nieuws

Hoogbouw in compartimenten

bouwbreed Premium

Het is nu ruim drie weken na de gruwelijke aanslag op de twee torens van het World Trade Center in New York. De hoeveelheid informatie neemt toe en de schroom om zakelijk over de schade te spreken wordt minder. Dat levert nieuwe feiten en gezichtspunten op.

Ir. F. van Herwijnen, directeur van ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek uit Arnhem en hoogleraar Constructief Ontwerpen aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Eindhoven, deelde zijn indrukken met de deelnemers aan de zevende bijeenkomst van het Constructeurs Platform in het congrescentrum Papendal in Arnhem. Naar zijn mening is de belangrijkste les voor ontwerpers, dat het noodzakelijk is gebouwen ook in de hoogte in compartimenten te verdelen. “Vooral de brand is fataal geweest. Een betonnen kern had voor vertraging kunnen zorgen”, zei hij.

Volgens Van Herwijnen hadden de torens vloeren van lichte tralieliggers (hart op hart twee meter) met daarop een staalplaatbetonvloer. Het vloersysteem woog niet meer dan 1,5 kN per vierkante meter. Het gaf steun aan de gevelkolommen als knikverkorter. De torens waren gebouwd volgens het gevelbuisprincipe. De windbelasting werd helemaal door de constructieve buis, gevormd door de gevels, opgevangen. De kern speelde constructief daarbij geen rol. Hij bestond uit een stalen constructie, brandwerend bekleed met gipskartonplaten.

Herwijnen uitte het vermoeden dat de gebouwen als geheel bijna niet hebben gereageerd op de impact van de vliegtuigen. “De gevel werkte als een vangnet en ving de kinetische energie door plastische vervorming op”.

Sprinklerinstallatie

De vliegtuigen zijn als het ware versneden als een ei door een eiersnijder. De explosie in de gebouwen schakelde de sprinklersystemen uit en beschadigde een groot deel van de gipsplaten van de kern. Daarna volgde een brand van kerosine met temperaturen tot tweeduizend graden. Geen enkel bouwmateriaal is daar uiteindelijk tegen bestand.

Van Herwijnen gaf ook een verklaring voor het rechtstandig instorten van de torens. “Het ontwerp voorziet in een gelijkmatige spanningsverdeling. De kolommen in de gevels en van de kern stonden onder ongeveer gelijke spanning.

De brand warmde de kolommen in de gevels langzamer op dan die van de kern, ontdaan van hun brandwerende bekleding en ook nog van een mindere staalkwaliteit. Het staal van de kern is daarom het eerst bezweken”, verklaarde Van Herwijnen. Daardoor zijn de toppen van de torens in het centrum van de constructie gezakt.

De lezing van Van Herwijnen maakte veel los onder de constructeurs. In de zaal merkte iemand op, dat de oplegging van de vloeren op de gevels en de kern op afschuiving moeten zijn bezweken. Een andere constructeur wees op het feit, dat de toppen van de torens als wiggen in de gevelbuizen zijn gezakt. Ze zijn vermoedelijk door de vloeren van het ondergrondse gedeelte van het World Trade Centre gezakt. “Toen de massa eenmaal in beweging kwam, was er niets dat instorting nog kon tegenhouden”, liet de constructeur weten.

Reageer op dit artikel