nieuws

Productie krimpt op alle fronten

bouwbreed Premium

delft ­ De bouw krijgt het de komende jaren zwaar. Zowel dit jaar als komend jaar zal de totale omzet met 1,7 procent dalen. De productie krimpt in alle deelsectoren en beperkt zich niet meer alleen tot de woningbouw. Dat sombere beeld komt naar voren uit de ‘Bouwprognoses 2002’ die gisteren naar de Tweede Kamer zijn gestuurd.

Oorzaak van de malaise is de stagnerende economische groei, gevoed door de dreigende oorlog met Irak, en het dalende consumentenvertrouwen. Over de gevolgen van het onderzoek naar mogelijke bouwfraude wordt met geen woord gerept in het rapport. Reden daarvoor is dat de invloed van de ‘bouwfraude’ weinig tot geen effect heeft op de bouwproductie, licht dr. W. Manshanden van TNO­Inro en projectleider van de Bouwprognoses desgevraagd toe. “Dat is een zaak voor de Fiod of de bordeelpolitie, maar economisch gezien nauwelijks een factor van invloed.” De projectleider verwacht wel dat ingrepen in de wet­ en regelgeving tot extra onzekerheid in de markt kunnen leiden. “De productie is het meest gebaat bij institutionele rust.” Vooralsnog zijn de vooruitzichten somber. Het jaar 2001 was het omslagpunt na jaren van groei. De dalende trend is vooral dit jaar en volgend jaar van invloed. Pas in 2004 zal de productie met een voorzichtige halve procent per jaar weer gaan groeien. De dalende productie is ook direct van invloed op de werkgelegenheid. Daarmee zal snel een einde komen aan de schaarste. De arbeidsmarkt daalt dit jaar van 490.000 naar 479.000 en zakt volgend jaar naar 462.000 werknemers. Het aantal zzp’ers loopt langzaam terug tot 70.000 volgend jaar.

Goedkoper

De woningbouwproductie zakt verder in tot 66.000 huizen dit jaar en 64.000 volgend jaar. Het aantal afgegeven bouwvergunningen is dit jaar gedaald tot 55.000. De productiewaarde van de woningbouw zal dit jaar met 2,9 procent dalen en volgend jaar nog eens met 1 procent. De projectleider vindt dat het aantal opgeleverde woningen niet tegenvalt. In de ogen van Manshanden zijn productiecijfers van 90.000 tot 100.000 huizen per jaar niet erg realistisch. “Zeker niet als het gaat om hoogwaardige koopwoningen.” Hij verwacht wel dat de komende jaren goedkoper wordt gebouwd, omdat huizenkopers een stuk voorzichtiger zijn geworden.

Kentering

Het tij is ook gekeerd voor de utiliteitsbouw. De afgelopen drie jaar groeide de kantorenmarkt nog met 21 procent. De stijgende lijn slaat dit jaar om in een daling met 1,5 procent; volgend jaar wordt nog eens een daling van 4,5 procent verwacht. De utiliteitsbouw komt daarmee uit op een productiewaarde van 11,5 miljard euro. Na een aantal recordjaren in de kantorenmarkt is een duidelijke kentering zichtbaar. De vraag om nieuwe voorzieningen in de gezondheidszorg zal echter stijgen. De toekomst voor de grond­, weg­ en waterbouw is ook somber. Dit jaar stabiliseert de groei om vanaf volgend jaar te gaan dalen. Met name na 2003 is de invloed merkbaar van de afronding van grote projecten als de Westerscheldetunnel en de Betuwelijn.

Reageer op dit artikel