nieuws

Briljante brekebeen komt zwaar ten val

bouwbreed

Een man met een brede visie, maar ook een brokkenpiloot. De twee gezichten van A. Peper (60). Peper heeft een indrukwekkende staat van dienst, maar waar hij komt laat hij ook een spoor van vernieling achter. Tot nu toe was hij in alle affaires overeind gebleven, gisteren kwam hij zwaar ten val.

Abraham Peper, zoon van een Haarlemse metaalbewerker, kan uitstekend voetballen. Hij speelt als spits bij de Heemsteedse eerste divisieclub RCH, maar heeft ook een goed stel hersens. Op 24-jarige leeftijd slaagt hij, cum laude, aan de Universiteit van Amsterdam voor het doctoraal examen sociale wetenschappen. Zes jaar later mag hij doctor voor zijn naam zetten, als hij promoveert op een proefschrift over het welzijnsbeleid.

Zijn wetenschappelijke loopbaan verloopt al voorspoedig als hij begin jaren zeventig toetreedt tot het landelijk PvdA-bestuur. Het is de tijd van Nieuw Links en polarisatie. Het kabinet-Den Uyl regeert en Peper wordt persoonlijk beleidsadviseur van minister Van Doorn (CRM).

Carrière

Tegelijk klimt de linkse arbeiderszoon op tot hoogleraar sociaal-economisch beleid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De wetenschappelijke carrière en de politieke activiteiten gaan lange tijd hand in hand. Tot hij in 1982 de opvolger wordt van André van der Louw als burgemeester van Rotterdam.

De meningen over Peper als burgemeester lopen sterk uiteen. De een vindt dat hij Rotterdam nieuw elan geeft, de ander vindt dat hij zich als een regent of zelfs als een potentaat gedraagt. Zijn critici krijgen gelijk als Peper in 1984 op de Honingerdijk in zijn dienstauto op de bon wordt geslingerd en dan tekeer gaat tegen de agenten.

Een lading kritiek is ook zijn deel als Peper in een interview met Ischa Meijer zegt dat hij een voorlichter wil die zijn beleid als waspoeder verkoopt. Hij botst met de psychiatrie als hij blanco verklaringen tekent voor gedwongen opnames. Hij botst met regelmaat met de KNVB over risicowedstrijden. Hij roept grote weerstand op met de uitspraak dat Turken in de Maasstad massaal misbruik maken van sociale voorzieningen.

In 1990 stort de burgemeester tijdens een reis door Zuid-Amerika in, geplaagd door een slecht huwelijk en overmatig drankgebruik. Na twee maanden ziekteverlof komt hij als herboren terug. Hij is tien kilo afgevallen, laat de alcohol staan en heeft een nieuwe liefde: de liberale ex-minister Neelie Kroes.

Maar ook dan komt geen einde aan tumult rond Peper. De burgemeester wordt verantwoordelijk gehouden voor het fiasco bij de viering van 650 jaar Rotterdam. Onderzoeker prof. Zijderveld verwijt hem “een gebrek aan bestuurlijke virtuositeit”.

Peper komt in conflict met de gemeenteraad over de aanschaf van een peperdure ambtswoning aan het Museumpark. De burgemeester trekt generaal Brinkman aan als nieuwe korpschef, maar laat hem even gemakkelijk weer vallen als deze niet met de ondernemingsraad van de politie overweg kan. Aan affaires geen gebrek als Peper in 1998 zijn burgemeesterschap opgeeft om minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te worden in het tweede kabinet-Kok. En of de duvel ermee speelt is Peper het ongewilde lijdend voorwerp in een overigens kortstondige kabinetscrisis over het referendum.

Visionair

Ook als minister onderscheidt Peper zich als visionair denker en schrijft hij bespiegelingen over ministeriële verantwoordelijkheid en over de staatsrechtelijke rol van de Eerste Kamer. Maar het imago van zijn ministerschap loopt zware averij op met een aanhoudende stroom van veelal anonieme beschuldigingen over exorbitant declaratiegedrag uit zijn burgemeesterstijd. Afwisselend boos en laconiek wacht hij in die periode op wat komen gaat. Uiteindelijk trekt hij zelf als eerste zijn conclusies.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels