nieuws

‘Het is net als je auto besturen vanuit de aanhanger’

bouwbreed Premium

Boskalis werkte met twee teams, die ieder een eigen vraag hadden te beantwoorden. De eerste was: waar ligt het spul, de tweede: hoe haal ik het eruit. Het antwoord op de eerste vraag was het eenvoudigst. De Duitse Boskalis-dochter Hirdes had al ervaring met het opsporen van munitie via ferromagnetisch onderzoek.

IJzer wordt hierbij gedetecteerd, doordat het een magnetisch veld verstoort dat de apparatuur uitzendt. “Het resultaat van de survey was verbijsterend”, stelt Boskalis-coördinator Lambregts. “In totaal spoorde Hirdes 1700 gevaarlijke plaatsen op, verspreid over een oppervlak van 100 hectare. In overleg met het Finse ministerie van Defensie hebben we besloten dat om ieder object in een straal van tien meter gebaggerd moest worden.” De taak van team twee was te bepalen hoe dat op een veilige manier kon. Duikers inschakelen was te gevaarlijk. De groep ingenieurs besloot dat het baggeren moest gebeuren zonder mensen in het risicogebied. Ze bouwden een bestaande, drijvende grijperkraan om, zodat deze volledig op afstand bestuurbaar was. De kraandrijver moest zich op driehonderd meter afstand van het baggerwerk bevinden. Een veilige afstand, stelden defensiespecialisten. Lambregts: “Een kraanmachinist werkt op gevoel, geluid, trillingen. Dat ben je helemaal kwijt als je op een ponton zit dat driehonderd meter van de baggerplaats ligt. Op het ponton hebben we een stoel neergezet die precies lijkt op de stoel in de cabine van de kraan. Televisieschermen namen de plaats in van ramen. Verder zijn alle besturings- en controlesystemen via bedrading en radiosignalen verbonden met de kraan op de baggerplaats. Niet alleen de kraan, maar ook de verschillende lieren, de sensoren om de plaats te bepalen en de loskoppelsystemen van de bakken kon hij op afstand bedienen. We hebben zelfs het geluid van de motor in de cabine laten horen, maar de machinist had dat niet nodig. Hij bleek liever naar de Finse radio te luisteren.”

Kakofonie

Twee problemen moesten de technici daarbij overwinnen. De operatie moest in ‘real time’ plaatsvinden. “Het verwerken van signalen door elektronica kost tijd. Als de machinist elke handeling bijna een seconde later zag, zou het ondoenlijk zijn de operatie tot een goed einde te brengen. Het is de specialisten gelukt deze vertraging terug te brengen tot 0,15 – 0,2 seconde. Dat was acceptabel.” Een tweede probleem was de ‘kakofonie’ van elektromagnetische signalen. Alleen om al te kunnen zien wat hij deed, had de machinist tien camera’s nodig. Allemaal met een zender en een ontvanger. Daarbij komen nog eens alle signalen voor besturing en plaatsbepaling. Aanvankelijk bleken de frequenties elkaar enorm te beïnvloeden. “Je dacht een camera aan te zetten, maar dan ging er een giek omhoog. Dat soort dingen. Maar ook daar zijn ze helemaal uitgekomen.” Ook de zelfvarende splijtbak waarin de machinist de bagger stort was op afstand bestuurbaar. De kapitein ervan zat op een sleepboot die door de bak werd getrokken. De sleepboot was een extra veiligheidsmaatregel. Wanneer op de bak problemen zouden ontstaan met bijvoorbeeld de motor, zou de andere boot de aandrijving kunnen overnemen. “We konden natuurlijk niet hebben dat een boot vol explosieven op drift raakte.” De bak stortte het materiaal op een speciaal aangelegd eiland, door hoge dijken afgeschermd van de buitenwereld. Dat de operatie tot een goed einde is gebracht, is volgens de woordvoerder van Boskalis niet alleen de verdienste van de technici. “Voor het bedienen van de machines op afstand is groot vakmanschap nodig. Neem bijvoorbeeld de kapitein van de sleepboot. Hij moest een boot besturen waar hij zelf niet op zat en tegelijkertijd rekening houden met de bewegingen van de sleepboot, zodat deze in een bocht niet de kade zou rammen. De situatie is vergelijkbaar met iemand die in een aanhangwagen klimt en van daaruit zijn auto probeert te besturen.”

Windmolens

Boskalis stort nog steeds op het aangelegde eiland. De Finnen hebben het bedrijf een vervolgopdracht gegeven: het schoonbaggeren van andere verdachte gedeelten van de haven van Kokkola. Als alles klaar is, dekt een laag schone grond alles af. Daar bovenop komen windmolens te staan. Acquisitie-medewerkers van Boskalis zijn inmiddels de boer opgegaan met een nieuw product: baggeren waarbij de aanwezigheid van mensen niet is gewenst. “Deze methode is ook geschikt voor het baggeren van zwaar vergiftigde of radioactief besmette grond”, stelt Lambregts.

Reageer op dit artikel