nieuws

De rituele dans is voldoende

bouwbreed Premium

De rituele dans is voldoende

Het was weer het gebruikelijk beeld. Het kabinet wil loonmatiging en ook de werkgevers vinden dat van belang. De werknemers vinden ook dat de loonkosten niet al te veel moeten stijgen, maar hebben een ander getal in hun hoofd. Dat getal varieert overigens weer naar organisatie, waarbij de FNV weer wat meer wenst dan het CNV. Tot zover niets nieuws onder de zon. De posities voor de rituele dans zijn ingenomen. Voor de regering is een loonsverhoging in de orde van de door het Centraal Plan Bureau geraamde inflatie voor 2003 de bovengrens. Ongeveer 2.5 procent dus. De FNV houdt vooralsnog vast aan 3.5 procent loonsverhoging en nog eens 0.5 procent voor andere doeleinden in de werknemerssfeer. Of het er nu veel toe doet als een procent meer of minder inzet van onderhandelingen voor een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst, ik denk het eigenlijk niet. Achter de looneis gaat meer schuil en dat lijkt me veel belangrijker. Ter onderbouwing van hun looneis wijzen vakbonden niet alleen op de inflatie, maar ook op kosten die niet in het gebruikelijk inflatiecijfer worden meegenomen. Een bekend voorbeeld zijn de premies voor ziektekosten en meer in het bijzonder het ziekenfonds. Deze premies gaan fors omhoog en dat komt echt niet alleen door die inhalige apothekers. Een groter beroep op de gezondheidszorg heeft twee oorzaken. Meer personen als gevolg van de veroudering van de bevolking doen een beroep op voorzieningen, terwijl de voorzieningen toenemen door een groei in het aanbod van de medische wereld. Het is natuurlijk niet leuk als je de ziektekostenpremies ziet stijgen, maar dat komt dus door het grotere gebruik. Er is geen enkele reden tot afwenteling van deze kosten in de vorm van een looneis.Een soortgelijke redenering geldt voor de stijging van de pensioenpremies. De opbrengst van de beleggingen van de fondsen maakt dit noodzakelijk om nu en straks de pensioenen te kunnen betalen. Waarom zou je dit moeten afwentelen? Dat doe je toch ook niet in omgekeerde richting als de premie omlaag gaat. Naar mijn gevoel waren we net een beetje af van de discussie over de veranderingen in het reëel vrij beschikbare loon van de modale werknemer. Het loon dus na aftrek van sociale premies en belastingen. Ook dat was een merkwaardig iets, omdat daardoor niet alleen de veranderingen in de persoonlijke welvaart via de loonstrook, maar ook collectief genoten welvaart (onderwijs, ouderenzorg, wegen etcetera) uit de zogenaamde loonruimte betaald moest worden. De prijscompensatie in cao’s is nog een overblijfsel uit dat tijdperk. Tijdens de onderhandelingen gaat het er niet steeds vrolijk aan toe. Over en weer worden wensen en voornemens als asociaal bestempeld. Misschien is dit overigens nog beschaafd in vergelijking met tal van andere kwalificaties die tegenwoordig op en rond het Binnenhof te beluisteren zijn. De echte loononderhandelingen worden trouwens ergens anders gevoerd. Daarbij geldt dat een looneis nog geen loonafspraak is en dat er altijd verschillen zijn tussen bedrijfstakken. Het lijkt mij een goed idee om maar eens zonder centrale afspraak de onderhandelingen in te gaan. Wedden dat er een zeer aanvaardbaar resultaat uit de bus blijkt te zijn gekomen na een halfjaar? Het gevaar van een centrale loonafspraak kan juist zijn, dat het percentage als een ondergrens functioneert. Zeker als het streven wordt er netto en reëel nog iets uit te halen, terwijl premies voor pensioen en ziektekosten omhoog gaan. Nu daarbij bovendien de spaarloonregeling wordt gehalveerd en het premiesparen wordt afgeschaft, is dit risico aanwezig. Laat er dus echt alleen ritueel gedanst worden met het huidige kabinet. Het volgende kabinet kan de draad over de WAO en andere kwesties weer oppakken. Het beeld, dat Nederland rampen te wachten staan zonder centrale afspraken is vals.

Reageer op dit artikel