nieuws

Boor Groene Hart moet straks inhouden

bouwbreed

Als de boor voor de Groene Harttunnel, die zaterdag in gebruik werd genomen, te voortvarend zijn werk doet, moet hij straks nog inhouden. Dan is de vluchtschacht bij Achthoven, waar een onderhoudsstop is gepland, nog niet af.

De procedures voor de vergunningen van de drie vluchtschachten van de HSL-tunnel verloopt traag. Dat is vervelend, omdat het technisch ontwerp en de bouw van de schachten op zich al lastig genoeg is. Volgens projectleider ir. J. Ruitenberg van de projectorganisatie HSL-Zuid, zelfs lastiger dan van de tunnel zelf. Er moeten diepwanden tot 50 meter onder maaiveld worden gemaakt, die vervolgens weer worden ontgraven. De diepste bouwput van Nederland wordt daarna grotendeels gevuld met lagesterktebeton, kwaliteit B5, dat naderhand wordt aangeboord door de reusachtige tunnelboor met de recorddiameter van 14,85 meter. Dat was één van de slimmigheden uit het concept van aannemingscombinatie Bouygues Koop. Want door dat aanboren van die eerder gebouwde vluchtschachten beschikt de aannemer driemaal tijdens het boorproces over een ruimte waar hij bij atmosferische druk onderhoud kan plegen aan de boorkop.

Door bezwaren van omwonenden over onder andere de ontsluitingswegen van die vluchtschachten lopen de procedures vertraging op. Daardoor bestaat het gevaar dat de boor al bij Achthoven is gearriveerd, terwijl de schacht nog niet klaar is. Minister Netelenbos begon haar speech afgelopen zaterdag bij de ingebruikname van de boor met een sneer naar de bestuurders van de gemeenten waar de tunnel doorheen loopt. Ze mogen wel eens wat meer meewerken, luidde haar boodschap; het Rijk heeft immers met 940 miljoen gulden diep in de buidel getast om het Groene Hart te sparen.

Ook projectdirecteur J. Harnois van de aannemingscombinatie toonde zich bezorgd over de gang van zaken. De kleine gemeenten zien het aantal bouwaanvragen dat ze te verwerken krijgen, ineens verdrievoudigd. Ze missen volgens Harnois eenvoudigweg de mankracht en de kennis om al die aanvragen goed te beoordelen. Zij hadden waarschijnlijk assistentie moeten krijgen van het Rijk of van de provincie, maar proberen zich er nu doorheen te slaan.

Directeur H. Koop van het gelijknamige Groningse aannemingsbedrijf dat participeert in de bouwcombinatie, wees er in dit verband op dat de veelgeprezen publiek-private samenwerking wat hem betreft niet goed uit de verf is gekomen. “Als je werkelijk samen een project aangaat, dan deel je alle winsten en alle verliezen. Maar hier heeft de overheid sommige risico’s eenzijdig bij de aannemer gelegd. Dit is een gelede pps, aldus Koop, “nog niet een volledige pps tussen twee gelijke partners.”

Onderhoud

Vluchtschacht of niet, de boorploegen die deze week de eerste tunnelsegmenten gaan plaatsen zijn stuk voor stuk uitgerust met duikers. Niet al het onderhoud concentreert zich dus op die vluchtschachten. Bouygues pleegt preventief onderhoud en stuurt wekelijks een duiker voor de boor om een tand van het snijrad te vervangen. Op het diepste punt moeten de duikers bij een druk van zo’n 4 bar hun werk doen. Door die aanpak houdt de bouwer goed zicht op het slijtageproces van de snijtanden en kan tijdig maatregelen nemen. Ruitenberg van het projectbureau prijst die aanpak, omdat verrassingen zo grotendeels worden uitgesloten. Dat is bij andere boortunnels wel anders, weet hij. Dan wordt er doorgeboord totdat de weerstand van de grond op de boorkop plotseling terugloopt. En bij inspectie blijkt ineens dat er van de tanden niets meer over is. Dan zijn de rapen gaar en moet de boor plotseling drie weken plat. Bouygues voert de filosofie van preventief onderhoud volgens Ruitenberg opmerkelijk ver door. Tot en met de filters van de bentoniet scheidingsinstallatie. Ook die worden op gezette tijden vervangen. Of ze nu verstopt zijn of niet.

Laagfrequent geluid

Het Centrum Ondergronds Bouwen uit Gouda voert bij het boren onder het Groene Hart onderzoek uit naar laagfrequent geluid. Gekeken wordt in hoeverre dergelijke trillingen, die mensen naar verluidt wakker houden uit hun slaap en hoofdpijn veroorzaken, niet alleen optreden bij het boren van de tunnel, maar ook in de gebruiksfase. Onderzoek naar deze vorm van hinder bevindt zich volgens COB-directeur H. Admiraal internationaal in een pril stadium. De resultaten van het onderzoek zijn vooral voor de bouwers van de Noord-Zuidlijn van belang.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels