nieuws

Hoogleraar pleit voor ruimere betoncatalogus

bouwbreed

hilversum – Op het werk gestorte betonconstructies zouden minder traditioneel en ‘benepen’ uitgevoerd moeten worden. De huidige systeembekistingen zijn weinig aanpasbaar en onbegrijpelijk duur. Prefab betonproducten zouden in veel meer vormen, kwaliteiten en uitvoeringen beschikbaar moeten komen. In samenwerking met vormgevers en eindgebruikers zou een ruimere ‘catalogus’ met betonproducten en -elementen samengesteld kunnen worden.

Prof.dr.ir. R. A. F.Smook, hoogleraar Bouwprocessen aan de faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen van de TU Delft is niet ontevreden over de huidige stand van zaken in de betonwereld. Toch vindt hij dat bouwen in beton veel meer variatie zou moeten bieden dan de huidige systeemkisten en prefab producten en elementen mogelijk maken. ‘De kosten van de huidige systeembekistingen zijn onbegrijpelijk hoog en zij bieden een geringe aanpasbaarheid’, zei Smook op het congres ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de Betonvereniging. ‘De dominantie van de systeembekistingen en het gebruik van een beperkt gamma van elementen en componenten leidt tot een zekere vervlakking van het beeld van de architectuur.’ Bovendien zou beton meer kunnen bijdragen aan een duurzame ontwikkeling als de elementen niet aan elkaar gestort zouden worden, zodat de gebouwen demontabel blijven. Dan kunnen de onderdelen in de toekomst hergebruikt worden.

Uitgebreid De hoogleraar beperkte zich niet tot kritiek maar schetste ook toekomstmogelijkheden. Om te beginnen zou het aanbod van producten enorm uitgebreid moeten worden. Hij sprak over een ‘catalogus’ van producten, samengesteld in overleg met architecten en gebruikers. Daarnaast moet de betonproductenindustrie zorgen voor een verbetering van de logistiek. Als de transportkosten van de fabriek naar de bouwplaats te hoog worden, zou beton zich uit de markt kunnen prijzen. Als het aantal elementen groot is, kan de productie daarom beter bij de afnemer plaatsvinden. Ook zou meer gebruik gemaakt moeten worden van automatisering en robotisering. Het moet mogelijk zijn om veel verschillende producten en elementen op dezelfde productielijn te fabriceren. Dat gebeurt ook in bijvoorbeeld de auto-industrie. De betonmortel- en betonproductenindustrie moet in staat zijn om meer te automatiseren, zoals de productie van mortel en het vervaardigen van de wapening. Smook ging echter verder dan een verbetering van de bestaand situatie. Volgens hem is het mogelijk om robots het werk op de bouwplaats te laten doen. In Japan zijn reeds experimenten gedaan met ‘bouwvakkerloze’ bouwplaatsen. Een geprogrammeerde kraan zou de gecodeerde elementen zonder fouten via de kortste weg naar de plaats van montage kunnen brengen. De elementen kunnen zodanig ontworpen worden dat de verbinding zichzelf ‘zoekt’ en het gewicht voor borging zorgt. Zulke systemen bestaan al. Ook het storten van beton kan beter georganiseerd worden. Standaardisatie van de bekisting kan een grote vormenrijkdom opleveren, terwijl daarvoor minder modulaire bekistingselementen nodig zijn. Een computer kan de bekisting samenstellen. Het collectief van betonbouwers zou een gezamenlijke materieeldienst kunnen beginnen, om het aanbod aan modules groot en divers genoeg te maken.

Innoveren

Beton heeft zich in de afgelopen 75 jaar een mooie positie verworven in de bouwsector. Het is echter helemaal niet vanzelfsprekend dat die positie behouden blijft. Volgens Smook moet het aandeel van de markt opnieuw bevochten worden. Investeren en innoveren zijn daarbij de sleutelwoorden. Investeren in verbetering van producten. Dat kan de branche niet alleen, het is nodig om samen te werken met ontwerpers en gebruikers. Co-makerschap zou ook in de bouw aandacht moeten krijgen. Daarnaast moet de betonbranche investeren in de ontwikkeling van productietechnologie. Op den duur leidt dat tot een verlaging van de eenheidsprijs, waardoor de positie van beton alleen maar sterker wordt. Smook sloot zijn lezing af met een pleidooi voor de vormgeving en architectuur. ‘Beton moet de wat primitieve en basale uitstraling ontstijgen en meer modieus worden. Ik wens de betonwereld het inzicht en de sterkte toe om deze kwaliteitssprong te maken en daarmee een zonnige toekomst tegemoet te gaan’, besloot de hoogleraar.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels