nieuws

Ontwikkelaars willen ingreep Rijk in bouwprijzen

bouwbreed

voorburg – De ontwikkelaars maken zich alles behalve vrolijk over de toekomst: de trends zijn duidelijk, toch blijven we eigenwijs de verkeerde huizen bouwen. Al binnen dertig jaar zal de sloop van de eerste Vinex-huizen plaatsvinden en wel in de regio Schiphol. Bovendien staan over vijf tot tien jaar 300.000 naoorlogse flats leeg.

Voorzitter J. Kuiper van de Nederlandse Vereniging van Bouwondernemers blijkt somber gestemd over leegstand en over de kwaliteit van Vinex. Hij kan zich flink opwinden over het gebrek aan politieke daadkracht. Vandaag zal bij staatssecretaris Remkes van Volkshuisvesting een brief met de grieven van de bouwende ontwikkelaars op de mat vallen.

Buitengewoon ‘stuitend’ vindt hij dat op de verschillende Vinex-locaties zo goedkoop wordt gebouwd. Als voorbeeld schetst hij de situatie in de regio Den Bosch. Daar ligt de gemiddelde huizenprijs in de bestaande bouw boven de vier ton.

“En wat doen we op Vinex? Daar is de gemiddelde prijs drieenhalve ton. Juist de grootschalige uitleglocaties zijn bedoeld voor doorstromers. Dat betekent dat je juist duurder moet bouwen, met de bijbehorende kwaliteit.”

De beschuldigende vinger gaat naar de wethouders van de grote steden. Zij houden vast aan achterhaalde woningbouwprincipes en verplichte percentages middeldure koopwoningen. Op veel Vinex-locaties is het gebruikelijk dat tweederde van de huizen valt in de prijsklasse tot drieenhalve ton.

Het zal nog wel even duren voordat de prijzen op de woningmarkt naar beneden gaan, omdat het aanbod niet aansluit op de vraag, verwacht Kuiper. “Wethouders zijn vaak zo star dat ze liever temporiseren dan erkennen dat de verkeerde beslissing is genomen.”

Afdwingen

Hij ziet geen andere oplossing dan ingrijpen door het Rijk. Staatssecretaris Remkes zou moeten afdwingen dat de gemiddelde prijs van nieuwbouw 20 tot 30 procent hoger ligt dan de gemiddelde prijs in de regio. Een verrassend standpunt van een organisatie die de vrije markt predikt. De ontwikkelaars zien echter geen andere mogelijkheid de bestaande situatie te doorbreken.

De jaarlijkse thermometer wijst uit dat de bouw van het aantal vrijstaande en twee-onder-een kappers daalt (grafiek). “Terwijl de vraag nog nooit zo groot is geweest. Gevolg: de prijzen schieten nog verder omhoog en de verhoudingen komen nog schever uit.”

Als het aan de NVB ligt, schrapt Remkes verder het ‘verfoeilijke’ systeem van grondquota. “Meer kwaliteit in de vorm van een luxe keuken of fraaiere afwerking vertaalt zich direct in een hogere kavelprijs zonder dat de kavel er aantrekkelijker of groter door wordt. Daarvoor in de plaats zien de ontwikkelaars liever een doorzichtige grondheffing. Bijvoorbeeld in de vorm van een vastgesteld percentage van de totale verkoopprijs.

“Vragersmarkt en kwaliteit zijn nog steeds lege begrippen”, vindt Kuiper. “We zouden wat dat betreft veel kunnen leren van het Noorden. Juist in steden als Lelystad, Groningen en Den Helder zie je een omslag met als resultaat dat marktpartijen serieus worden genomen.”

Verhuisgolf

Of iets kwaliteit is, wordt in de ogen van Kuiper over zeven jaar bewezen, als de eerste verhuisgolf op gang komt. “De huidige nieuwbouwprijzen hebben weinig met marktprincipes te maken. Alleen de prijzen van de bestaande voorraad zeggen iets.”

Kuiper voorspelt dat binnen dertig jaar de eerste huizen op Vinex-locaties rond Schiphol onder de slopershamer komen. “In die regio groeit de economie het hardst en zal het langst het verkeerde product worden gebouwd en verkocht. Maar de verschuiving zal zich ook daar het snelst voltrekken. De vraag zal niet meer voldoen aan het aanbod en verpaupering zal daar als eerste toeslaan.”

Tegelijk heeft de NVB berekend dat binnen vijf tot tien jaar 300.000 jarenvijftig en -zestig-flats leegstaan. “De praktijk is dat je nog geregeld tegen die rigide planmentaliteit aanloopt. Er is alle reden naar de jaren dertig terug te verlangen.”

Schade

Kuiper heeft al eens bewezen dat zijn voorspellingen uitkomen. Bijna twee jaar geleden wees hij tijdens de BouwRai op de risico’s op sloop van Vinex-huizen, omdat ontwikkelaars bouwen zonder definitieve bouwvergunning. Dat risico’s tot schade kunnen leiden, blijkt met de afbraak van enkele honderden gloednieuwe huizen op de locatie Saendelft bij Zaanstad na een procedure van de naastgelegen Forbo-fabriek.

‘Alle reden terug te verlangen naar de jaren dertig’

De bouw van vrijstaande woningen neemt af, de vraag juist toe.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels