nieuws

Einde bouw- en woningtoezicht komt in zicht

bouwbreed Premium

delft – Bouw- en woningtoezicht in de huidige vorm heeft zijn langste tijd gehad. Onder invloed van de aanzwellende kritiek op het functioneren van BWT beginnen alternatieve ideeen over vormen van zelfcontrole terrein te winnen.

Sanering van het BWT is onontkoombaar. Dat is de stemming aan het eind van de OTB-studiedag ‘Kwaliteitszorg en certificatie in de bouw’. De helft van de deelnemers is werkzaam bij gemeenten, maar dr. ir. H.J. Visscher van het onderzoeksinstituut OTB hoort weinig verweer tegen drastische hervormingen van het bouw- en woningtoezicht in Nederland.

“Over drie jaar voeren gemeenten geen technische controles meer uit”, voorspelt Visscher. Net als in Noorwegen en Zweden zullen deelnemende partijen in het bouwproces moeten zorgdragen voor zelfcontrole van hun bijdrage aan de totstandkoming van het bouwwerk. Certificering van de verschillende onderdelen van het bouwproces biedt volgens de OTB-onderzoeker de beste garantie dat het eindproduct voldoet aan de eisen van het Bouwbesluit. De ontwikkeling van een Beoordelings Richtlijn (BRL) voor de plantoetsing ziet hij als een goede eerste stap in die richting.

Geen excuus

Drie opeenvolgende publicaties _ het proefschrift ‘Bouwtoezicht en kwaliteitszorg’ van dezelfde dr. ir. H. Visscher, de Cobouw/Nipo-enquete en het ‘VROM-inspectieonderzoek bouwregelgeving’ _ maakten een eind aan het idee dat het stempel ‘goedgekeurd door bouw- en woningtoezicht’ zekerheid biedt over de kwaliteit van de woning.

Visscher raadt de gemeenten aan zich opener op te stellen voor nieuwe vormen van controle. “Gemeenten zouden tegen partijen in de bouwsector kunnen zeggen: ‘kom maar op, laat maar zien waarom jullie plan goed is’.” Op termijn ziet de OTB-onderzoeker alleen een gemeentelijke taak weggelegd bij de controle op ruimtelijke-ordeningsaspecten en welstand en de verificatie van de certificaten van de uitvoerende partijen.

Topambtenaar Kramps (DGVH) waarschuwde er wel voor dat procescertificering niet mag uitdraaien op een koude sanering van de kleine en middelgrote bouwbedrijven. “Het mag niet zo zijn dat de grote bouwbedrijven altijd en overal voorrang krijgen. Het systeem zal tevens toegankelijk moeten zijn voor kleine bedrijven.” Ook zij moeten in de gelegenheid blijven bouwvergunningen te krijgen. “Makkelijker gezegd dan gedaan”, realiseert hij zich.

VROM is momenteel met twee partijen in discussie, doet Kramps verslag van de stand van zaken. Met de VNG over de handhaving van het controlesysteem, en met het bouwbedrijfsleven over de verdeling van verantwoordelijkheden. “Te gemakkelijk wordt de vuile was bij het BWT gehangen”, nuanceert Kramps de kritiek op deze gemeentelijke diensten. “Lokale prioriteiten zijn van grote invloed”, zet hij de rol van het BWT in een bestuurlijk perspectief.

Trots

Een tweede onderwerp van bespreking met de VNG is de vraag: In hoeverre zijn de motieven die aan de regelgeving ten grondslag liggen nog actueel? Aan de hand van die toetsing hoopt VROM een flink aantal regels te kunnen schrappen. “Er bestaan vierduizend kwaliteitsverklaringen. Er is een overvloed van keurmerken, labels en certificaten. Maar werken ze ook? Wat heeft de eindgebruiker eraan?”, vraagt Kramps zich af.

De VROM-ambtenaar wil niet lelijk doen naar de bouw. “We kunnen best trots zijn op het Nederlandse bouwbedrijfsleven. Terecht mogen we het een en ander aan de bouw overlaten.”

Plantoetsing

De meest radicale stelling van de dag komt voor rekening van mr. E. Groeneveld van Woningborg (Gouda). Gemeentelijk bouwtoezicht is overbodig. Er bestaat namelijk al sinds 25 jaar een zogenoemd Garantie Instituut Woningbouw (GIW). “Ieder bouwplan van de 1600 bij het GIW aangesloten bouwondernemingen”, zet Groeneveld uiteen, “wordt gescreend op alle eisen van het Bouwbesluit. Met het doel de koper zekerheid te bieden over de kwaliteit en de afwerking van de woning. Bovendien voorziet het GIW-certificaat in een geschillenregeling.”

In tegenstelling tot de goedkeuring van een bouwaanvraag door bouw- en woningtoezicht _ die als het er op aankomt een wassen neus blijkt te zijn _ biedt de GIW-garantie de koper wel degelijk de mogelijkheid herstel af te dwingen indien de opgeleverde woning niet aan de eisen van het Bouwbesluit blijkt te voldoen. “Gemeenten kunnen de plantoetsing daarom beter overlaten aan het GIW”, concludeert de jurist. “Dat levert bovendien efficiencyvoordelen op.”

‘Zelfcontrole en certificering bieden beste garantie voor eindproduct’

Reageer op dit artikel