nieuws

‘Grond betekent macht in dit dichtbevolkte land’

bouwbreed

DRIEBERGEN – Initiatieven ontplooien, plannen ontwikkelen en partijen bij elkaar brengen: bestuurders, ambtenaren en marktpartijen krijgen de komende jaren steeds vaker te maken met Staatsbosbeheer. Gevraagd en ongevraagd zal de natuurbeheerorganisatie bij hen aankloppen om van gedachten te wisselen over de inrichting van het landelijk gebied in hun regio.

Een ambitieus voornemen voor een organisatie die, vriendelijk gezegd, niet bepaald bekend staat om zijn maatschappelijke gerichtheid en zijn behendig bestuurlijk optreden, erkent directeur Kees Vriesman van Staatsbosbeheer. ‘We zijn degelijk en professioneel, maar geen sexy, swingende tent. We zullen dan ook nog een flinke slag moeten maken. Meer naar buiten moeten treden, een vinger aan de pols houden van de maatschappelijke ontwikkelingen.’ Staatsbosbeheer is de laatste jaren al veel opener en maatschappelijker geworden, aldus Vriesman. ‘We hebben onze bestuurlijke contacten aangehaald en zijn betrokken bij initiatieven als Groen In en Om de Stad (GIOS), dat beoogt de groenstructuren rond steden te versterken. Vermaatschappelijking was trouwens een van de belangrijkste doelen van de verzelfstandiging.’ Vriesman (57) lijkt de juiste persoon om leiding te geven aan de veranderingen bij Staatsbosbeheer, dat vier jaar geleden een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO) werd. Hij was op dat moment als directeur-generaal van de Ruimtelijke Ordening bij het ministerie van VROM nauw betrokken bij de toekomstige inrichting van Nederland via de Vijfde nota ruimtelijke ordening, de Nota grondbeleid en de herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening. ‘Ik kreeg geheel onverwacht een telefoontje van Hans Wiegel, voorzitter van de Raad van Toezicht van Staatsbosbeheer. Van Staatsbosbeheer wist ik niet veel. Maar het leek me een mooie tent en ik wilde ook wel weg van de politieke waan van de dag. Bovendien gaat het landelijk gebied me vanouds zeer aan het hart. Het groene gebied is een belangrijk element van de ruimtelijke kwaliteit van Nederland.’

Geld

Vriesman bracht een schat aan bestuurlijke en bedrijfsmatige ervaring mee. In zijn gevarieerde carrière was hij onder meer algemeen directeur van bouwbedrijf Moes en directeur concernhuisvesting en vastgoed bij ABN-Amro. ‘Ik weet hoe het werkt aan de andere kant van de tafel. Daar maken projectontwikkelaars met veel geld vaak de dienst uit. Staatsbosbeheer heeft geen geld. Maar we hebben wel iets anders: ruimte en een groot relatienetwerk in de groene wereld. Wij zijn met 230.000 hectare grond, groter dan de provisie Groningen, verreweg de grootste grondbezitter van Nederland. En grond is macht in ons dichtbevolkte land. Wij willen en kunnen een belangrijke speler worden op de ruimtemarkt. Dat is onze ambitie!’

Krachtig

Niet dat Staatsbosbeheer het machtsspel wil spelen om zaken door te drukken, haast de directeur zich te zeggen. ‘Daarvan zal geen sprake zijn. Wij willen juist samenwerken. We richten ons vooral op grootschalige gebiedsontwikkeling, voorbij de grenzen van onze eigen terreinen. Maar wel van uit het belang die terreinen te beschermen en verder te ontwikkelen. In het belang van de groene ruimte zetten we krachtig in. Maar we zijn en blijven een publieke organisatie. Dus het is de politiek die uiteindelijk beslist.’ Tegen woningbouw of de aanleg van bedrijventerreinen – ‘een rood-grijze wals die het landelijk gebied bedreigt’ – heeft Vriesman op zich niets. ‘Als gemeenten willen bouwen, moeten ze dat vooral doen. Wij zeggen alleen: houd vanaf het begin rekening met de groene component. Zorg dat er voldoende groen in de buurt is, zodat mensen er lopend of met de fiets heen kunnen om een ommetje te maken. Groen, landschap en natuur zijn op dit moment hot items. Maar ze worden voornamelijk met de mond beleden. In de strijd tussen rood en groen zit groen altijd aan het einde van de pijplijn.’ Dit jaar heeft Staatsbosbeheer in de Flevopolders laten zien hoe het zijn nieuwe rol beziet. Op eigen initiatief presenteerde de organisatie een gebiedsvisie voor de vorming van een natuurlijke verbindingszone tussen Oostvaardersplassen en Veluwe. ‘We bezitten daar geen grond, maar hebben toch een goed uitgewerkt plan gepresenteerd. Volgens ons noodzakelijk, omdat Almere de komende jaren uitgroeit tot 450.000 inwoners. Wil je iets met het groene landschap, dan moet je nu actie ondernemen. In eerste instantie werden we bekeken of we gek waren. Maar nadat we in de commissie nadere tekst en uitleg hadden gegeven kregen we complimenten.’

Bouwfonds

Hoe Staatsbosbeheer zich verder ontwikkelt, moet de tijd leren, zegt Vriesman. ‘We zijn ons intern aan het beraden. Natuurbeheer en recreatie blijven belangrijke onderdelen van ons takenpakket. Maar landschapsinrichting, overigens ook een wettelijke taak van Staatsbosbeheer, wordt steeds belangrijker. Daar moeten we een goede constructie voor vinden. Ik vind de oude Bouwfondsconstructie wel wat voor ons: Staatsbosbeheer als grote publieke planontwikkelaar, maar dan voor de groene sector.’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels