nieuws

Vastgoedraad levert Rijk snel voordeel op

bouwbreed

De intensieve samenwerking tussen ministeries bij het beheer en de aan- en verkoop van grond levert het Rijk al snel flinke voordelen op. Voorzitter G. Blom van de nieuwe Raad voor Vastgoed Rijksoverheid gelooft daar heilig in. “Het zou me verbazen als dat niet het geval was”, zegt hij, nog voor de officiële start van de Raad.

Door alle behoeften van de departementen goed in kaart te brengen, is het volgens Blom mogelijk te voorkomen dat ergens grond van de hand gaat, die over een paar jaar hard nodig is om bijvoorbeeld ruimte te maken voor een rivier. “We hoeven dan dus niet jaren later dezelfde grond tegen een veel hogere prijs terug te kopen”, zegt hij. Maandag worden de leden van de Raad voor Vastgoed Rijksoverheid officieel geïnstalleerd en heeft de Staat een nieuw orgaan dat ervoor moet zorgen dat niet te veel geld wordt betaald voor grond.

De vijf departementen die het meest met grondtransacties te maken hebben, zijn erbij betrokken. In de Raad nemen de directeuren zitting van de Rijksgebouwendienst (VROM), Rijkswaterstaat (Verkeer en Waterstaat), de dienst Domeinen (Financiën), de dienst Landelijk Gebied (Landbouw) en de dienst Gebouwen, Werken en Terreinen (Defensie).

Aankopen

Met de komst van de Raad maakt het Rijk ook een voorzichtig begin met het anticiperend aankopen van onroerend goed. Gepoogd wordt in een zo vroeg mogelijk stadium grond te verwerven die nodig is voor het realiseren van publieke doelstellingen. Biedt bijvoorbeeld een boer wegens een bedrijfsbeëindiging zijn land te koop aan op een plek waar over enkele jaren een spoorbaan of rijksweg moet verrijzen, dan kan het Rijk onmiddellijk toeslaan, ook al is het budget nog niet beschikbaar.

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat kan dan gebruikmaken van een nieuwe leenfaciliteit die minister Zalm van Financiën voor anticiperende aankopen in het leven heeft geroepen. Voor dit jaar is een pot van 90 miljoen gulden beschikbaar. Ook voor de komende jaren worden dergelijke bedragen gereserveerd. Het gaat om extra geld, bovenop de middelen die al beschikbaar zijn voor grondaankopen.

“In het verleden opereerden de ministeries zelfstandig. Ze wisten vaak van elkaar niet welke plannen ze hadden. Zo kon het gebeuren dat het ene ministerie grond afstootte, terwijl een ander ministerie die juist goed kon gebruiken. Domeinen deed in het verleden veel bezit van de hand. Dat gebeurt nu niet meer, omdat juist die gronden goed van pas komen om bijvoorbeeld agrariërs te compenseren die elders moeten wijken voor publieke belangen”, aldus Blom.

De nieuwe Raad is volgens de voorzitter hard nodig omdat grond in Nederland steeds schaarser en dus ook duurder wordt. Hij wijst op de vele claims die er in het kader van de Vijfde nota voor de ruimtelijke ordening liggen. “Er moet nog veel worden gebouwd voor wonen en werken, er komt nog veel nieuwe infrastructuur en er is ook veel grond nodig om het water de ruimte te geven en nieuwe natuur aan te leggen”, zegt hij. “Wij moeten ervoor zorgen dat alles betaalbaar blijft en dat de Staat dus niet te veel betaalt.”

Gemakkelijk is die opgave niet, realiseert Blom zich. Speculanten liggen immers altijd op de loer. “We willen de strijd met hen aangaan, maar zullen dat wel altijd op een transparante wijze moeten doen. Dat plaatst ons soms in een achterstandspositie. We zullen dus slim en snel moeten handelen. Dat betekent ook dat we geen maanden kunnen aarzelen als een stuk grond te koop is.”

Risico’s

Blom realiseert zich dat het Rijk risico’s moet nemen. Het moet voor lief nemen dat het soms stukken land aankoopt die later toch niet nodig blijken te zijn voor de ontwikkeling van een plan. “Zo’n ramp is dat niet, want tot nu toe is grond door de jaren heen alleen maar meer waard geworden.Hebben we een perceel uiteindelijk echt niet nodig, dan kunnen we het altijd nog verkopen en worden we er dus echt niet slechter van”, concludeert de voorzitter van de Raad voor Vastgoed Rijksoverheid.

‘We mogen niet aarzelen als een

stuk grond te koop is’

van 2 regels

Reageer op dit artikel