schrijver Cok Bos maakt tijdens de perspresentatie namelijk een onbevangen indruk. Op het naïeve af. Hij heeft niets van de gehaaide vertrouwenspersoon die je graag aan je zijde zou zien in een netelige positie. In zijn toespraak spreekt Cok over de bouw zoals een leek dat doet. Hij gebruikt vaak net de verkeerde woorden. En niet omdat hij als een geroutineerd spreker zich zo goed kan verplaatsen in zijn gehoor, maar omdat hij zelf ook geen ingewijde is. De vele gesprekken met zijn broer, die aan de basis liggen van het boek, kunnen dat niet verhullen. Je zou bijna gaan twijfelen of je hem wel serieus moet nemen.

Uitvoeriger

Maar dat moet wel degelijk, blijkt tijdens een gesprek later in de week, als de eerste opschudding rond de verschijning van het boek is geluwd. Er is eindelijk tijd voor een uitvoeriger onderhoud. In zijn werkkamer in Beverwijk gaat hij nader in op het hoe en waarom van het boek. Voor de gelegenheid heeft hij de beruchte schaduwboekhouding van Koop Tjuchem erbij gehaald. Dat wil zeggen: een gewaarmerkte kopie. Drie kloeke banden met in totaal zo’n achthonderd volgeschreven vellen op A3-formaat. Iedereen kent ze van televisie, terwijl Ad er doorheen bladert en voor de zoveelste keer uit de doeken doet hoe ze moeten worden gelezen. Maar in de directe confrontatie maken ze toch een diepe indruk. Verpletterend bijna. Stuk voor stuk zijn ze in een goed leesbaar handschrift volgeschreven. Kolom voor kolom, pagina voor pagina. In totaal staan er naar schatting zo’n 12.000 afspraken in geregistreerd over de periode 1988 en 1998. Het monnikenwerk, verricht door de boekhouder van Koop Tjuchem die in het boek van Cok Bos luistert naar de naam Hans Graafland, een verbastering van zijn echte naam. Hij is degene die van iedereen die werd opgepakt na de grootscheepse justitie invallen justitie veruit het langst heeft vast gezeten voor verhoor: bijna twee maanden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels