nieuws

Duitse bouw op zoek naar orde in chaos

bouwbreed Premium

In welke beroering de Duitse bouw verkeert blijkt tijdens de Berlijnse bouwbeurs Bautec. De een preekt een vlucht, uit de werkloosheid, naar voren, het buitenland in. De ander wil de slagboom sluiten om buitenlanders te weren. En de overheid moet de investeringen in de bouw opschroeven.

De Duitse bouw viert vier dagen feest onder de Funkturm van Berlijn tijdens de gisteren begonnen vakbeurs Bautec 2000. De branche juicht zichzelf tot en met zondag toe. “De Duitse bouw is nog steeds een van de grootste takken van onze economie”, preekt voorzitter Ignaz Walter van de Deutsche Bauindustrie voor eigen parochie. “De bouw en toelevering houden 2,7 miljoen arbeiders aan het werk. Het bouwvolume is 635 miljard gulden per jaar. Direct en indirect hangt iedere tiende arbeidsplaats van de bouw af.”

Maar wie bouwminister Reinhard Klimmt beluistert, kan niet anders dan tot de conclusie komen dat het schort aan het ondernemerschap in de bouw. Volgens de bewindsman liggen in het buitenland nog volop kansen, met name in het oosten. “Ook de kleine en middelgrote bedrijven hebben kansen zich internationaal te manifesteren. Het proces van de Europese eenwording schept veelzijdige kansen in Midden- en Oost-Europa”, aldus de minister.

Voor het opdoen van marktkennis verwijst Klimmt naar de vele loketten waar dankzij geld van de bondsregering en de Europese Unie voor een prikje goede raad te krijgen is. In zijn openingsrede wees de bouwminister op de ambassades, handelskamers en het bondsbureau voor de buitenlandse handel, en tal van “behulpzame instituten” zoals de Europese Bank voor de Wederopbouw, de Europese Investeringsbank en de Wereldbank, plus de programma’s Transform en Hermes van de bondsregering en Phare en Tacis van de Europese Unie. Wie werkt in het buitenland is in ieder geval thuis niet werkloos, moet de minister gedacht hebben.

Burgemeester van Berlijn Eberhard Diepgen zoekt de oplossing van de problemen in de Duitse bouw in een geheel andere richting. De grens hoeft niet open om Duitsers hun heil elders te laten zoeken maar de slagboom moet juist dicht om buitenlandse zwartwerkers en ondermaats betaalde arbeiders te weren.

Diepgen is trots op zijn stadstaat – “jaarlijks wordt 23 tot 35 miljard gulden de grond in gestamd en de hemel in gedreven” – en blij dat de hoofdstad in de overkoepelde Rijksdag en de Potsdammer Platz nieuwe beeldmerken gekregen heeft, naast de Brandenburger Tor, de Overwinningszuil en de televisietoren uit de DDR-tijd.

“We mogen bij alle imponerende bouwprestaties de negatieve bijverschijnselen niet vergeten”, waarschuwt Diepgen echter. “Berlijn beleeft een bouwboom die steeds sterker aan de lokale bedrijven voorbij gaat. De veertigduizend werklozen in Berlijn en het omringende Brandenburg maken die kloof meer dan duidelijk.”

Voor Diepgen is glashelder dat de plaatselijke bouwvakkers geen schijn van kans hebben tegen de goedkope vreemdelingen. “Poolse of Ierse lonen, om maar te zwijgen van Poolse of Oekraïense, betekenen voor de Duitse collega’s die zich oriënteren moeten naar onze levensstandaard en prijsniveau, een bestaan net boven het sociale minimum, of zelfs daaronder.”

De burgemeester kondigt aan zich niet bij het oordeel van het Bundesgerichtshof te zullen neerleggen. De rechter verbiedt Berlijn bij het vergeven van opdrachten de clausule op te nemen dat gewerkt moet worden volgens de Duitse cao. De bouw en het lokale bedrijfsleven is Diepgen te belangrijk om alleen op de koers van Brussel te varen. Al geeft hij toe dat de speelruimte klein is.

Werkgever Ignaz Walter van de Deutsche Bauindustrie wil het nieuwe millennium gebruiken om een nieuwe start te maken. Terugblikkend constateert hij dat elf jaar na het ruimen van het IJzeren Gordijn Europa nog steeds zoekt naar nieuwe orde. “De economie heeft zich grotendeels georiënteerd en is voorbereid. De globalisering is onderkend en je ziet fusies zover je kunt kijken. Ook faillissementen, zo’n dertigduizend per jaar.”

De politiek daarentegen is volgens Walter nog steeds in verwarring. “Chaos is aan de orde van de dag. Vliegtuigaffaires, geheime partijrekeningen en rechts-populisme zijn tekenen van een gebrek aan oriëntatie.”

Ignaz kenmerkt de politiek uit Bonn als weinig voorbeeldig, wat sinds de verhuizing drukt op de nieuwe hoofdstad. “Van Bonn naar Berlijn is verder dan van Kaapstad naar Wenen.”

Ignaz is overtuigd dat het dynamische Berlijn zijn oude rol als draaischijf tussen oost en west binnenkort weer volledig op zich neemt. Eenzelfde toekomst dicht de bouwbaas de Oostenrijkse hoofdstad Wenen toe.

Walter roept tijdens Bautec de politiek op om de bouw niet te vergeten. De overheid moet in zijn ogen de investeringen weer opschroeven. “We staan op een splitsing. Hopelijk geld voor de politiek niet het spreekwoord: “Vandaag staan we voor de afgrond. En morgen nemen we een grote stap voorwaarts.”

De slagboom dicht om buitenlandse zwartwerkers te weren

Belangstelling voor metselwerk op de Bautec in Berlijn.

Reageer op dit artikel