nieuws

Textieltraditie krijgt weer glans in Enschede

bouwbreed

Enschede is druk doende zijn naam als glorieuze textielstad te herstellen. Zo wordt de voormalige textielschool annex proeffabriek De Maere gerestaureerd. Pal daarnaast is een vleugel gebouwd voor het expertisecentrum van het onderzoeksinstituut TNO-textiel.

De hoge en middelbare textielopleiding komt terug in het gebouw. Voor de studenten is een beglaasd onderkomen gerealiseerd. Dankzij de volledige transparantie zijn oud- en nieuwbouw nauw met elkaar verweven, tegelijkertijd vormen zij door het materiaalgebruik een fijnzinnig contrast. Zowel nieuwbouw als restauratie kenmerken zich door technische hoogstandjes.

Een van deze hoogstandjes is de reconstructie van het oorspronkelijke sheddak achter het monumentale pand. De dakconstructie strekt zich uit over ruim 2000 vierkante meter en zit volledig ingekapseld tussen de bakstenen gevels van De Maere. In technisch opzicht is ook de Bubbledeckvloer op de tweede verdieping van het TNO-centrum vermeldenswaard. Deze ‘ballenvloer’ kraagt wel drie meter uit, maar hoeft slechts door vier ranke kolommen te worden ondersteund. Het bleek uitermate lastig de specie onder de kunststof ballen te laten vloeien, maar met behulp van de Betoncentrale Twente is het gelukt. En niet in de laatste plaats blijken de diepe neggen in de raampartijen een lust voor het oog. Een maatkistje moest worden gemaakt om de dieper gelegen ramen te creëren.

Transparant

Onder het sheddak worden onder meer een mediatheek, practicaruimten, een collegezaal en allerlei machines ondergebracht. In deze alom transparante wereld achter het monumentale pand bestaan alle buiten- en binnenwanden (maximaal 2,5 bij vier meter panelen) uit veiligheidsglas.

Zelfs met de naastgelegen vleugel van TNO wordt een visuele verbinding gelegd. “Je kunt door zeven lagen kijken”, zegt project-architect H. Abels van IAA Architecten. “Overal is de textiel zichtbaar aanwezig. Iedereen kan van elkaar zien waar hij mee bezig is.”

De sheddak-restauratie is een hels karwei geweest. Veertig procent van de oorspronkelijke constructie is afgebroken. Dat mocht van Monumentenzorg. Plegt-Vos Bouw heeft de profielen volledig verzinkt, stalen spanten vernieuwd en nieuwe zonwerende beglazing aangebracht op een

rachelwerk van geplatoniseerd hout. Dit hout is gekookt en gebakken en daardoor verduurzaamd. Het houten frame is demontabel, zodat de glazen kappen ook kunnen worden gewassen. “De oorspronkelijke shedkap was een goedkoop burgermansding. De spanten liepen bijvoorbeeld helemaal niet door. Het waren losse stukjes, dat scheelde toentertijd weer een paar kilo staal”, stelt Abels met enig cynisme vast.

Uitkraging

Op het diagonale snijvlak tussen de oud- en nieuwbouw kraagt de Bubbledeck-vloer op de tweede verdieping van de TNO-vleugel prominent uit.

Om de ruimtelijke transparantie tussen de vleugel en het schoolgebouw geen geweld aan te doen, moesten er zo weinig mogelijk kolommen staan. Daarom werd voor dit lichte maar sterke vloersysteem gekozen. In de praktijk bleek het nog een hele toer om de B25 onder de kunststof ballen te laten vloeien. “De betoncentrale Twenthe raadde ons aan een hoge concentratie plastificeerder te gebruiken”, zegt hoofduitvoerder J. Bakhuis van Plegt-Vos Bouw. “Na 28 dagen hadden we de gewenste sterkte te pakken.” De prefab ballenvloer werd compleet met aangelast wapeningsnet aangeleverd. Bij het plaatsen van de dragende binnenspouwbladen ontstond nog even paniek toen een van de ballen ‘lek’ werd geboord, waardoor er water naar binnen kon sijpelen. “We moesten snel ingrijpen en het water eruit halen”, zegt Bakhuis.

‘Na 28 dagen hadden we de gewenste betonsterkte voor de vloer’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels