nieuws

Richard Meier: Zwarte Madonna is een ijzersterk architectonisch statement

bouwbreed

Acht reusachtige torens wil de Amerikaanse architect en stedenbouwkundige Richard Meier plaatsen in het centrum van Den Haag. Gisteren lichtte hij zijn plannen persoonlijk toe voor de Haagse gemeenteraad. Cobouw sprak na afloop met hem.

Is het stedenbouwkundig plan voor het Wijnhavenkwartier niet veel te megalomaan voor Den Haag? Moet het per se zo vol en hoog?

“Het programma van eisen dat ik meekreeg bij de opdracht vroeg nogal wat. Daar heb ik mij strikt aan gehouden en heb er niets aan toegevoegd of afgehaald. Op een betrekkelijk kleine kavel moesten twee ministeries verrijzen, een hotel, vijfhonderd woningen en tal van voorzieningen.”

“Je kon dat ook in lagere gebouwen onderbrengen, maar die zouden een veel massiever karakter krijgen. Door te kiezen voor torens, houd je op maaiveld mogelijkheden voor verbindingsroutes, pleinen en andere ontmoetingsplaatsen. Dat bevordert de levendigheid in de stad.”

U draait de twee ministeries een kwartslag om verlost te zijn van de massale wand naar de rivierenbuurt. Creëert u niet zo’n zelfde wand in een andere richting?

“Dat vind ik niet. De verschillende torens verspringen ten opzichte van elkaar, waardoor bovenin heel wat meer lucht ontstaat dan nu het geval is. Als er een gebouw is dat de doorloop tussen station en Wijnhavenkwartier belemmert, is dat wel het alom geprezen gebouw van het ministerie van VROM en niet het cluster torens dat ik voorstel. Als het aan mij ligt, worden de torens bovendien licht en transparant uitgevoerd zoals in de maquette als voorbeeld is uitgewerkt. ’s Avonds kunnen de torens lichtbakens zijn in de stad.”

Wat vindt u als architect eigenlijk van de Zwarte Madonna?

“Het is een excellent gebouw; goed doordacht en een sterk architectonisch statement. Het idee om een gedeelde binnenplaats te laten omsluiten door een woongebouw was indertijd erg vernieuwend.”

“Toen ik vijftien jaar geleden voor het eerst bezig was met schetsen voor het stadhuis van Den Haag, werd ik voor het eerst geconfronteerd met de Madonna. Het was toen net af. Ik weet nog dat ik me toen verwonderde over hoe je erin moest komen. Het is erg in zichzelf gekeerd. Dat zouden we vandaag de dag anders doen. Maar dat is nog geen reden voor een doodvonnis.”

Is er dus toch nog een plekje voor de Zwarte Madonna in het plan Meier?

“Alles kan, maar in optoppen bijvoorbeeld geloof ik niet. Je laat de Madonna in tact of je haalt haar neer. Wanneer je penthouses bovenop de Madonna gaat plaatsen, neem je de lucht weg uit het binnenterrein en ondermijn je een deel van het basisidee van het gebouw. Wanneer je hem laat staan, moet je bovendien de plannen voor de rest van het Wijnhavenkwartier opnieuw doordenken.”

“Het is niet een kwestie van simpelweg de helft van het stedenbouwkundig plan uitvoeren en de andere helft niet. Daarvoor is de samenhang te groot. De wens van het gemeentebestuur is expliciet om het gebied een gemengde bestemming te geven. Niet alleen wonen of werken, maar allebei, plus ook nog eens winkelen en recreëren. Ik vrees dat wanneer je de Madonna nu spaart, hij over een paar jaar alsnog sneuvelt onder druk van het streven om een stedelijk gebied van hoge kwaliteit te krijgen met grootstedelijke ambities.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels