nieuws

Arbouw-directeur Akkers: Prikkels tot melding ontbreken

bouwbreed

Het duurt nog zeker tot 2003 voordat de eerste betrouwbare vergelijkingen zijn te maken over het verloop van beroepsziekten in de bouw. “Het registreren van zieken is nog net geen puinhoop”, vindt directeur L. Akkers van Arbouw. De jongste cijfers over ziekteverzuim en instroom van wao in de bouw schommelen rond het landelijke gemiddelde.

“Op dit moment is geen enkele registratie volledig betrouwbaar, omdat nergens een prikkel vanuit gaat om ziekteverzuim te melden”, tekent Akkers aan. “De werkgever draait het eerste jaar toch op voor de kosten. Sinds melding door bedrijfsverenigingen is afgeschaft en de privatisering van de Ziektewet is ingevoerd, loopt het mis met de registratie.” In de bouw houden Arbouw en het SFB de registratie zoveel mogelijk op orde. Arbouw doet ieder kwartaal een steekproef onder 80.000 werknemers. De nieuwste – nog ongepubliceerde – cijfers over het derde kwartaal van dit jaar laten een ziekteverzuim van 5,1 procent per honderd werknemers zien. De instroom in de wao is 1,3 procent per honderd werknemers. De verwachting is dat deze cijfers voor het hele jaar nauwelijks zullen afwijken. In de afbouw meldt 6,4 procent zich ziek en dat is wat hoger dan in de b&u-sector (4,8 procent) en gww (4,5 procent). De instroom van wao’ers laat een vergelijkbaar beeld zien. In de afbouw komt 1,7 procent per honderd werknemers in de wao terecht tegen 1,2 procent in zowel de b&u als gww-sector.

Akkers vindt dat de afgelopen jaren veel is verbeterd en voorspelt dat de huidige cijfers weer iets zullen gaan stijgen. “De cijfers schommelen al een paar jaar rond het landelijke gemiddelde. Toen ik twaalf jaar geleden bij Arbouw begon, was het onderwerp arbeidsomstandigheden iets voor softies. Die visie is achterhaald. Wat dat betreft heeft zich op de bouwplaats een ware cultuuromslag afgespeeld. Het machogedrag is drastisch afgenomen.”

In die afgelopen tien jaar is het ziekteverzuim in de bouwsector gedaald van 11 procent naar net boven de 5 procent. Ook de instroom in de wao is meer dan gehalveerd van 2,9 procent in 1990 naar 1,3 procent nu. De arbeidsomstandigheden in de bouw zijn de laatste jaren stukken beter geworden. Over de hele linie neemt het aantal klachten af is de ervaring van Arbouw.

“Alleen het aantal klachten als gevolg van trilling en geluid neemt toe. Dat is vaak het gevolg van mechanisatie. Minder sjouwen betekent dat er meer met machines wordt gewerkt. Ook het aantal klachten over werkdruk met name in de b&u neemt toe”, aldus Akkers.

Voorzichtig

Toch blijft Arbouw voorzichtig als het gaat om het trekken van conclusies. Hoofd onderzoek en ontwikkeling J. van Duivenbooden heeft er goede hoop op dat de arbodiensten vanaf halverwege volgend jaar ziekmeldingen goed gaan bijhouden. “De arbodiensten hebben reorganisatie op reorganisatie te verwerken gekregen en functioneren nog verre van optimaal.”

De nieuwe formulieren worden in juli van het volgend jaar ingevoerd. Na een aanlooptijd van nog een half jaar zullen pas in 2002 de eerste betrouwbare cijfers boven water komen. Betrouwbare vergelijkingen kosten zeker nog een jaar extra.

Ook het nieuwe registratiesysteem zal overigens niet waterdicht zijn. De definitie van beroepsziekten is vaag, want het is niet altijd even duidelijk of klachten het gevolg zijn van arbeidsomstandigheden. Zowel in het nieuwe als in het oude registratiesysteem werken arbo-artsen met percentages als het gaat de relatie tussen ziekte en werk. “Bijna de helft van de bouwvakkers kampt met rugklachten”, schat Van Duivenbooden. “Slechts een fractie daarvan is terug te vinden in de cijfers voor beroepsziekten.”

Eczeem nieuwe beroepsziekte

Door het verbod van terpentine in verf zal OPS als beroepsziekte gaan afnemen. Maar met het grootschalig gebruik van watergedragen verf door schilders duikt eczeem op als nieuwe plaag.

Tot die waarneming komt de stichting Arbouw. Er komen steeds vaker meldingen binnen dat schilders kampen met eczeem. De komende tijd wordt bekeken of de gesignaleerde trend zich doorzet en of daar maatregelen voor nodig zijn. “Het lijkt wel de wet van behoud van ellende. Met wetgeving wordt aan de ene kant een beroepsziekte te lijf gegaan, terwijl je tegelijk een nieuwe beroepsziekte creëert”, aldus L. Akkers, directeur van Arbouw.

De stichting is tevreden over de methode die is ontwikkeld voor het opsporen van OPS. Met het invullen van vragenlijsten bij de jaarlijkse keuring wordt snel duidelijk of schilders last hebben van klachten die duiden op aantasting van het centraal zenuwstelsel.

Sinds januari dit jaar is terpentine in verf echter verboden en is de verwachting dat het aantal nieuwe gevallen van OPS geleidelijk zal afnemen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels