nieuws

Innovatieve boorfronten

bouwbreed

Twee manieren om een boorfront te vormen voor halfcirkelvormige tunnels. Die bedacht Nedland voor zijn Tomas Tunneltechniek. Maar octrooi was eigenlijk niet nodig zolang er nog geen uitzicht is op toepassing daarvan.

Octrooi nummers: 1008610 en 1008611

uitvinders: J.W. Bosch en A.F. Pruijssers

octrooihouder: Nedland B.V., Leusden

“Oeps, hebben we octrooi gekregen? Dat was eigenlijk niet meer de bedoeling.” Jaap Ketel van Nedland BV voelt zich enigszins overvallen door de vraag om een toelichting te geven op twee octrooien die het bedrijf onlangs verkreeg. Hij verkeerde in de veronderstelling dat de octrooiaanvraag allang was stopgezet.

De Tomastechniek, waarvoor Nedland zich sterk maakt, krijgt namelijk nog niet goed voet aan de grond in de Nederlandse civiele bouw. En zolang dit het geval is, kunnen de detailuitwerkingen volgens Ketel nog maar beter op de plank blijven liggen. Het paraplu-octrooi, dat al eerder werd verleend, biedt tot die tijd voldoende bescherming.

De Tomastechniek is een manier om verdiepte wegen en spoorwegen te maken. Het levert halfcirkelvormige constructies op, bekleed met geprefabriceerde betonnen elementen. Het slimme is dat je zonder bronbemaling kunt werken. Volgens de bedenkers is een bouwsnelheid van vijftig meter per dag mogelijk.

De methode is ontwikkeld door vier grote aannemers, ingenieursbureau TauwMabeg en Herrenknecht Nederland, die gezamenlijk opereren als Nedland BV.

Ketel verzorgt met zijn eigen bedrijf het lobbywerk voor de technologie. Maar vooralsnog heeft dat niets concreets opgeleverd.

Aanbestedingscultuur

Het probleem is volgens Ketel de aanbestedingscultuur in Nederland. De laagste prijs is altijd doorslaggevend. Daardoor zijn de marges voor aannemers laag en kunnen ze niet investeren in onderzoek en ontwikkeling. Bovendien ontbreekt de tijd doorgaans om alternatieven voor een bestek te bedenken. Daarvoor is de inschrijvingstermijn te kort.

Het kan volgens Ketel wel anders, zoals hij onlangs in Amerika merkte. Daar wordt soms bij inschrijvingen een voorselectie gemaakt op techniek. De bedrijven met de slimste oplossingen mogen dan verder en pas dan gaat de prijs een rol spelen bij de gunning.

“Dat is pas innovatief aanbesteden”, juicht Ketel, “dan schep je als overheid een klimaat voor de toepassing van innovatieve technieken.”

De net verleende octrooien bieden twee mogelijkheden om het boorfront uit te voeren van de Tomas-tunnelboor. De eerste methode bestaat uit een serie parallel opgestelde avegaars, die samen een halve cirkel vormen. Door niet te snel de grond af te voeren, wordt het boorfront stabiel gehouden; net als bij het gronddruk balansschild uit de tunnelboortechniek. Alle parallelle avegaars, die stuk voor stuk zijn geplaatst in een buis, kunnen gezamenlijk roteren om een centraal punt, bijvoorbeeld voor onderhoud. De halfronde steunplaat daarboven draait dan voor het boorfront en houdt dat stabiel.

Die laatste constructie is ook te vinden in octrooi 1008611. Hier bestaat het eigenlijke boorfront niet uit een serie avegaars, maar uit een serie koppen waaruit waterstralen met een regelbare druk tussen 150 en 400 bar de grond losspuiten.

Ad Tissink

Een hele batterij avegaars vormt het boorfront van een van de varianten van de Tomastechniek voor beklede sleuven.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels