nieuws

Weinig roulatie op risicovolle posten ministeries

bouwbreed

den haag – De kans om bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat verplicht van werkplek te veranderen, is minder dan ÈÈn op duizend. Zestien ambtenaren zijn vorig jaar van functie gewisseld om het risico op omkoping of bevoordeling te verkleinen. BeÏnvloeding via frauduleuze ambtenaren blijft echter een zwakke plek.

Naar aanleiding van de beschuldigingen over bouwfraude, probeert het Rijk scherper te letten op het gedrag van ambtenaren. Maar ambtelijke molens draaien traag. Officieel wachten veel ministeries op de aanbevelingen van de parlementaire enqu’tecommissie. Achter de schermen blijken diverse ministeries sinds afgelopen winter wel werk te maken van de regels die in 1999 zijn aangescherpt. De wetten waren wel op orde, maar de praktijk was nog wel eens anders. Onduidelijk was in hoeverre ambtenaren ervan op de hoogte waren dat bijvoorbeeld relatiegeschenken boven 50 euro, betaalde reisjes en draaideurconstructies verboden zijn. Hoog tijd om de regels bij de verschillende ministeries onder de aandacht te brengen. Afgelopen zomer hebben de vier bouwministeries zogenoemde integriteitsaudits gehouden. Onder leiding van M. Sint, secretaris-generaal van het ministerie van VROM, inventariseren Verkeer en Waterstaat, VROM, Defensie en Landbouw de voortgang.

Zwakke plekken

Een belangrijke conclusie is dat de bestaande regels vooral op eigen medewerkers en organisatie zijn gericht. Weinig aandacht bestaat voor dreiging van buitenaf. Ambtenaren die openstaan voor omkoping krijgen relatief makkelijk de kans. Concrete voorbeelden blijven achterwege maar de openbare verhoren van de enqu’tecommissie hebben duidelijk gemaakt dat een enkele ambtenaar zich laat verleiden tot bordeelbezoek, auto met caravan of skivakantie. Er wordt tot nu toe nauwelijks op gelet, maar wie wordt betrapt, staat ontslag op staande voet te wachten. De audits hebben geen pasklaar antwoord opgeleverd voor dit probleem, anders dan het in kaart brengen van risicovolle functies en roulatie op die plekken. Alleen het ministerie van Verkeer en Waterstaat maakt werk van verplichte roulatie. Vorig jaar zijn zestien ambtenaren van werkplek veranderd. Geen indrukwekkend aantal op het totaal van 18.000 ambtenaren. De kans op overplaatsing is geringer dan ÈÈn op de duizend. Eind dit jaar wordt bekeken of dat aantal omhoog moet. Bij VROM-vindt bijna helemaal geen functieroulatie plaats. Bij de Rijksgebouwendienst worden de sleutelfuncties als zeer specialistisch gekarakteriseerd, wat regelmatige wisselingen lastig zou maken. ‘Integriteit is goed bespreekbaar, maar wordt op ad-hocbasis besproken’, is de conclusie.

Prikkelen

Een andere pijler onder het integriteitsbeleid van de overheid is het losmaken van discussie over het onderwerp. Ambtenaren moeten elkaar durven aanspreken naar aanleiding van prikkelende stellingen. Bijvoorbeeld wat doe je als er vertrouwelijke stukken op een printer liggen? Wat te doen als een leverancier toenadering zoekt in de hoop op een opdracht? In de afgelopen maanden zijn dit soort dilemma’s op de agenda gezet van reguliere werkoverleggen bij de ministeries. Opmerkelijk is dat geen oplossingsrichting wordt aangegeven. Het achterliggende idee is dat ministeries daaraan een eigen invulling kunnen geven. Zo is bij Verkeer en Waterstaat zelfs een spel ontwikkeld om discussie uit te lokken. Daarnaast zijn de belangrijkste gedragsregels op een rij gezet in de brochure ‘Zo zijn onze manieren’. Bij VROM kregen de ambtenaren naar aanleiding van de ‘bouwfraude’ een extra circulaire waarin zij nog eens op de belangrijkste regels werden gewezen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels