nieuws

Alternatief koudemiddel voor invriezen

bouwbreed Premium

Groenteverwerker Ardo uit Zundert maakt momenteel gebruik van een diepvriesinstallatie met koolstofdioxide als koudemiddel. Deze stof spaart het milieu en werd in de jaren dertig nog veelvuldig gebruikt in koel- en vriesinstallaties. Breder toegepaste koudetechniek en standaardisering leverden chemische alternatieven als CFK’s, HCFK’s en HFK’s op. De eerste twee zijn verboden of vergaand beperkt, omdat ze de beschermende ozonlaag rond de aarde aantasten.

Ardo gebruikte aanvankelijk de HCFK R22 in de voorzieningen. Die is sinds 1 januari van dit jaar verboden voor nieuwe installaties.

Het systeem kwam in de vorm van een cascadesysteem dat in het hogetemperatuurgedeelte ammoniak en in het lagetemperatuurgedeelte koolstofdioxide gebruikt. Dit systeem verbruikt minder energie dan een installatie met een chemisch koudemiddel als de HFK R410a en bevat ook minder ammoniak dan een inrichting met uitsluitend ammoniak.

De investering komt overeen met die voor een ammoniakinstallatie. Daarbij zijn er minder nadelen zoals het risico bij lekkage op een langdurig onderbroken productie. Op het cascadesysteem zijn twee vrieszalen en de luchtkoelers voor een vriestunnel aangesloten. In de zalen beloopt de temperatuur -21 graden Celsius, in de tunnel -42 graden Celsius.

Milieuvergunning

Het project voorzag tevens in een aanbeveling om de benodigde veiligheidsmaatregelen voor installaties die met ammoniak en koolstofdioxide koelen, zodanig vast te leggen dat het bevoegd gezag de installatie goed gemotiveerd kan inpassen in de milieuvergunning.

Eerst werden op basis van de richtlijnen CPR-13a (ammoniak), de RLK (H(C )FK’s) en de NPR7600 (brandbare koudemiddelen) aanbevelingen opgesteld. Die werden nadien getoetst voor het demonstratieproject bij ARDO. In vergelijking met HFK’s veroorzaakt koolstofdioxide als koudemiddel minder milieuschade. Het effect van een kilo R404, een HFK, weegt 3200 maal zwaarder dan van een kilo koolstofdioxide.

Van Bon Cold Stores in Vlissingen laat momenteel een vriesinstallatie installeren met ammoniak als koudemiddel volgens het directe expansie (DX)-principe. Hierbij wordt het gecomprimeerde koudemiddel via een expansieventiel in de verdamper ingespoten. Tot nu toe werd bij luchtkoeling met ammoniak alleen het zogenaamde rondpompsysteem toegepast, waarbij vloeibare ammoniak in de verdamper wordt gepompt en het op weg daar naartoe verdampt. Dit DX-systeem is het eerste in Nederland.

Visserijbedrijf Jaczon uit Scheveningen laat twee nieuwe trawlers van een ammoniak koel- en vriesinstallatie voorzien.

Vissers

Trawlers zijn grote vissersschepen voor haring, makreel en horsmakreel. Die vissen vaak voor de kusten van Afrika en verwerken de vis op zee.

Nederlandse schepen koelen vooralsnog met HCFK 22. Dit koelmiddel mag in 2010 niet meer voor nieuwe installaties worden gebruikt. Het alternatief zou R404a zijn. De primaire kring van de inrichtingen gebruikt ammoniak als koudemiddel. In de secundaire lus voor de koeling en het vriesgedeelte dragen respectievelijk zeewater en een water/zout oplossing de koude.

Een Europese verordening legt het gebruik van HCFK’s aan banden. Omdat HFK een van de alternatieven is voor HCFK, bestaat het risico dat het gebruik van HFK’s toeneemt. De nulmeting van 1999 leerde dat zo’n 5 procent van de koudemiddelen uit koelinstallaties weglekt. Die hoeveelheid draagt aanmerkelijk bij aan het broeikaseffect. Een kilo van de HCFK R404 sorteert 3200 maal meer schadelijk effect dan een kilo koolstofdioxide.

Die aantasting is in te perken door bijvoorbeeld het ontwerp van nieuwe koelinstallaties te verbeteren, zodat ze compacter zijn en daardoor met een geringere hoeveelheid koudemiddel toekunnen. Te denken valt ook aan indirecte systemen, waarbij de inhoud van het deel met koudemiddel met een factor 10 tot 20 omlaag kan.

Inzamelen en hergebruiken van koelmiddelen reduceert de emissie eveneens. Van de teruggewonnen koelmiddelen kan de helft weer worden hergebruikt.

Op het systeem zijn twee vrieszalen en de luchtkoelers voor een vriestunnel aangesloten. In de zalen beloopt de temperatuur -21 graden Celsius, in de tunnel -42 graden Celsius.

Reageer op dit artikel