nieuws

Prognoses gebaseerd op florissante veronderstellingen

bouwbreed

De informatie op basis waarvan is besloten tot aanleg van de Betuweroute, was vaak onvolledig of gebrekkig. Het besluitvormingsproces is gedomineerd door het uitgangspunt dat de 9,45 miljard gulden kostende goederenspoorlijn van strategisch belang is voor economie en milieu. Van een degelijke onderbouwing was geen sprake. Prognoses voor het toekomstig gebruik van de lijn waren veel te optimistisch en gingen uit van flankerend beleid dat nooit is gerealiseerd. Een goede kosten- batenanalyse ontbrak.

Tot dit vernietigende oordeel komt de Algemene Rekenkamer in haar rapport Beleidsinformatie Betuweroute. Zij vindt dat er waarborgen moeten komen voor de kwaliteit van beleidsinformatie over kostbare nieuwe infrastructuur. Daarbij zouden externe deskundigen moeten worden betrokken. Onderzoeksrapporten moeten volgens de Rekenkamer actief openbaar worden gemaakt. De Rekenkamer spreekt de hoop uit dat het Rijk lering trekt uit de fouten die zijn gemaakt. Dat kan bijvoorbeeld bij de besluitvorming over de Zuidtak van de Betuwelijn en de Zuiderzeelijn. Wat betreft het eerste project vindt de Rekenkamer een onderzoek nodig naar nut en noodzaak, waarbij alternatieven worden betrokken. De ministers Netelenbos van Verkeer en Pronk van VROM stellen in een reactie dat ze de conclusies en aanbevelingen van de Rekenkamer op hoofdlijnen onderschrijven. Het hoeft volgens hen geen betoog dat de gang van zaken rond de goederenlijn – die in 2005 de Rotterdamse haven moet verbinden met Duitsland – geen schoonheidsprijs verdient. Desondanks oordelen de ministers dat een heroverweging niet nodig is, “omdat het Rekenkameronderzoek geen nieuwe feiten of inzichten heeft opgeleverd”.

Prognoses

De prognoses voor de ontwikkeling van het goederenvervoer die het ministerie van Verkeer en Waterstaat hanteerde, waren volgens de Rekenkamer vaak niet goed onderbouwd en bovendien nogal eens gebaseerd op florissante veronderstellingen. Het ministerie ging er van uit dat flankerend beleid ervoor zou zorgen dat de concurrentiepositie van het spoor ten opzichte van de vrachtwagen zou verbeteren. Van een deel van de maatregelen, zoals forse heffingen op wegvervoer, stond echter helemaal niet vast dat ze zouden worden gerealiseerd. Ook werd geen rekening gehouden met de Europese invoering van een heffing voor het gebruik van rails. Ook is het volgens de Rekenkamer zeer de vraag of de capaciteit op het vervolgtraject in Duitsland voldoende is. Het ministerie heeft onderzoek naar dit probleem tot nu toe weinig serieus genomen.

Nooit serieus

De Rekenkamer verwijt Verkeer en Waterstaat verder dat de relevante alternatieven voor de Betuweroute onvoldoende zijn onderzocht. Vooral het optimaliseren van de combinatie van binnenvaart en bestaand spoor is als alternatief nooit serieus genomen. Door het ontbreken van een integrale afweging van alternatieven is niet zeker dat voor de meest gunstige optie is gekozen. Hoewel het kabinet de spoorlijn presenteerde als goed voor het milieu, is de reductie van de uitstoot van schadelijke stoffen gering. Een goede milieuafweging tussen de Betuweroute en alternatieven was onmogelijk omdat de benodigde informatie ontbrak.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels