nieuws

Staken is niet alleen lastig maar ook nuttig

bouwbreed

Al smijt iedere treinconducteur zijn fluit tussen de rails, niemand zal Sjaak van der Velden horen vloeken. Hij koestert stakingen zoals een bibliofiel oud drukwerk. Het verschijnsel is hem zo dierbaar dat hij acht jaar offerde om de geschiedenis ervan te bestuderen. Vorig jaar promoveerde de Leidse timmerman tot doctor in de geschiedenis op het proefschrift ‘Stakingen in Nederland’.

Wie gelooft dat het spoorwegpersoneel voor zijn plezier staakt, weet niet wat hij zegt, vindt Sjaak van der Velden. “Staken is een van de weinige middelen waarover mensen beschikken om hun arbeidsomstandigheden te verbeteren, afgezien dan natuurlijk van het vinden van een andere baan. Als je wilt blijven, moet je soms op je strepen staan. Mensen leggen hun werk neer omdat ze vinden dat dit nodig is voor hun brood. En laten we eerlijk wezen, daar gaat iedereen voor naar zijn werk en niet omdat hij zijn baas zo’n aardige vent vindt. Ik kom die mensen in ieder geval niet zo vaak tegen.”

Timmerbedrijfje

Sinds een klein jaar werkt hij bij het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis. Daarvoor had hij twintig jaar een eigen timmerbedrijfje. Na zijn promotie hing hij zijn gereedschap aan de wilgen vanwege een knieblessure.

Van der Velden raakte rond 1970 in de ban van het fenomeen werkonderbreking. “Het was de tijd van de grote stakingen in de bouw en in de havens en ik was actief in allerlei linkse kluppies. Daardoor is het me gaan fascineren.”

Zelf legde hij nooit het werk neer, omdat hij zijn eigen werkgever was. In 1980, Van der Velden studeerde geschiedenis aan de RU Leiden, besloot hij om naast zijn studie iets met zijn handen te gaan doen. “Ik ben toen als jong maatje gaan werken bij een timmerman die ik kende uit het café. Nou, die zei gelijk: ‘ik heb geen zin in personeel dus schrijf je ook maar in bij de Kamer van Koophandel.’ Zo werd ik zijn compagnon. Later ben ik voor mezelf begonnen.”

En passant rondde hij zijn studie af. En ook daarna bleef het verschijnsel staking hem bezighouden. “Omdat de statistieken van het CBS onvolledig waren, ben ik in mijn vrije tijd een database gaan aanleggen van alle Nederlandse stakingen. De bouwstaking van ’95 heeft me definitief op dat spoor vastgehouden. Ik was nog gewoon timmerman en via mijn werk had ik veel te maken met mensen die in loondienst waren. Het was de grootste staking van na de oorlog en dat had eigenlijk niemand meer verwacht.”

Goed verdiend

Zo’n werkonderbreking is niet alleen lastig, maar zeker ook nuttig. “Kijk, bouwvakkers zijn een groep die van oorsprong altijd goed verdiend heeft. Niet in verhouding tot hun bazen natuurlijk, maar wel vergeleken met andere groepen arbeiders. Dat komt enkel en alleen doordat er vroeger in de bouw veel gestaakt is.”

‘Bouwvakkers plukken nog steeds vruchten van vroegere acties’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels