nieuws

WOZ-chaos te voorkomen door betere communicatie

bouwbreed

De kennis over de Wet WOZ is bij de meeste Nederlanders zeer beperkt. Dat is een slechte zaak, meent Christine van Zuylen van Nijevelt, want heeft voor bijna alle huishoudens (negatieve) financiële consequenties. Aan overheid en gemeenten de taak hierover beter te communiceren naar de burgers toe.

Momenteel worden alle huiseigenaren en huurders weer geconfronteerd met de gevolgen van de Wet Waardering Onroerende Zaak (de ‘Wet WOZ’) en valt de envelop met de getaxeerde waarde van hun huis binnenkort op de deurmat. Uit een NIPO-onderzoek, uitgevoerd in december 2000 in opdracht van het taxatiebureau DamAstes, blijkt dat het begrip bij de gemiddelde Nederlander over de Wet WOZ, zeer beperkt is. Het onderzoek is uitgevoerd onder honderd gemeenten en ruimvijfhonderd burgers (financiële beslissers) en heeft betrekking op alle aspecten van de WOZ-problematiek. Slechts eenderde van de ondervraagde burgers weet wat de Wet WOZ inhoudt, zo blijkt uit het onderzoek. En voor meer dan de helft van de ondervraagden gaat de WOZ-problematiek boven de pet. Interessant is ook het geringe percentage belastingplichtigen dat weet dat de mogelijkheid bestaat bezwaar aan te tekenen tegen de WOZ-beschikking, namelijk slechts 27 procent! Bovendien antwoordt de helft van de burgers dat het indienen van een bezwaarschrift geen zin heeft, omdat de gemeente er niets mee doet.Tijdens de laatste WOZ-herwaarderingsronde, vier jaar geleden, kreeg het gemeentelijk apparaat door het aantal ingediende bezwaarschriften te maken met een enorme extra werkdruk waardoor een flinke chaos ontstond. Kijkend naar de chaos van toen en de resultaten van het bovengenoemde NIPO-onderzoek, lijkt hier nog een flinke taak weggelegd voor de rijksoverheid én de gemeenten. Bij de rijksoverheid ligt de verantwoordelijkheid om de kennis over de Wet WOZ, de financiële consequenties en de wettelijke rechten bij de burgers te vergroten.

Momenteel gaat veel aandacht in de media uit naar de hertaxatie in het kader van de tarieven van de OZB (de ‘Onroerende Zaak Belasting’). Te weinig echter wordt de totale belastingconsequentie van de taxatiewaarde voor de burger belicht. De vermogensstijging van de onroerende zaken is tenslotte slechts een papieren waardestijging die voor de huiseigenaar of huurder nog geen hoger besteedbaar inkomen heeft gegenereerd. De overheid dient de burger, met name diegenen met een lager inkomen, die in de financiële problemen komen door hogere inkomstenbelasting en OZB, juist en volledig voor te lichten en op zijn rechten te wijzen. Uit taxatie blijkt dat juist de mensen met een lager inkomen het hardst worden getroffen doordat de woningen in het goedkoper segment sterker zijn gestegen dan de woningen in het duurdere segment.

Melkkoe

De meeste gemeenten verlagen hun OZB-tarief dit jaar aanzienlijk. Toch krijgen bijna alle huishoudens te maken met een hogere belastingaanslag. Doordat gemeenten minder geld van het Rijk krijgen (de zogenaamde OZB-korting), zijn zij genoodzaakt hun inwoners een hogere aanslag te sturen. Voor diegenen die de WOZ-wetgeving en de consequenties daarvan wél goed begrijpen, is deze stijging een onaanvaardbare gemeentelijke lastenverzwaring. In hun ogen is een stijging van de lokale lasten – in een tijd waarin de gemeenten financieel op rozen zitten en men landelijke nauwelijks weet hoe het overschot op de begroting te besteden – onverklaarbaar.

Ook de basis van deze lokale heffing heeft in het verleden veel weerstand bij de burger opgewekt. De OZB is in de laatste jaren omvangrijk gestegen (1999: zes procent). Destijds reageerde men zeer negatief, wat leidde tot reacties als: ‘de OZB wordt gebruikt als melkkoe’ en ‘de OZB als inkomstenbron dient slechts ter dekking van de middelen die de overheid had moeten verschaffen’. De oplettende huiseigenaar weet dat hij nu in feite twee keer belasting over zijn huis betaalt, namelijk de OZB en indirect via het eigen woningforfait (voorheen: ‘huurwaardeforfait’). Ook dit roept weerstand op. Kortom: het onbegrip van de burger over de verhoging van de gemeentelijke lasten is groot!

Betere communicatie zou de negatieve houding van de burger ten opzichte van de gemeente kunnen verbeteren. De Vereniging Eigen Huis heeft in een open brief de gemeenten geadviseerd in ieder geval het taxatieverslag te voorzien van onder meer informatie over de referentiewaarde van de woning. Uit de resultaten van het NIPO-onderzoek blijkt dat de communicatie van de gemeenten richting burger ernstig tekort heeft geschoten. Gezien de grote financiële consequenties voor de burger was een gedegen communicatieplan voor iedere gemeente geen overbodige luxe geweest. Naast begrip voor de hertaxatie hebben gemeenten ook de lokale huiseigenaren en gebruikers wellicht iets uit te leggen over de stijging van de lokale lasten in het licht van het gemeentelijke begrotingsoverschot.

Goede communicatie naar de burger is ook in het belang van de gemeenten zelf. Wil men het aantal bezwaarschriften tegen de WOZ-beschikking het komend jaar beperken, dan moeten gemeenten de burgers goed informeren. Inzicht in de totstandkoming van de taxatie en de instanties die de taxatiewaarde berekenen, geven de burger meer begrip voor de WOZ-taxaties, waardoor zij mogelijk minder snel ten onrechte een bezwaarschrift zullen indienen. De investering die gemeenten zullen doen voor enerzijds automatisering van hun WOZ-administratie en anderzijds een betere communicatie richting burger, zal bespaard kunnen worden door vermindering van het aantal bezwaarschriften.

Christine van Zuylen van Nijevelt is werkzaam bij Winkelman & van Hessen

Minder rijksgeld voor gemeenten, hogere belasting burgers

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels