nieuws

Kwartsbox rekent af met stof Uitvinding Friese gevelrenovateur Leistra wellicht nog dit jaar op de markt

bouwbreed Premium

menaldum – Gevelrenovateur en uitvinder Sjouke Leistra (37) uit het Friese Menaldum is ervan overtuigd dat de door hem ontwikkelde ‘kwartsbox’ het einde betekent van stofontwikkeling in de bouw. Leistra bedacht een methode waarbij tijdens het voegenslijpen en sleuvenhakken de hoeveelheid (kwarts)stof die vrijkomt nihil is.

De vinding van de Friese ondernemer zou een uitkomst zijn voor de ruim honderdduizend bouwvakkers die dagelijks aan kwartsstof worden blootgesteld. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid laat de box binnenkort testen. Wanneer deze tests goed uitvallen, verwacht Leistra dat zijn vinding nog dit jaar op de markt komt.

De kwartsbox laat zich het best omschrijven als een door middel van perslucht aangedreven slijpmachine waarbij via een leiding bij de slijpschijf het stof meteen wordt afgezogen naar een met water gevulde box. Het stof komt via speciale roosters in het water terecht, waar het bezinkt.

Er is in de bouw wel eerder geexperimenteerd met systemen waarbij blootstelling aan kwartsstof wordt gereduceerd door gebruik te maken van water. De stofontwikkeling kan via de bestaande methoden met 80 tot 95 procent worden gereduceerd. Leistra is ervan overtuigd dat met zijn vinding de stofontwikkeling nihil is. “Uit onze eigen tests is dat al gebleken. Ik weet zeker dat het ook zal blijken bij de tests die het ministerie laat uitvoeren.”

Octrooi

Het idee om een afdoende methode te ontwikkelen tegen stofontwikkeling speelde al een tijdlang door het hoofd van de gevelrenovateur. “In ons werk heb je dagelijks met stofontwikkeling te maken en dat is op de langere termijn funest voor de gezondheid. Daarom had ik zoiets van ‘daar moet toch wat tegen te doen zijn?’ Zo ben ik aan de slag gegaan.” Na lang experimenteren slaagde Leistra er eind vorig jaar in een sluitende methode te ontwikkelen.

Hij vroeg meteen octrooi aan op zijn kwartsbox. Vervolgens klopte hij aan bij het ministerie van Sociale Zaken. Daar liepen ze niet meteen warm, maar toen Leistra dreigde met zijn vinding naar het buitenland te stappen, werd er actie ondernomen. De aanstaande keuring door de universiteit van Wageningen, de Arbo-Unie Friesland BV Leeuwarden en de Arbeidsinspectie is daarvan het resultaat.

“Het grote voordeel, naast het uitblijven van stofontwikkeling, is dat de productie omhoog kan”, legt Leistra uit. “Slijpers en hakkers moeten nu steeds naar buiten voor frisse lucht. Dat hoeft straks niet meer, zodat ze gewoon kunnen doorwerken. De stofkappen kunnen aan de wilgen worden gehangen. Verder is de box klein genoeg om mee te nemen in een auto of busje. Ik heb zelf een afvalcontainer als opvangbox gebruikt maar we zijn bezig om daar een speciale, handzamer oplossing voor te bedenken.”

Verplicht

Leistra verwacht dat het ministerie zijn vinding verplicht zal stellen voor de hele bouwsector, aangezien er momenteel nog geen afdoende oplossing is tegen stofontwikkeling. Er is dan ook al veel nationale en internationale belangstelling getoond vanuit alle lagen van de bouw. “Ik heb stapels brieven en faxen ontvangen. Talloze bedrijven zien de mogelijkheden en willen de box in productie nemen.” Zo kreeg Leistra onder andere een aanbod van een consortium van Amerikaanse bedrijven die de kwartsbox voor een bedrag van 28 miljoen dollar in de Verenigde Staten op de markt willen brengen. Het duizelde Leistra even bij het horen van dat bedrag. Toch sloeg hij het aanbod af. “Ik vind dat Nederland de primeur moet hebben. Als alles goed gaat, brengen we de box nog dit jaar op de markt. In het noorden doet Revido/Fopra BV in Leeuwarden dat voor ons. In het zuiden is dat Lebon Gimbrair BV in Bunschoten. Daarna brengen we de box in de rest van Europa op de markt en dan volgt ook Amerika.”

De uitvinder schat dat er ongeveer tweeduizend kwartsboxen per week van de band zullen rollen. De kostprijs van het apparaat zal op een bedrag van tussen de twee- en zesduizend gulden komen te liggen, verwacht hij. “Maar dat is nog niet met zekerheid te zeggen.”

Nuchter

Er wachten Leistra dus gouden bergen, zo lijkt het. De Friese ondernemer blijft er echter nuchter onder. Hij investeerde zelf ongeveer een ton in het ontwikkelen van zijn vinding. Die kosten wil hij eerst graag terug zien. “Daarna zien we wel verder. Maar als er miljoenen worden geboden voor jouw uitvinding dan begint het allemaal wel een beetje te trillen, hoor! Dat is natuurlijk de droom van iedere uitvinder.”

Kick

Mocht het schip met geld binnenkomen, dan kan Leistra rustig gaan rentenieren. Daar wil hij echter niets van weten. “Ik vind mijn vak veel te mooi. Mijn bedrijfje, Interclean Bouw, werkt door heel Friesland en we knappen de mooiste gebouwen op, zoals monumentale boerderijen en kerken. Dat is de kick, vind ik.”

“Wij hebben”, verklaart hij, “weinig concurrentie omdat geen enkele renovateur werkt zoals wij dat doen. De meeste bedrijven gebruiken beitels en flexen. Wij niet. Met zulk gereedschap verniel je meer dan je goed doet. Wij gebruiken zelfontwikkeld, luchtaangedreven gereedschap. Dat maakt ons uniek.”

Uitvinder Leistra met op het scherm zijn kwartsbox: “Als er miljoenen worden geboden voor jou vinding, dan begint het allemaal wel een beetje te trillen, hoor! Dat is natuurlijk de droom van iedere uitvinder.” Foto: Alex J. de Haan

‘De stofkap kan aan de wilgen’

Reageer op dit artikel