nieuws

‘Zelfstandige’ corporatie illusie armer

bouwbreed Premium

Remkes bepaalt, de corporatie betaalt. Zo vat Tweede-Kamerlid Duivesteijn (PvdA) het nieuwe rijksbeleid richting corporaties samen tijdens de behandeling van de Nota wonen deze week in het parlement.

De corporatiedirecteur die dacht een commerciële onderneming te leiden, kan dat definitief vergeten en zijn bijbehorende salaris van een paar ton doet de staatssecretaris af als ongepast. De meeste corporaties zijn een illusie armer en houden een bittere nasmaak over aan het proces van verzelfstandiging. Ze hebben het moeizame proces van de brutering doorgeworsteld in de wetenschap dat het daarna een stuk prettiger en zelfstandiger werken zou worden.

Dat blijkt dus een misvatting, het ministerie van VROM gaat zich intensief bemoeien met het beleid en de besteding van de miljarden.

Remkes dreigt met boetes als corporaties weigeren mee te werken aan de verkoop van een half miljoen huurwoningen de komende tien jaar. Wie niet verkoopt en op zijn kapitaal blijft zitten, krijgt de rekening van een arme corporatie gepresenteerd die zich in de schulden steekt voor de aanpak van oude wijken.

Het Rijk verwacht van de corporaties dat zij linksom of rechtsom het leeuwendeel van de herstructurering betalen. Verkoop van huurwoningen is de enige mogelijkheid voor corporaties om zo’n miljardenoperatie te financieren.

Benchmarking

Volgende week stemt de Tweede Kamer over een motie, ondertekend door VVD en PvdA, om corporaties te verplichten 50.000 huizen per jaar te verkopen. Tijdens het debat werd nog niet duidelijk of D66 en CDA zo’n motie steunen, want zowel de kamerleden Van ’t Riet als Biesheuvel lijken in eerste instantie weinig voor dwang te voelen. De vier grote politieke partijen staan echter achter de plannen van het Kabinet om grootschalig huurwoningen op de koopmarkt te brengen. Het is dan ook al zeker dat de ingezette koers in de Nota wonen op de steun van de Kamer kan rekenen.

Dat betekent het einde van het harmoniemodel tussen corporaties en het ministerie en dat het Rijk zijn tanden laat zien in de richting van de corporaties. De toonzetting van de bewindsman is er vooral een van wantrouwen ten opzichte van de sector. Fijntjes maakt Remkes de opmerking dat Aedes, vroeger als koepel nu als brancheorganisatie, blijkbaar niet meer in staat is namens zijn achterban te praten. “Het is een hybride sector die zowel de tucht van de markt als van de overheid mist”, zijn de harde woorden van de staatssecretaris.

Zelfregulering door de corporaties blijkt op diverse fronten onvoldoende te werken. De staatssecretaris wil de Woonwet gebruiken om de positie van de corporaties, de verwachte prestaties en bijbehorende sancties vast te leggen. Remkes kiest voor de confrontatie omdat hij vindt dat corporaties te weinig vaart maken en op zeker vijf vlakken, taken laten liggen. Hij doelt dan op aanscherping van intern toezicht, centraal toezicht en vormen van benchmarking waardoor onderlinge vergelijking mogelijk wordt. Ook wil het ministerie overleg met huurders en prestatieafspraken met gemeenten een wettelijke basis geven.

Remkes kondigde verder aan het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting te vragen een overzicht te maken van de salarissen van corporatiedirecteuren. Een salaris van een paar ton noemt hij ongepast.

Ook krijgt het Centraal Fonds de opdracht om uit te zoeken hoe succesvol de commerciële activiteiten van corporaties zijn. “Vooral de bouw van koopwoningen is een populaire bezigheid van corporaties. Dat is echt geen liefdadigheid, maar ik wil wel eens weten hoe succesvol dat is en hoeveel van de winst daadwerkelijk in onrendabele andere projecten wordt gestoken.”

Werkelijk op alle vlakken haalt het Rijk de teugels aan en de behandeling in de Tweede Kamer maakt overduidelijk dat het menens is. De Nota wonen formuleert beleidsdoelstellingen, maar zodra de uitwerking vast ligt in de Woonwet zit de corporatie weer aan de touwtjes van het Rijk.

Reageer op dit artikel